Căng thẳng ngoại giao Ethiopia - Sudan leo thang

Theo Reuters ngày 4-11, Ethiopia yêu cầu 6 nhân viên ngoại giao Sudan rời khỏi nước này trong vòng 48 giờ, đồng thời đóng cửa lãnh sự quán Sudan tại thị trấn Assosa, thuộc vùng Benishangul-Gumuz, gần biên giới hai nước.

Đáp lại, Sudan đóng cửa lãnh sự quán Ethiopia tại thành phố Gedaref ở miền Đông và trục xuất các nhân viên ngoại giao làm việc tại đây.

Những động thái trên diễn ra sau khi hai nước cáo buộc nhau hậu thuẫn các lực lượng vũ trang liên quan đến cuộc nội chiến tại Sudan và tình hình bất ổn ở vùng Tigray, miền Bắc Ethiopia.

Bản đồ vị trí địa lý của Sudan (màu cam) và Ethiopia (màu xanh) tại khu vực Đông Phi. Nguồn: Wikimedia Commons

Theo đó, Sudan cáo buộc Ethiopia cho phép Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF), tổ chức bán quân sự giao tranh với quân đội Sudan từ tháng 4-2023, sử dụng lãnh thổ Ethiopia để triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công các mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng. Chính phủ Sudan cho biết đã gửi khiếu nại lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Hội đồng Hòa bình và An ninh Liên minh châu Phi.

Các cuộc tấn công bằng UAV gần đây nhằm vào những trạm biến áp ở miền Bắc Sudan đã làm gián đoạn nguồn điện, ảnh hưởng đến sinh hoạt, hoạt động cung cấp nước sạch và dịch vụ y tế. Chính quyền Sudan và một số tổ chức nhân quyền quy trách nhiệm cho RSF.

Ethiopia bác bỏ cáo buộc hỗ trợ RSF, đồng thời cho rằng Sudan hậu thuẫn các nhóm nổi dậy tại Tigray, trong đó có những lực lượng tấn công quân đội Ethiopia hồi tháng 9. Addis Ababa cũng cáo buộc Ai Cập và Eritrea hỗ trợ các nhóm này, song cả ba nước đều phủ nhận.

Trả lời Reuters, ông Amjad Farid, cố vấn chính trị và đối ngoại của Hội đồng Chủ quyền chuyển tiếp Sudan, khẳng định nước này kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và đang nỗ lực tối đa để tránh chiến tranh trực tiếp với Ethiopia.

Tính đến tối 5-11, căng thẳng ngoại giao giữa Ethiopia và Sudan vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Sudan Tribune, các nguồn ngoại giao tại Khartoum không loại trừ khả năng Sudan triệu hồi đại sứ tại thủ đô Addis Ababa về nước tham vấn. Trong khi đó, một số nguồn tại Ethiopia đề cập khả năng nước này trục xuất đại sứ Sudan. Tuy nhiên, cả hai chính phủ chưa chính thức xác nhận những động thái trên.

Theo số liệu của Liên hợp quốc được Reuters dẫn lại, nội chiến Sudan đã khiến hơn 14 triệu người phải rời bỏ nhà cửa kể từ năm 2023, gây ra một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.

Căng thẳng với Sudan diễn ra khi quan hệ giữa Ethiopia với Eritrea và Ai Cập cũng xấu đi. Đầu tháng 10, Addis Ababa trục xuất 10 nhà ngoại giao Eritrea và đóng cửa đại sứ quán nước này. Eritrea sau đó tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Ethiopia. Cũng trong tháng 10, Ethiopia trục xuất một nhà ngoại giao Ai Cập.