Cảnh báo sốt rét quay lại từ ca bệnh ngoại lai ở Sông Lũy

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh bắt muỗi, điều tra véc tơ, mật độ muỗi truyền bệnh sốt rét

Bệnh nhân là M. D. 32 tuổi, dân tộc Raglai, làm nghề nông. Đầu tháng 11/2025, ông D. đi hái cà phê tại thôn Nao Sẽ, xã Gia Bắc và ngủ lại rẫy gần rừng, suối trong 2 tuần. Sau đó, ông D. tiếp tục hái cà phê tại thôn Lộc Châu, xã Tân Nghĩa. Sau 1 tuần, ông D. xuất hiện sốt, rét run, ớn lạnh nhưng tự mua thuốc uống, không đến cơ sở y tế. Khi trở về nhà ở xã Sông Lũy, những triệu chứng này vẫn tái diễn. Đến cuối tháng 2/2026, bệnh nhân nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Bình Thuận và bác sĩ chẩn đoán sốt rét P. vivax qua xét nghiệm lam máu.

Thông qua điều tra dịch tễ, trong 30 ngày trước khi mắc bệnh, các thành viên trong gia đình và những người xung quanh đều không có dấu hiệu bệnh tương tự. 53 người có tiếp xúc với bệnh nhân trong chuyến đi rừng được lấy máu xét nghiệm, kết quả âm tính, khẳng định ca bệnh mang tính ngoại lai, không lây lan cộng đồng.

Tuy nhiên, môi trường rừng, rẫy nơi bệnh nhân từng đến, thuận lợi cho muỗi Anopheles, đặc biệt là An. dirus - véc tơ chính truyền sốt rét. Trong quá trình điều tra, cơ quan y tế thu thập 292 cá thể muỗi, trong đó 193 con là An. dirus, mật độ cao và ưa hút máu người. Phương pháp bẫy đèn trong nhà ghi nhận mật độ trung bình 16 con/đèn/đêm, khẳng định đây là véc tơ truyền bệnh chủ yếu. Khu vực có nhiều sông, suối nhỏ tạo sinh địa cảnh thuận lợi cho loài muỗi này. Những người ngủ lại rừng, rẫy ít khi dùng màn tẩm hóa chất hoặc kem chống muỗi, nên nguy cơ mắc bệnh vẫn cao.

Bác sĩ chuyên khoa II Lê Văn Hồng - Phó Giám đốc Sở Y tế nhận định: Kết quả xét nghiệm lần 1 đối với 53 người tiếp xúc gần với bệnh nhân đều âm tính. Tuy nhiên, với mật độ muỗi véc tơ cao và thói quen sinh hoạt thiếu biện pháp phòng bệnh của người đi rừng, rẫy, nguy cơ xuất hiện ca bệnh mới vẫn rất lớn.

Để chủ động kiểm soát tình hình và kịp thời phát hiện, xử lý ca bệnh, Sở Y tế yêu cầu triển khai khẩn các biện pháp phòng, chống sốt rét. Các biện pháp bao gồm: giám sát, xét nghiệm người tiếp xúc ca bệnh, phun tồn lưu và tẩm màn hóa chất; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh hướng dẫn chuyên môn; Trung tâm Y tế khu vực Di Linh giám sát nhóm nguy cơ cao và duy trì điểm kính hiển vi; các trạm y tế xã quản lý người đi rừng, lấy mẫu xét nghiệm lần 2 đối với 53 trường hợp tiếp xúc bệnh nhân, truyền thông và vận động người dân thực hiện các biện pháp phòng hộ; UBND các xã phối hợp phun hóa chất và tẩm màn. Đồng thời, bảo đảm người dân khi sốt được khám và xét nghiệm kịp thời, nhằm phát hiện và điều trị sớm, hạn chế sốt rét ác tính hoặc tử vong.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, công tác phòng, chống sốt rét tại xã Sông Lũy và vùng giáp ranh đã được triển khai đồng bộ. Cụ thể, phun hóa chất tồn lưu, tẩm màn, tẩm võng và cung cấp vật tư phòng bệnh cho nhóm nguy cơ cao. Cán bộ y tế tăng cường truyền thông trực tiếp, phát tờ rơi, áp phích và lồng ghép với các chương trình y tế tại địa phương.

Người dân được khuyến cáo ngủ mùng hoặc võng tẩm hóa chất khi ở rừng, rẫy; sử dụng kem chống muỗi vào ban đêm nếu không có mùng tẩm; khi có triệu chứng sốt, rét run, đau đầu cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời; cùng với đó, giữ vệ sinh môi trường, không để nước tù đọng quanh nơi ở và nơi làm việc.

Trang Hiếu .