CEO Xiaomi gây tranh cãi

Theo vị CEO, trong tương lai, lao động chân tay và các công việc lặp đi lặp lại có thể được đảm nhiệm hoàn toàn bởi robot. Ảnh: Weibo.

Tại kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc năm 2026, ông Lei Jun (Lôi Quân), người đứng đầu tập đoàn Xiaomi, đã đưa ra một nhận định gây chú ý về tương lai của thị trường lao động. Ông cho rằng với sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ, con người sẽ không còn phải làm việc với cường độ như hiện nay.

Cụ thể, vị tỷ phú dự báo trong tương lai không xa, mỗi người có thể chỉ cần làm việc 3 ngày/tuần. Trong những ngày đó, thời gian làm việc thực tế cũng chỉ kéo dài khoảng 2 giờ mỗi ngày. Cơ sở của dự báo này nằm ở sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) và các hệ thống tự động hóa thế hệ mới.

“Trong tương lai, mỗi tuần mỗi người có lẽ chỉ cần làm việc 3 ngày, mỗi ngày 2 giờ là đủ”, ông Lei Jun khẳng định.

Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh triển lãm AWE 2026 sắp diễn ra tại Thượng Hải. Đây là nơi các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, Xiaomi và Haier chuẩn bị trình diễn những bước tiến mới nhất. Các hệ sinh thái thông minh tích hợp AI đang dần thay thế con người trong nhiều công đoạn sản xuất và dịch vụ.

Xiaomi gần đây đã đưa robot hình người vào làm việc tại nhà máy sản xuất ôtô và dự kiến sớm thương mại hóa. Ảnh: Xiaomi.

Tuy nhiên, tầm nhìn này không chỉ mang lại sự hào hứng. Ngược lại, nó đang tạo ra một làn sóng lo ngại trong cộng đồng người lao động. Nhiều người đặt câu hỏi về tính thực tế của việc giảm giờ làm nhưng vẫn đảm bảo thu nhập.

Nỗi lo lớn nhất hiện nay là nguy cơ bị đào thải. Khi máy móc có thể xử lý các tác vụ phức tạp với chi phí thấp, nhu cầu về nhân lực truyền thống sẽ giảm đi đáng kể. Điều này buộc người lao động phải đối mặt với áp lực tái đào tạo kỹ năng ngay lập tức.

Tiếp theo là bài toán thu nhập. Câu hỏi lớn nhất được người lao động đặt ra là liệu thu nhập có tỉ lệ thuận với thời gian làm việc khi AI tiếp quản. Thực tế cho thấy, khái niệm "giảm giờ làm" hiện nay vẫn luôn đồng hành cùng tâm lý bất an về khả năng duy trì mức sống ổn định.

Ngoài ra, sự chênh lệch về trình độ tiếp cận công nghệ cũng là một bài toán khó. Những người không thể thích nghi với AI có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc cách mạng công nghiệp này. Khoảng cách giàu nghèo có thể sẽ càng bị nới rộng nếu lợi ích từ việc tăng năng suất chỉ tập trung vào các chủ sở hữu công nghệ.

Dù vậy, các chuyên gia kinh tế cho rằng đây là xu thế tất yếu của lịch sử. Trong quá khứ, mỗi lần cách mạng công nghiệp diễn ra, thời gian làm việc của con người đều có xu hướng giảm xuống. Điểm khác biệt lần này là tốc độ thay đổi diễn ra quá nhanh chóng.

Bài toán đặt ra cho các chính phủ là cần có những chính sách an sinh xã hội phù hợp. Việc phân phối lại giá trị thặng dư từ AI sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa viễn cảnh làm việc ít đi. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, dự ngôn về một cuộc sống thảnh thơi có thể biến thành một cuộc khủng hoảng việc làm quy mô lớn.

Việt Anh