Cảng biển lãi lớn trước biến động toàn cầu

Hiệu suất khai thác cảng Lạch Huyện của CTCP Cảng Hải Phòng cải thiện tích cực nhờ hợp tác với hãng tàu MSC. Ảnh: Hoàng Anh.

Công ty CP Gemadept công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận doanh thu 1.452 tỷ đồng, tăng 13,8%, lợi nhuận sau thuế 650 tỷ đồng, tăng mạnh tới 23,3% so với cùng kỳ năm ngoái.

Qua đó, công ty ghi nhận quý thứ 9 liên tiếp tăng trưởng về doanh thu cũng như mức lợi nhuận theo quý cao nhất trong vòng 2 năm trở lại đây.

Đóng góp chính vào mức tăng trưởng lợi nhuận của Gemadept trong quý đầu năm là khoản lợi nhuận từ doanh nghiệp liên doanh, liên kết tăng đến 37% so với cùng kỳ, chủ yếu đến từ siêu cảng Gemalink, liên doanh giữa Gemadept với hãng tàu CMA CGM đến từ Pháp.

Theo ông Cao Hồng Phong, Phó tổng giám đốc Gemalink, cảng nước sâu này duy trì kết quả kinh doanh tích cực nhờ vào luồng hàng hóa dịch chuyển từ Singapore và Malaysia về Việt Nam kể từ cuối năm ngoài cho đến nay.

Nhờ đó, cảng biển vẫn nhộn nhịp đón hàng hóa, bất chấp ngành vận tải biển toàn cầu đang gánh chịu những áp lực lớn từ xung đột tại Trung Đông cũng như sự tăng giá mạnh của nhiên liệu.

Kết quả tích cực trong quý I/2026 cũng được ghi nhận bởi người anh cả ngành hàng hải là Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), với doanh thu 6.611 tỷ đồng, tăng đột biến 76,5%, lợi nhuận sau thuế 862 tỷ đồng, tăng hơn 2,3 lần so với cùng kỳ 2025. Trong đó, doanh thu mảng khai thác cảng biển và dịch vụ hàng hải của VIMC đạt 2.408 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ.

Nhóm doanh nghiệp khai thác cảng biển của VIMC như Công ty CP Cảng Hải Phòng, Công ty CP Cảng Đà Nẵng, Công ty CP Cảng Quy Nhơn hay Công ty CP Cảng Sài Gòn đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận tích cực.

Trong đó, đáng chú ý nhất là Cảng Hải Phòng ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 tăng 90% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu tăng 29%, nhờ vào việc bến số 3 và số 4 tại cảng nước sâu Lạch Huyện đã sinh lời sớm hơn dự tính do công ty liên doanh khai thác cùng hãng tàu lớn nhất thế giới MSC.

Bức tranh tích cực của ngành cảng biển diễn ra trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn khởi sắc, chưa bị tác động rõ rệt bởi chiến sự tại Trung Đông. Theo số liệu từ Cục Hải quan, Bộ Tài chính, quý I/2026 ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt mức gần 250 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.

Nhờ đó, đại đa số doanh nghiệp khai thác cảng biển ghi nhận lợi nhuận và doanh thu tăng trưởng tích cực trong quý đầu năm. Chỉ có Công ty CP Container Việt Nam (Viconship) ghi nhận lợi nhuận giảm mạnh 83% do chi phí lãi vay và Công ty CP Dầu khí đầu tư khai thác cảng Phước An ghi nhận lợi nhuận âm 122,7 tỷ đồng do mới vận hành chưa lâu và chưa đạt điểm hòa vốn.

Triển vọng tươi sáng

Chứng khoán Mirae Asset đánh giá, ngành cảng biển Việt Nam tiếp tục hưởng lợi nhờ xu thế đa dạng hóa chuỗi cung ứng khiến ngày càng nhiều doanh nghiệp toàn cầu tìm đến khu vực Đông Nam Á để thiết lập cơ sở sản xuất.

Qua đó, nhu cầu xuất khẩu kéo theo nhu cầu thông quan hàng hóa cũng tăng cao, giúp ngành cảng biển tiếp tục gia tăng doanh thu trong trung và dài hạn.

Một yếu tố tích cực khác tác động đến triển vọng ngành cảng biển trong dài hạn là những dự án cảng biển lớn đang và sẽ tiếp tục được triển khai, có thể kể đến như siêu cảng Cần Giờ của liên danh do VIMC làm chủ đầu tư chính hay việc mở rộng cảng nước sâu Gemalink của Gemadept.

Các cảng nước sâu ở khu vực miền Nam không chỉ phục vụ hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam mà còn kỳ vọng thu hút thêm hàng hóa trung chuyển trong khu vực, qua đó tối ưu hóa doanh thu và lợi nhuận cho những đơn vị khai thác cảng.

Trong khi đó, tại khu vực miền Bắc, cụm cảng tại Hải Phòng được Chứng khoán Guotai Junan dự báo tiếp tục có sự tăng trưởng ổn định trong năm 2026 cũng như giai đoạn tới, nhờ vào các cảng đang ưu tiên khai thác theo chiều sâu thay vì mở rộng ồ ạt về quy mô.

Bên cạnh đó, hiệu suất khai thác cảng ở Hải Phòng cũng đang được cải thiện tích cực, minh chứng dễ thấy nhất là việc khai thác cảng Lạch Huyện của Cảng Hải Phòng nhờ sự hợp tác với hãng tàu MSC. Tuy vậy, mức tăng hiệu suất chưa đạt trần và vẫn còn dư địa trong dài hạn.