Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh: Con đường của lòng dân
Theo đại tá, nhà báo Hồ Quang Lợi, Cố vấn cấp cao Tập đoàn Đèo Cả, từ dấu chân của Bác Hồ ở Pác Bó năm 1941 đến tuyến cao tốc Cao Bằng hôm nay, sợi chỉ xuyên suốt vẫn là tư tưởng lấy dân làm gốc.
Nhận định đó được Cố vấn cấp cao Tập đoàn Đèo Cả đưa ra tại Hội thảo khoa học với chủ đề "85 năm ngày Bác Hồ về nước (28/1/1941 – 28/1/2026):Sự kiện khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam" do UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn tổ chức mới đây (12/1).
Đại tá, nhà báo Hồ Quang Lợi, Cố vấn cấp cao Tập đoàn Đèo Cả.
Từ Pác Bó 1941 đến những con đường phát triển hôm nay
Nhà báo Hồ Quang Lợi khẳng định, Cao Bằng là mảnh đất khởi nguồn cho một phương pháp làm cách mạng đặc biệt, mà giá trị cốt lõi xuyên suốt chính là tư tưởng "lấy dân làm gốc".
Theo ông, sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc, đặt chân đến Pác Bó 85 năm trước là một dấu mốc lịch sử dân tộc, đánh dấu bước ngoặt của cách mạng Việt Nam.
Ngay từ khi lập quy hoạch, dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đã đối mặt với vô vàn thách thức về kỹ thuật, địa hình và đặc biệt là tổng mức đầu tư lớn. Đã từng có nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm tìm hiểu nhưng "rút lui" vì khó khăn.
Từ năm 2018, với năng lực đầu tư, kinh nghiệm tổ chức giải quyết nhiều dự án khó khăn phức tạp, Tập đoàn Đèo Cả theo lời mời của tỉnh Cao Bằng, làm nhà đầu tư nghiên cứu dự án, đề xuất phương án điều chỉnh hướng tuyến với 4 hầm xuyên núi cùng hàng loạt cầu vượt thung lũng, rút ngắn 23km chiều dài tuyến xuống còn 121km, tổng mức đầu tư giảm xuống còn 23.000 tỷ đồng, tiết kiệm hơn một nửa so với phương án ban đầu, đồng thời phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn.
Đó là sự kết tinh của một tầm nhìn chiến lược sâu sắc, gắn lý luận cách mạng với thực tế phong trào cách mạng trong nước, từ cơ sở quần chúng, từ lòng dân để mở ra con đường độc lập cho dân tộc.
Tinh thần ấy không chỉ đúng trong thời chiến mà vẫn còn nguyên giá trị trong giai đoạn phát triển hôm nay, khi đất nước đứng trước yêu cầu mở ra những "con đường phát triển" để kết nối vùng miền, khơi thông nguồn lực và nâng cao đời sống nhân dân.
Trong tiến trình đó, hạ tầng giao thông đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là với những địa phương còn nhiều khó khăn như tỉnh Cao Bằng.
Dẫn từ điển hình triển khai cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh, nhà báo Hồ Quang Lợi cho rằng, đây không chỉ là một công trình giao thông, mà là một con đường rất đặc biệt. Nếu không có tuyến cao tốc này, Cao Bằng sẽ rất khó phát triển.
"Ở nơi nhiều người chọn rút lui, đã có những người chọn ở lại, chọn bắt đầu, cùng địa phương kiên trì tháo gỡ từng điểm nghẽn về kỹ thuật, tài chính và cơ chế", ông Hồ Quang Lợi nhấn mạnh.
Các kỹ sư, công nhân Tập đoàn Đèo Cả đang miệt mài ngày đêm, hoàn thành con đường cao tốc tạo động lực đưa kinh tế địa phương "cất cánh".
