Cắt giảm thủ tục hành chính: Kỳ vọng từ mệnh lệnh cải cách

Việc cắt giảm TTHC và ĐKKD giúp giảm “gánh nặng” chi phí tuân thủ cho DN. Ảnh: ST

Mệnh lệnh của Thủ tướng Chính phủ và cam kết từ các Bộ, ngành

Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV yêu cầu tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh (ĐKKD) không cần thiết, đồng thời giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ TTHC.

Thực hiện chủ trương này, tại cuộc họp Thường trực Chính phủ chiều 13/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đưa ra mệnh lệnh: “Không đợi hết quý II mà đến ngày 20/4, các Bộ phải đề xuất với Thường trực Chính phủ phương án cắt giảm, cải cách TTHC”, đồng thời yêu cầu các Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo rà soát, bảo đảm cắt giảm thực chất, không hình thức và phân công các Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách lĩnh vực trực tiếp làm việc với từng Bộ, ngành.

Ngay sau chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng đã đồng loạt vào cuộc. Tại cuộc làm việc với Bộ Công Thương, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ tập trung rà soát các lĩnh vực có nhiều phản ánh như xuất nhập khẩu, logistics, điện lực, xăng dầu, đẩy mạnh phân cấp, giảm khâu trung gian. Làm việc với Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ tập trung cải cách các thủ tục cấp phép đầu tư xây dựng, thẩm định dự án, phòng cháy chữa cháy, nghiệm thu công trình.

Chủ trì cuộc làm việc với 3 Bộ: Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu dứt khoát không được cắt chỗ này nhưng ghép vào chỗ khác; các Bộ chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, công khai, minh bạch và kiểm soát rủi ro. Trong khi đó, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước không viện cớ đặc thù ngành để né tránh cải cách.

Đáng chú ý, tại Công văn số 423/TTg-CĐS, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ: “Các Bộ trưởng chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ nếu không đạt chỉ tiêu hoặc chậm tiến độ”.

Sau chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ, ngành đã nhanh chóng đưa ra các phương án cắt giảm quy mô lớn. Cụ thể, với 511 TTHC đang quản lý, Bộ Công Thương đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa 317 thủ tục, phân cấp xuống địa phương 70 thủ tục, giúp giảm gần 20% chi phí tuân thủ và khoảng 72% thời gian giải quyết. Đồng thời, Bộ dự kiến giảm từ 565 ĐKKD xuống còn 363 ĐKKD.

Bộ Xây dựng đang rà soát 454 TTHC và dự kiến cắt giảm 157 thủ tục, giảm 18% chi phí tuân thủ; đề xuất cắt giảm 13/30 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời giảm hơn 100 ĐKKD.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang quản lý 638 TTHC, sau rà soát dự kiến còn 555 thủ tục; dự kiến cắt giảm 51,77% thời gian giải quyết và 53,34% chi phí tuân thủ - vượt mục tiêu Chính phủ đề ra.

Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm 821 TTHC, giúp giảm 41.458 tỷ đồng chi phí tuân thủ và giảm hơn 54% thời gian giải quyết. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước dự kiến cắt giảm 93 TTHC, giảm hơn 52% chi phí tuân thủ.

Mong chờ và kỳ vọng

Trước quyết tâm cải cách mạnh mẽ của Chính phủ và các Bộ, ngành, cộng đồng DN kỳ vọng đây sẽ là bước chuyển thực chất, góp phần tháo gỡ những rào cản tồn tại lâu nay.

Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam - ông Tô Hoài Nam - nhận định, những mục tiêu cụ thể về cắt giảm các ĐKKD và TTHC cho thấy quyết tâm chính trị rất cao trong cải cách thể chế để chuyển mạnh từ phương thức quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời là áp lực buộc các Bộ, ngành phải thay đổi tư duy quản lý, chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ” DN.

Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển bất động sản EZ Việt Nam - ông Phạm Đức Toản - cũng bày tỏ kỳ vọng môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam sẽ thông thoáng hơn sau khi các Bộ, ngành thực hiện nghiêm yêu cầu cắt giảm ĐKKD, TTHC.

Việc đẩy mạnh cắt giảm TTHC và ĐKKD được triển khai quyết liệt trong bối cảnh dù đã có nhiều đợt cải cách nhưng không ít thủ tục và điều kiện vẫn còn là “gánh nặng” đối với DN. Đơn cử, trong lĩnh vực xây dựng, nhiều DN đánh giá việc thực hiện TTHC vẫn là một quá trình nan giải, thậm chí như một “ma trận”. Chẳng hạn, với một dự án xây dựng chung cư, chủ đầu tư phải xin ý kiến nhiều lần từ các sở, ngành liên quan. Trước khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, DN phải xin ý kiến về sự phù hợp quy hoạch; khi phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 lại tiếp tục xin ý kiến lần nữa. Ngoài ra, trước khi khởi công, DN phải trình thẩm định phương án phòng cháy, chữa cháy; sau khi hoàn thành, lại tiếp tục báo cáo nghiệm thu phương án phòng cháy, chữa cháy…

Theo Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2024, vẫn có gần 24% DN phải dành hơn 10% thời gian làm việc để tìm hiểu và thực hiện các quy định về TTHC. Từ thực tế này, cộng đồng DN mong chờ hoạt động cắt giảm ĐKKD, TTHC sẽ được các Bộ, ngành nỗ lực thực hiện một cách thực chất, lấy hiệu quả phục vụ người dân, DN làm thước đo.

Theo ông Nam, nếu được triển khai thực chất, những cải cách này sẽ đem lại rất nhiều tác động tích cực đối với cộng đồng DN. Đây là cú hích quan trọng giúp giảm “gánh nặng” chi phí tuân thủ cho DN, từ đó DN có thêm nguồn lực để gia tăng đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, khi những ĐKKD, TTHC mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp được rà soát, cắt bỏ, DN sẽ hạn chế gặp phải những rủi ro pháp lý trong quá trình thực hiện các TTHC, đồng thời ngăn ngừa tình trạng phát sinh “chi phí bôi trơn” mà DN phải bỏ ra để hoàn thành được thủ tục.

Quan trọng hơn, việc cắt giảm đúng và trúng các rào cản sẽ góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng DN trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài vào quyết tâm cải cách của Chính phủ. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thu hút dòng đầu tư dài hạn, bền vững của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. “Đối với DN, các cải cách về ĐKKD và TTHC nhằm tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn có ý nghĩa không khác gì một gói hỗ trợ tài chính” - ông Nam nhấn mạnh./.