Cảnh báo tình trạng sốt xuất huyết Dengue diễn biến phức tạp

Người bệnh được chăm sóc, theo dõi sát sao tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Nguyễn Thanh

Đáng chú ý, không chỉ có người khởi phát bệnh sau khi trở về từ vùng dịch tễ, nhiều trường hợp lây nhiễm ngay trong cộng đồng, đặc biệt là bệnh nhân có bệnh lý nền nặng như ung thư, khiến công tác chẩn đoán và điều trị trở nên hết sức phức tạp.

Đa dạng nguồn lây, nhiều ca bệnh phức tạp

Thực tế ghi nhận tại Khoa Vi rút - Ký sinh trùng (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho thấy, nguồn lây nhiễm sốt xuất huyết hiện nay rất khó lường. Mới đây, chị L.T.T. (49 tuổi, trú tại Hà Nội) phải nhập viện vào ngày thứ 3 của bệnh sau chuyến công tác 4 ngày tại thành phố Hồ Chí Minh. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao 39°C, da và niêm mạc xung huyết, đau đầu, đau mỏi toàn thân và kiệt sức; chỉ số xét nghiệm cho thấy lượng tiểu cầu đã tụt sâu xuống mức báo động, chỉ còn 45 G/L.

Bên cạnh nguy cơ xâm nhập từ người trở về sau các chuyến đi xa, nguy cơ lây nhiễm chéo ngay tại khu dân cư cũng đang ở mức đáng lo ngại. Trường hợp chị P.T.H. (37 tuổi, làm nội trợ tại Hà Nội) xuất hiện sốt nóng, đau đầu từ buổi sáng. Do chủ quan nghĩ mình chỉ bị cảm sốt thông thường, chị tự ý mua thuốc uống nhưng bệnh không thuyên giảm. Đến chiều cùng ngày, cơn đau đầu tăng nặng dữ dội, sốt trên 38°C và bắt đầu xuất hiện tình trạng chảy máu chân răng. Ngay trong ngày thứ 2, chị vội đến bệnh viện thăm khám thì kết quả xét nghiệm khẳng định dương tính với sốt xuất huyết Dengue.

Đặc biệt phức tạp là ca bệnh của bà N.T.M. (58 tuổi, Hà Nội). Bà M. sang chăm sóc người thân tại gia đình con gái cách nhà chừng 500m - nơi trước đó đã có tới 3 thành viên mắc sốt xuất huyết. Đáng lưu ý, bà M. đang trong giai đoạn điều trị hóa chất ung thư trực tràng. Khi mắc thêm sốt xuất huyết, bệnh nhân sốt cao liên tục từ 39-40°C, rát họng, ho có đờm và xung huyết da dữ dội. Do có bệnh nền ác tính, việc phối hợp điều trị đòi hỏi sự theo dõi vô cùng chặt chẽ. Rất may, nhờ nhập viện sớm ngay từ giai đoạn đầu, sau 7 ngày điều trị tích cực, lượng tiểu cầu của bà M. đã tăng trở lại, bệnh nhân cắt sốt và bước đầu vượt qua giai đoạn nguy hiểm dù tốc độ hồi phục còn chậm.

Tránh những sai lầm nguy hiểm khi tự điều trị

Theo Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Vi rút - Ký sinh trùng, sai lầm phổ biến nhất của người dân là tự ý mua thuốc điều trị tại nhà khi thấy xuất hiện triệu chứng ban đầu. Sốt xuất huyết Dengue rất dễ nhầm lẫn với các hội chứng nhiễm vi rút hô hấp hay cảm cúm thông thường do cùng có biểu hiện sốt, đau đầu, nhức mỏi cơ khớp, thậm chí kèm theo rát họng, ho có đờm.

Khi chưa loại trừ được sốt xuất huyết, người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng các loại thuốc chống viêm không steroid. Ảnh: Nguyễn Thanh

Bác sĩ Nguyễn Thanh Bình đặc biệt nhấn mạnh: Khi chưa loại trừ được sốt xuất huyết, người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), bởi nhóm thuốc này làm gia tăng nghiêm trọng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và chảy máu ồ ạt. Việc dùng thuốc hạ sốt phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định và hướng dẫn của cán bộ y tế. Nếu chậm trễ trong phát hiện, bệnh có thể nhanh chóng chuyển nặng với tình trạng cô đặc máu, tăng tính thấm thành mạch, tụt tiểu cầu, dẫn đến sốc và nguy hiểm đến tính mạng.

Riêng đối với các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người có bệnh lý nền nặng (ung thư, tim mạch, suy giảm miễn dịch), người cao tuổi, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ, bất kỳ cơn sốt nào cũng cần được đánh giá y khoa kịp thời, bởi diễn tiến bệnh ở các nhóm này thường diễn ra rất nhanh và khó tiên lượng.

Bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, việc kiểm soát dịch bệnh đòi hỏi ý thức tự giác cao từ mỗi người dân và từng hộ gia đình. Nguy cơ dịch bùng phát sẽ gia tăng nếu người dân di chuyển, sinh sống hoặc chăm sóc người bệnh trong khu vực có ổ dịch mà không có biện pháp bảo vệ trước muỗi vằn truyền bệnh.

Để chủ động phòng ngừa, mỗi gia đình cần thường xuyên vệ sinh môi trường sống, phát quang bụi rậm quanh nhà, thu dọn các phế thải đọng nước, đậy kín hoặc lật úp tất cả các dụng cụ chứa nước nhằm triệt tiêu nơi muỗi đẻ trứng và bọ gậy sinh sôi. Song song đó, cần duy trì thói quen ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay và dùng các biện pháp xua muỗi.

Khi bản thân hoặc người nhà có dấu hiệu sốt cao đột ngột, kèm nhức đầu, đau mỏi toàn thân hoặc các biểu hiện cảnh báo như chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ói nhiều..., người dân cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà. Ngoài ra, người dân có thể chủ động tìm hiểu, tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết theo đúng độ tuổi và hướng dẫn chuyên môn để gia tăng lá chắn bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.