Cũng theo ông, việc Đèo Cả áp dụng mô hình PPP++ tại dự án này giúp giảm thiểu rủi ro tài chính, đồng thời tạo cơ chế chia sẻ trách nhiệm rõ ràng hơn giữa Nhà nước, doanh nghiệp và địa phương, yếu tố then chốt để một dự án hạ tầng lớn có thể đi đường dài.
Ngày 19/12/2025, gần hai năm sau ngày Thủ tướng phát lệnh khởi động "Chiến dịch Đông Khê 2024", giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành mục tiêu thông toàn bộ nền, mặt đường trên tuyến chính, hiện thực hóa giấc mơ nối vùng đất cội nguồn cách mạng với Thủ đô Hà Nội.
Lòng dân dẫn lối, mở đường
Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, bài học lớn nhất rút ra từ dự án chính là vai trò của sự đồng thuận xã hội. Nhiều hộ dân đã tự nguyện di dời, bàn giao mặt bằng, chấp nhận khó khăn trước mắt, đồng thuận ủng hộ địa phương và đơn vị thi công vì niềm tin vào tương lai phát triển của quê hương.
Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có quy mô lớn, đi qua địa hình núi cao, địa chất phức tạp. Riêng giai đoạn 1 dài hơn 93km, gồm 2 hầm xuyên núi và 64 cây cầu, khối lượng thi công và rủi ro đều rất lớn.
Gần hai năm liên tục, công trường sáng đèn ngày đêm. Hơn 3.000 kỹ sư, công nhân và thiết bị bám trụ trên hàng trăm mũi thi công, quyết tâm khoan núi, mở đường, vượt qua thiên tai, mưa lũ, thậm chí cả những mất mát, hy sinh để giữ cho công trường không bị đứt gãy nhịp tiến độ
Từ dấu chân của Bác ở Pác Bó năm 1941 đến những tuyến cao tốc hôm nay, sợi chỉ xuyên suốt vẫn là tư tưởng "lấy dân làm gốc". Mọi công việc lớn, nếu không xuất phát từ lợi ích của nhân dân và không dựa vào nhân dân, thì rất khó thành công bền vững.
Cố vấn Tập đoàn Đèo Cả cũng nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm, kỷ luật và minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện của liên danh nhà đầu tư do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu: "Dự án chậm một ngày là thêm một ngày mắc nợ với nhân dân - một cách nghĩ giản dị nhưng buộc những người tham gia đã nhận việc thì phải làm đến nơi đến chốn, không phải cho riêng ai, mà cho lợi ích chung".
Trên đại công trường cao tốc thời gian qua là những ca làm việc xuyên ngày - đêm, xuyên ngày Tết, ngày nghỉ lễ.
Nhìn về phía trước, nhà báo Hồ Quang Lợi cho rằng, Cao Bằng - quê hương cội nguồn cách mạng đang đứng trước những thời cơ quan trọng để trở thành không gian kết nối của kinh tế cửa khẩu, du lịch, kinh tế xanh và giao thương khu vực. Trong tiến trình đó, hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt, là chìa khóa vừa mở đường phát triển, vừa tạo động lực lan tỏa.
Với kinh nghiệm theo dõi và đồng hành cùng nhiều dự án hạ tầng, cố vấn Hồ Quang Lợi cho rằng các công trình chỉ có thể thành công khi được triển khai trên những nền tảng cốt lõi: chất lượng - an toàn - tiến độ, kỷ luật và minh bạch, hài hòa lợi ích với Nhà nước, địa phương và người dân. Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của con người, khuyến khích đổi mới sáng tạo, đặc biệt là đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực tại chỗ, cũng là yếu tố quan trọng.
"Con đường hạnh phúc của Cao Bằng là con đường của lòng dân", nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ, đồng thời bày tỏ kỳ vọng, nếu tiếp tục giữ vững tinh thần tự lực, tự cường, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, thì những vùng đất từng là biên cương của Tổ quốc, trong đó có Cao Bằng, sẽ có những bước phát triển xứng đáng với truyền thống cách mạng vẻ vang.
