Cây thuốc chữa xương khớp ai cũng biết thuộc nhóm nguy cấp trong sách đỏ
Cốt toái bổ khá quen trong điều trị các bệnh xương khớp nhưng ít người biết loại cây này từng được đưa vào Sách Đỏ Việt Nam.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, cốt toái bổ có tên khoa học Drynaria fortunei, hiện nay nhiều tài liệu phân loại chấp nhận tên Drynaria roosii. Sách Đỏ Việt Nam năm 2007 xếp cây này ở mức EN (nguy cấp).
Cốt toái bổ thực tế là một loài dương xỉ sống phụ sinh, thường bám trên thân cây lớn, hốc đá hoặc những nơi ẩm trong rừng. Chính đặc điểm sinh thái ấy khiến quần thể tự nhiên dễ bị tác động khi rừng thay đổi hoặc cây bị khai thác quá mức.
Cây cốt toái bổ chữa xương khớp. Ảnh: Hải Anh
Đây là loại cây có tác dụng hỗ trợ, phục hồi cho những người mắc các bệnh xương khớp. Bộ phận được sử dụng chủ yếu là thân rễ, bên ngoài phủ dày những vảy màu nâu.
Trong y học cổ truyền, vị thuốc này được sử dụng trong các trường hợp đau lưng, đau xương khớp, chấn thương, bong gân và hỗ trợ liền xương. Chính vì gắn mật thiết với xương khớp nên đây là một dược liệu có nhu cầu sử dụng tương đối lớn.
Theo Tiến sĩ Phương, trong các nghiên cứu hiện đại, cốt toái bổ được đề cập khá nhiều. Một trong những nhóm chất đáng chú ý của cây là flavonoid, trong đó naringin thường được nhắc tới.
Nhiều phân tích trên tế bào và động vật cho thấy các chiết xuất hoặc hợp chất từ cốt toái bổ có thể tác động đến quá trình tạo xương, hoạt động của tế bào tạo xương và chuyển hóa xương. Một số nghiên cứu còn đi theo hướng tốt cho người loãng xương và phục hồi tổn thương xương.
Lý giải vì sao dù cốt toái bổ được xếp vào loại cây nguy cấp nhưng trên thị trường vẫn bán, Tiến sĩ Phương cho rằng một dược liệu bán phổ biến không có nghĩa quần thể hoang dã của chính loài đó còn nhiều. Theo đó, nguyên liệu trên thị trường có thể đến từ cây trồng, nguồn nhập khẩu, các loài gần gũi.
