Cây sâm 16 năm tuổi và cuộc 'trở về' với bản làng

Ông Huỳnh Văn Danh mong muốn được kể câu chuyện về vùng trồng và quá trình chăm sóc cây dưới tán rừng với khách tham quan. Ảnh: HOÀI NHƯ

Gìn giữ cây sâm qua 16 mùa rừng

Giữa không gian trưng bày tại Công viên APEC, ông Huỳnh Văn Danh (42 tuổi, trú xã Trà Linh) cẩn thận nâng từng củ sâm, giới thiệu với khách tham quan về nguồn gốc, độ tuổi và quá trình sinh trưởng. Từ vùng trồng ở khu vực miền núi phía tây thành phố, gia đình ông mang đến lễ hội nhiều củ sâm đã hơn 10 năm tuổi, được nuôi trồng dưới tán rừng theo phương thức gần với tự nhiên.

Giữa những củ sâm lâu năm, cây sâm 16 tuổi vừa đoạt giải nhì tại Hội thi Tôn vinh vẻ đẹp Sâm Ngọc Linh gây chú ý bởi ba nhánh tỏa đều như thế “Phước - Lộc - Thọ”. Ngày được mang đi dự thi, cây vẫn giữ nguyên thân, lá, hoa và quả. Cây lớn lên từ nguồn giống cha mẹ để lại, được vợ chồng ông Danh tiếp tục gìn giữ, nhân giống và mở rộng thành khu vườn khoảng 2ha hôm nay. “Phải qua nhiều năm vừa trồng, vừa giữ giống rồi nhân lên dần, vợ chồng tôi mới có được khu vườn như bây giờ”, ông nói.

Để một cây sâm Ngọc Linh sinh trưởng hơn 10 năm dưới tán rừng, người trồng phải bền bỉ theo dõi độ che phủ, nguồn nước, độ ẩm, sâu bệnh và những biến động của thời tiết. Giá trị của cây vì thế không chỉ nằm ở trọng lượng củ, mà còn được bồi đắp bởi thời gian và công sức gìn giữ.

Cây sâm ba nhánh từng được khách trả hơn 40 triệu đồng nhưng vợ chồng ông vẫn muốn giữ lại. Sau 16 năm chăm sóc, cây đã trở thành một phần đặc biệt của khu vườn. Quyết định ấy chỉ thay đổi khi cây đoạt giải tại lễ hội. Ông Danh chọn để cây rời khu vườn theo một cách có ý nghĩa hơn: Đưa ra đấu giá và dành toàn bộ số tiền bán được để hỗ trợ những gia đình còn khó khăn tại vùng trồng sâm.

“Giá bán có thể chưa phản ánh hết giá trị của cây sâm 16 năm tuổi, nhưng khách mua trả được bao nhiêu thì tôi dành số tiền đó giúp bà con bấy nhiêu. Ít hay nhiều, miễn hỗ trợ được những gia đình còn khó khăn là tôi vui”, ông nói.

Một cuộc chia tay để sẻ chia

Với ông Danh, cây sâm không chỉ là kết quả của 16 năm chăm sóc mà còn là món quà của đất, nước và rừng Trà Linh. Nghề trồng sâm đang giúp nhiều gia đình có thêm sinh kế, tiếp tục gắn bó với những cánh rừng quê hương. Từ đó, ông muốn giá trị của cây sâm không dừng lại ở một cuộc mua bán, mà được tiếp nối bằng sự sẻ chia với cộng đồng.

Bán cây, ông có tiếc. Nhưng niềm vui lớn hơn là thành quả của gia đình có thể góp phần giúp đỡ những người còn khó khăn trên chính vùng đất đã nuôi dưỡng cây sâm. “Gia đình vui vì cây sâm đạt giải, được nhiều người biết đến. Vui hơn nữa là từ cây sâm này, chúng tôi có thể góp một phần hỗ trợ bà con”, ông nói.

Quanh cây sâm 16 năm tuổi, những cuộc trò chuyện giữa người trồng và khách tham quan cũng kéo dài hơn. Tại gian hàng của hộ kinh doanh Lâm Thị Nga, nhiều người dừng lại quan sát những củ sâm lâu năm, hỏi kỹ về nguồn gốc, độ tuổi, điều kiện sinh trưởng và cách nhận biết sản phẩm. Ông Danh kiên nhẫn kể về những hạt giống được gieo dưới tán rừng, quá trình chăm sóc và quãng thời gian chờ cây trưởng thành. Theo ông, khi hiểu được hành trình ấy, người mua sẽ có thêm cơ sở để nhận biết và đánh giá đúng giá trị của sâm Ngọc Linh.

Trước đây, các phiên chợ và hoạt động giới thiệu sâm chủ yếu diễn ra tại Nam Trà My, thuận lợi cho quảng bá vùng trồng nhưng chưa tiếp cận được nhiều khách hàng đô thị. Khi lễ hội được tổ chức tại trung tâm Đà Nẵng, người trồng có thêm cơ hội gặp trực tiếp người dân, du khách, doanh nghiệp và các đơn vị phân phối. “Chúng tôi có thể nói rõ cây sâm được trồng ở đâu, chăm sóc như thế nào. Khi người mua hiểu hơn về sản phẩm và người trồng, cây sâm mới có cơ hội đi xa”, ông Danh chia sẻ.

Sau lễ hội, gia đình ông Danh dự kiến tiếp tục đưa sản phẩm đến các phiên chợ định kỳ tại khu vực trung tâm thành phố. Ông mong những hoạt động kết nối giữa vùng trồng với người tiêu dùng được duy trì, để các hộ dân có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm, nắm bắt nhu cầu thị trường và từng bước xây dựng uy tín.

Cây sâm 16 năm tuổi sẽ không trở lại khu vườn mà vợ chồng ông Danh đã nhiều năm chăm sóc. Nhưng giá trị của cây không dừng lại ở phiên đấu giá. Thành quả được chắt chiu từ đất, rừng và công sức người trồng sẽ trở về với bản làng bằng một cách khác: Trở thành sự sẻ chia dành cho những gia đình còn khó khăn tại vùng sâm.