Cảnh báo viêm cơ tim tối cấp ở trẻ em trong thời điểm giáp Tết
Hiện nay, các bệnh viện nhi tại TP Hồ Chí Minh ghi nhận một số trường hợp viêm cơ tim tối cấp ở trẻ em gia tăng trong bối cảnh thời tiết lạnh và thay đổi thất thường, đặc biệt giai đoạn giáp Tết Nguyên đán. Đáng lo ngại, bệnh diễn tiến nhanh, nguy cơ tử vong cao nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.
Theo các bác sĩ, viêm cơ tim cấp thường do virus gây ra, trong đó hay gặp nhất là virus Coxsackie nhóm B. Tại Việt Nam, bệnh thường xảy ra vào mùa đông - xuân khi thời tiết se lạnh. Đáng lưu ý, các triệu chứng ban đầu của viêm cơ tim thường không điển hình, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý nhiễm siêu vi thông thường hoặc bệnh tiêu hóa, trong khi tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nặng vẫn còn cao.
Các bác sĩ Ngoại Tim mạch và Hồi sức tích cực chống độc Bệnh viện Nhi Đồng 1 tiến hành kỹ thuật ECMO. Ảnh: BV
Mới đây, Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã kích hoạt báo động đỏ để tiếp nhận một bệnh nhi nam 7 tuổi do Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai chuyển đến với chẩn đoán ngưng tim, rối loạn nhịp tim và viêm cơ tim tối cấp. Trước đó, trong lúc đi nhà thờ cùng mẹ, bé bất ngờ ngất xỉu và được đưa vào khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. Tại đây, bệnh nhi xuất hiện rối loạn nhịp tim, trụy tim mạch và ngưng tim.
Các bác sĩ đã sốc điện, sử dụng thuốc chống loạn nhịp và cấp cứu ngưng tim trong hơn 20 phút. Sau khi tim đập trở lại nhưng vẫn còn rối loạn nhịp thất và sốc tim, bệnh nhi được chuyển gấp lên Bệnh viện Nhi Đồng 1. Ngay khi nhập viện, bệnh nhi được thở máy, dùng thuốc vận mạch, thuốc chống loạn nhịp, đặt máy tạo nhịp và chuyển nhanh đến khoa Hồi sức tích cực để tiến hành ECMO (kỹ thuật tim phổi nhân tạo).
PGS.TS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, bệnh nhi rơi vào tình trạng rối loạn nhịp tim nặng, trụy tim mạch kèm phù phổi cấp, đe dọa tính mạng. Ê-kíp nhiều chuyên khoa đã khẩn trương phối hợp triển khai ECMO, đồng thời hạ thân nhiệt và lọc máu liên tục nhằm bảo vệ não và các cơ quan. Sau khoảng 10 ngày điều trị tích cực, tình trạng tim mạch và các cơ quan dần ổn định, bệnh nhi được cai ECMO, cai máy thở và dự kiến xuất viện trong vài ngày tới để kịp về nhà đón Tết.
Theo PGS.TS Phạm Văn Quang, trẻ bị viêm cơ tim nhẹ thường chỉ cần theo dõi và điều trị triệu chứng, có thể hồi phục sau 1 - 2 tuần. Tuy nhiên, các trường hợp viêm cơ tim nặng cần được hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc trợ tim, thuốc vận mạch để duy trì chức năng tim. Nếu xuất hiện rối loạn nhịp tim, bệnh nhi sẽ được chỉ định thêm thuốc chống loạn nhịp hoặc đặt máy tạo nhịp để điều chỉnh tần số tim.
“Tỷ lệ tử vong của viêm cơ tim cấp nặng hiện vẫn còn cao, khoảng 30 - 40%. Đối với viêm cơ tim tối cấp, trước khi có kỹ thuật ECMO, tỷ lệ tử vong gần như 100%. Hiện nay, nhờ áp dụng ECMO, nhiều trường hợp viêm cơ tim tối cấp đã có cơ hội được cứu sống”, PGS.TS Phạm Văn Quang thông tin thêm.
Sau gần 2 tuần điều trị ECMO, bé gái điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố dần hồi phục các cơ quan chức năng. Ảnh: BV
Tương tự, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố cũng tiếp nhận một bệnh nhi nữ 7 tuổi (ngụ tỉnh An Giang) trong tình trạng nguy kịch. Theo bệnh sử, trong lúc đi học, bé gái đột ngột ngất xỉu kèm co giật và được đưa vào bệnh viện địa phương. Do diễn tiến nặng với rối loạn nhịp tim và sốc tim, trẻ được chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố cho biết, bệnh nhi được chẩn đoán viêm cơ tim tối cấp và lập tức hồi sức tích cực, sử dụng thuốc trợ tim, thuốc chống loạn nhịp và triển khai ECMO. Sau gần 2 tuần điều trị, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt, tim phục hồi, nhịp tim trở lại bình thường, các chức năng cơ quan ổn định.
Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến lưu ý, vào thời điểm giáp Tết, khi thời tiết lạnh và thay đổi thất thường, có thể xuất hiện các trường hợp nhiễm siêu vi biến chứng viêm cơ tim, đặc biệt ở trẻ lớn. Các biểu hiện ban đầu thường là sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, nôn ói, đau bụng, dễ nhầm lẫn với bệnh lý đường tiêu hóa. Khi bệnh diễn tiến nặng, trẻ có thể xuất hiện sắc mặt xanh tái, tay chân lạnh, tím móng, ngất xỉu, co giật, đau ngực.
Tương tự, PGS.TS Phạm Văn Quang cho biết, các triệu chứng của viêm cơ tim cấp thường không điển hình. Bệnh thường khởi phát với các biểu hiện giống cảm cúm. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ viêm cơ tim cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.
