CBAM và bài toán thích ứng của logistics Việt

Kể từ ngày 1/1/2026, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của EU chính thức bước vào giai đoạn thực thi đầy đủ.

ÁP LỰC TỪ XU HƯỚNG CHUYỂN DỊCH XANH

Theo đó, hàng hóa thuộc các nhóm ngành nằm trong phạm vi áp dụng (như sắt, thép, nhôm, xi măng, phân bón...) khi nhập khẩu vào EU phải kê khai phát thải hàm chứa (embedded emissions) trực tiếp và gián tiếp phát sinh từ quá trình sản xuất tại cơ sở.

Mặc dù phát thải từ khâu vận chuyển chưa bị tính trực tiếp vào nghĩa vụ tài chính của CBAM, quy định này vẫn tạo ra sự thay đổi lớn trong cách các nhà sản xuất quản trị dữ liệu vận hành. Song song với CBAM, các tiêu chuẩn báo cáo phát triển bền vững (ESG) và quy định về trách nhiệm giải trình chuỗi cung ứng đang ngày càng phổ biến tại nhiều thị trường lớn.

Tùy thuộc vào yêu cầu của từng khách hàng quốc tế và hệ thống báo cáo riêng biệt, một số doanh nghiệp xuất khẩu bắt đầu quan tâm đến việc thu thập thêm dữ liệu phát thải trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều này mở ra nhu cầu tìm hiểu thông tin đối với các đơn vị vận tải, nhằm chuẩn bị cho những kịch bản báo cáo chuyên sâu hơn trong tương lai.

Hội thảo "Áp lực CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu" thuộc chuỗi sự kiện The Green IZ Tour 2026 vừa mới được tổ chức tại Hà Nội.

Việc chuyển đổi hướng tới vận tải bền vững của ngành logistics Việt Nam cũng đang đứng trước một số điều kiện hạn chế mang tính thực tiễn. Chi phí đầu tư chuyển đổi phương tiện xanh còn cao, hạ tầng hỗ trợ chưa thực sự đồng bộ, trong khi năng lực kiểm kê và minh bạch dữ liệu phát thải khí nhà kính của đa số doanh nghiệp vẫn đang ở bước khởi đầu.

Phát biểu tại hội thảo "Thách thức CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu" thuộc chuỗi sự kiện The Green IZ Tour 2026 tổ chức tại Hà Nội, TS. Nguyễn Minh Thảo -Trưởng ban Ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược nhận định các chính sách xanh trên thế giới có sự khác biệt về yêu cầu cũng như lộ trình áp dụng đối với từng thị trường, đồng thời liên tục được cập nhật. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động theo dõi sát sao để có phương án thích ứng linh hoạt và phù hợp từ sớm.

CHỦ ĐỘNG TẠO KHÔNG GIAN ĐỐI THOẠI

Trong bối cảnh đó, chuỗi tọa đàm The Green IZ Tour 2026 do 247Express phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) triển khai nổi lên như một điểm kết nối đáng chú ý. Đơn vị dự kiến sẽ tổ chức nhiều hội thảo và tọa đàm tại các tỉnh tập trung đông đảo khu công nghiệp trọng điểm phía Bắc. Sau điểm khởi đầu tại Hải Phòng (tháng 5/2026) và hội thảo tại Hà Nội (tháng 8/2026), chuỗi hoạt động đang tiếp tục lan tỏa đến các địa bàn công nghiệp trọng điểm khác.

Thông qua chuỗi sự kiện này, 247Express lựa chọn đóng vai trò cầu nối: đưa các thông tin, quy định về tiêu chuẩn xanh đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời chủ động lắng nghe những quan tâm thực tế từ khách hàng để tích lũy hiểu biết cho định hướng phát triển dài hạn.

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó chủ tịch VCCI phân tích tác động của CBAM, ESG lên các doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường EU.

Đánh giá về xu hướng này tại hội thảo Hà Nội, đại diện VCCI - Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng — cho rằng các yêu cầu về phát thải carbon và trách nhiệm môi trường đang từng bước trở thành những yếu tố quan trọng khi doanh nghiệp tiếp cận thị trường và đối tác quốc tế.

Bà Phạm Thị Vân Anh - Giám đốc Kinh doanh miền Bắc của 247Express phát biểu

Về phía 247Express, bà Phạm Thị Vân Anh - Giám đốc Kinh doanh miền Bắc chia sẻ đơn vị đang trong quá trình tích cực tìm hiểu và cập nhật các chuyển động của thị trường. Đại diện doanh nghiệp cũng nhìn nhận ngành logistics nói chung vẫn còn một chặng đường dài phía trước để tối ưu hóa phát thải trong vận hành cũng như chuẩn bị hệ thống dữ liệu đáp ứng các báo cáo bền vững.

TÍCH LŨY NỀN TẢNG CHO TƯƠNG LAI

Nhìn nhận logistics là một mắt xích trong chuỗi cung ứng, 247Express hướng tới việc tìm hiểu các giải pháp mang tính thực tế như tối ưu tuyến vận chuyển, nâng cao hiệu suất phương tiện hay nghiên cứu ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành. Đây được xác định là bước chuẩn bị ban đầu giúp doanh nghiệp từng bước định hình lộ trình phù hợp, hướng tới việc đồng hành cùng các đối tác tại các khu công nghiệp.

Việc các doanh nghiệp logistics như 247Express chủ động tiếp cận thông tin, lắng nghe khách hàng và từng bước nâng cao năng lực thích ứng ngay từ hôm nay sẽ là nền tảng quan trọng để không bị thụ động trước những thay đổi của chuỗi cung ứng trong tương lai.