Canada kêu gọi đoàn kết trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7

Hội nghị thượng đỉnh (HNTĐ) Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) diễn ra tại Evian, Pháp từ ngày 15 đến 17-6, dưới sự chủ trì của Pháp với tư cách nước Chủ tịch luân phiên G7.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang bị đe dọa bởi bất ổn địa chính trị và căng thẳng thương mại, HNTĐ G7 được nhiều bên kỳ vọng là cơ hội để chứng minh chủ nghĩa đa phương là yếu tố quan trọng giúp giải quyết những thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, những rạn nứt giữa các quốc gia thành viên G7 khiến kết quả của hội nghị lần này có thể không như mong đợi.

Thủ tướng Canada Mark Carney (bên trái) bắt tay Thủ tướng Ireland Micheal Martin sau khi phát biểu tại Dublin (Ireland), ngày 13-6. Ảnh: AP

Trước thềm HNTĐ G7, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhắc lại tầm nhìn về sự chuyển dịch khỏi trật tự thế giới bị chi phối bởi các siêu cường. Trong bài phát biểu nhân chuyến công du Ireland ngày 13-6, Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh thế giới đang ở một bước ngoặt quan trọng và kêu gọi lãnh đạo các cường quốc tầm trung hãy đoàn kết để tạo nên sức mạnh tập thể.

“Trật tự dựa trên luật lệ của thế giới hậu Chiến tranh lạnh đang sụp đổ. Các thể chế đa phương đã suy yếu. Hội nhập kinh tế-vốn mang lại lợi ích cho chúng ta-nay bị lợi dụng như một loại vũ khí. Hệ thống thương mại quốc tế mà chúng ta đã dựa vào trong nhiều thập kỷ đang bị đe dọa”, Al Jazeera dẫn lời nhà lãnh đạo Canada. Hồi đầu năm nay, trong bài phát biểu nhậm chức Chủ tịch luân phiên G7, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng chỉ rõ: Nền kinh tế thế giới không còn là sân chơi của sự hợp tác cũng như sự cạnh tranh. Nó đã trở thành không gian đối đầu, “nơi sức mạnh và sự thống trị được tìm kiếm thông qua đấu tranh quyền lực và sự kiềm tỏa”.

Lời kêu gọi đoàn kết và tăng cường hợp tác giữa các cường quốc tầm trung của Thủ tướng Mark Carney đã nhận được sự hưởng ứng từ một số thành viên G7, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU)-vốn đang tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ trong bối cảnh leo thang căng thẳng thuế quan.

Trên thực tế, chưa có định nghĩa chính xác thế nào là một cường quốc tầm trung, song khái niệm này thường dùng để chỉ các quốc gia có tầm ảnh hưởng nhất định về mặt ngoại giao, kinh tế, đa phương và đôi khi cả quân sự, trong đó có thể kể đến các quốc gia thuộc Bắc bán cầu như: Australia, Canada, Hàn Quốc; các quốc gia thuộc Nam bán cầu như: Argentina, Brazil, Indonesia...

Al Jazeera nhận định, để tránh làm lộ rõ những bất đồng ngày càng sâu sắc giữa Mỹ với các thành viên khác, các nhà lãnh đạo G7 có thể cũng sẽ không đưa ra tuyên bố chung tại HNTĐ lần này. Theo thông lệ, tuyên bố chung thường nêu rõ lập trường chung của G7 và bao gồm nhiều vấn đề, từ quan hệ ngoại giao đến kinh tế và được thông qua bằng sự đồng thuận.

Còn nhớ, tại HNTĐ năm ngoái ở Kananaskis (Canada), sự bất đồng giữa Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump-người chủ trương áp thuế cao-và Nhật Bản cùng châu Âu đã khiến G7 không ra được tuyên bố chung, thay vào đó là việc công bố các văn kiện nêu kết quả cụ thể trong từng lĩnh vực. Sự kiện này đã làm nổi bật những rạn nứt trong nội bộ khối.

Al Jazeera cho hay, tại HNTĐ G7 lần này, để thúc đẩy hợp tác quốc tế rộng rãi hơn cũng như nhằm giảm bớt sự mất cân bằng toàn cầu bằng cách tạo ra đối thoại giữa “các quốc gia mới nổi” và “các bên liên quan”, Pháp có kế hoạch mời các quốc gia ngoài G7 tham dự một số phiên làm việc, trong đó có Hàn Quốc, Ấn Độ, Kenya và Brazil. Đại diện lãnh đạo một số quốc gia khác gồm: Qatar, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Ai Cập, Ấn Độ và Ukraine được cho cũng sẽ tham dự một số phiên làm việc.

Theo Euronews, những chủ đề được đưa vào thảo luận trong chương trình nghị sự của HNTĐ G7 năm nay bao gồm: Thách thức địa chính trị; hòa bình, an ninh cho Ukraine và châu Âu; tình hình Trung Đông; quan hệ đối tác quốc tế; tăng trưởng kinh tế cân bằng hơn; tương lai của trí tuệ nhân tạo...