Câu quan họ ngân vang trên đất Đức Linh

Tiếng hát quan họ sâu lắng, nghĩa tình

Ngân vang câu ca quan họ

Chiều xuống, trong một không gian sinh hoạt quen thuộc tại gia đình ông Trần Đình Chuyền (thôn 11, xã Đức Linh) những câu quan họ lại cất lên. Những liền anh, liền chị say sưa tập luyện chuẩn bị cho ngày ra mắt câu lạc bộ (CLB) và Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Người chỉnh lại chiếc khăn, người sửa tà áo, người nâng chiếc nón quai thao; tiếng hát nối nhau, sâu lắng, nghĩa tình.

CLB Dân ca quan họ Bắc Ninh được thành lập hơn 10 năm nay, với nhu cầu rất giản dị, để những người con Bắc Ninh xa quê gặp nhau và hát các làn điệu quan họ quê hương. Ban đầu chỉ là một nhóm nhỏ, tiền thân ở xã Vũ Hòa (cũ), nhưng qua thời gian, những buổi sinh hoạt ngày càng đông vui. Tiếng hát vang xa, CLB hiện có 33 liền anh, liền chị.

Không chỉ người con quê Bắc Ninh, mà còn có quê Thái Bình và một số địa phương phía Bắc khi vào Đức Linh lập nghiệp cùng tham gia. Có người tuổi đã gần 90, cũng có những thành viên mới ngoài 40 tuổi. Nhưng chung nỗi nhớ quê, họ gặp nhau trong từng câu hát, vì thế, khoảng cách tuổi tác dường như rút ngắn khi cùng đứng bên nhau hòa giọng. Ở tuổi 89, bà Nguyễn Thị Thư vẫn đều đặn tham gia các buổi sinh hoạt. Với bà, mỗi lần ngân nga một câu quan họ cũng là một lần được trở về với ký ức quê nhà. Những làn điệu ấy còn là niềm vui tuổi già và để thế hệ trẻ biết về một loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Ông Trần Đình Chuyền - Phó Chủ nhiệm CLB cho biết, mỗi thành viên một hoàn cảnh nhưng càng sinh hoạt càng gắn bó. Ông cùng các thành viên chủ động chuẩn bị không gian, trang phục, nhạc cụ, tổ chức tập luyện, giao lưu với các địa phương trong và ngoài tỉnh. Qua đó, các thành viên có thêm niềm vui, học hỏi và góp phần giữ nét riêng của những làn điệu quan họ.

Các liền anh, liền chị cất lên lời ca dân ca quan họ Bắc Ninh

Trao truyền câu hát

Có người biết hát quan họ từ quê nhà, cũng có người vì yêu thích, vào CLB mới tập luyện. Người biết hát hướng dẫn cho người chưa biết; người lớn tuổi chỉ dạy cho thế hệ con cháu. Cứ thế, qua những buổi sinh hoạt, các thành viên nâng cao khả năng hát quan họ và tạo dựng lực lượng kế cận để lan tỏa loại hình di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Chị Nguyễn Thị Mai Hương, một trong những thành viên trẻ tuổi của CLB chia sẻ: “Từ nhỏ, dù không hiểu hết ý nghĩa, lời ca quan họ, nhưng vẫn thường nghe bà, mẹ hát ru cháu, ru con. 2 tháng nay có điều kiện tham gia sinh hoạt cùng các cô, chú, tôi lại thêm yêu hơn những câu dân ca. Từ cách hát, cách đối đáp, lời ca, tôi nhận ra rằng, phía sau đó là câu chuyện về quê hương, tình người và nếp sống của vùng văn hóa Kinh Bắc”.

Từ những câu “mời trầu”, “mời nước”, “người ở đừng về”, câu chuyện về quê hương vẫn được kể bằng một cách rất riêng. Những làn điệu quan họ theo người đi xa vang lên giữa cuộc sống hôm nay trở thành một phần đời sống, bồi đắp tình yêu nguồn cội và khơi nguồn cảm hứng để mỗi người góp sức xây dựng nơi mình đang sống ngày càng giàu đẹp.