Cảnh báo tác hại của thuốc lá đối với thai kỳ

Hút thuốc lá và khói thuốc đều đe dọa sức khỏe sinh sản, sự phát triển của thai nhi và trẻ nhỏ. Ảnh minh họa: S.T

Tàn phá sức khỏe sinh sản từ trước khi thụ thai

Theo CDC tỉnh Hưng Yên, độc tố trong khói thuốc âm thầm tàn phá sức khỏe sinh sản từ rất sớm. Ở nam giới, thuốc lá làm suy giảm nhanh chóng số lượng và chất lượng tinh trùng, gây cản trở khả năng thụ thai. Đối với phụ nữ, việc hút thuốc trực tiếp hay hít khói thuốc thụ động thường xuyên đều làm suy giảm chức năng buồng trứng, khiến việc đậu thai trở nên khó khăn.

Khi bước vào thai kỳ, khói thuốc trở thành mối đe dọa trực tiếp đến sự sống của thai nhi qua hai chất độc chính: khí CO và nicotine. Khí CO cạnh tranh và chiếm chỗ của oxy trong máu mẹ, trong khi nicotine làm co thắt dữ dội các mạch máu ở tử cung và dây rốn.

Sự bóp nghẹt này khiến thai nhi rơi vào tình trạng thiếu hụt oxy lẫn dưỡng chất trầm trọng, dẫn đến hàng loạt biến chứng sản khoa nguy hiểm như: thai ngoài tử cung, rau tiền đạo, rau bong sớm, sảy thai và sinh non. Trẻ phơi nhiễm khói thuốc từ trong bụng mẹ có nguy cơ cao bị suy dinh dưỡng, nhẹ cân khi sinh và mang các dị tật bẩm sinh ở hệ thần kinh, cơ quan hô hấp.

Hệ lụy này tiếp tục kéo dài sau khi trẻ chào đời. Trẻ sống trong môi trường có khói thuốc thường xuyên phải đối mặt với các bệnh lý hô hấp mãn tính như viêm phế quản, hen suyễn, viêm tai giữa tái đi tái lại - ảnh hưởng trực tiếp đến thính lực và khả năng phát triển ngôn ngữ. Đáng báo động hơn, khói thuốc thụ động là một trong những thủ phạm hàng đầu gây ra hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).

Lầm tưởng nguy hại về thuốc lá điện tử

Bên cạnh thuốc lá truyền thống, CDC tỉnh Hưng Yên nhận định sự xuất hiện của thuốc lá điện tử đang tạo ra những lầm tưởng rất nguy hại. Nhiều người cho rằng sản phẩm này ít độc hại vì không có khói đốt hoặc tin vào các nhãn hàng ghi “tinh dầu trái cây”, "không nicotine"…

Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa chuyên sâu, đây là nhận thức hoàn toàn sai lầm. Hơi thuốc lá điện tử không phải hơi nước lành tính mà là hỗn hợp hóa chất đun nóng ở nhiệt độ cao. Trong đó, nicotine vẫn là độc tố hàng đầu, khi vào cơ thể mẹ sẽ làm co thắt mạch máu tử cung và dây rốn, ngắt đứt dòng chảy oxy cùng dinh dưỡng nuôi phôi thai. Hậu quả là làm tăng nguy cơ sảy thai, thai chết lưu, sinh non, trẻ sinh ra nhẹ cân và chịu di chứng lâu dài về phát triển não bộ lẫn chức năng phổi. Ngoại trừ nicotine, các chất tạo hương và dung môi dù an toàn qua đường tiêu hóa nhưng khi biến thành hơi hít vào phổi sẽ hóa thành chất độc, can thiệp tiêu cực đến quá trình phân chia tế bào phôi ngay từ những ngày đầu.

Khói thuốc lá không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của thai phụ mà còn gây nguy hiểm cho thai nhi. 

Đáng lo ngại, tổn thương thường xảy ra rất sớm trong vài tuần đầu thụ thai - thời điểm nhiều phụ nữ chưa biết mình mang thai nên vẫn tiếp tục sử dụng. Việc vô tình nạp độc tố đúng vào “thời điểm vàng” hình thành các cơ quan nội tạng sẽ để lại hậu quả đáng tiếc suốt đời cho trẻ.

Chủ động tạo dựng môi trường không khói thuốc

Trước những hiểm họa trên, CDC tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh việc bảo vệ mẹ và bé không thể là cuộc chiến đơn độc của người phụ nữ, mà là trách nhiệm cấp thiết của người chồng và toàn thể gia đình.

Người hút thuốc cần chủ động từ bỏ càng sớm càng tốt, tuyệt đối không hút trong nhà hay gần phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Các cặp vợ chồng được khuyến cáo nên chủ động từ bỏ mọi loại thuốc lá ngay khi bắt đầu có kế hoạch sinh con. Việc kiến tạo một không gian sống hoàn toàn không khói thuốc chính là giải pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe sinh sản, đảm bảo thai kỳ an toàn và tạo nền tảng cho trẻ phát triển toàn diện./.