Chấm dứt thời kỳ 'vô hình' của tài sản mã hóa trong hoạt động phòng chống rửa tiền

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Luật sửa đổi các quy định liên quan đến ngân hàng và phòng chống rửa tiền với điểm nhấn mang tính bước ngoặt là việc chính thức đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào diện kiểm soát nghiêm ngặt nhằm xóa bỏ các kẽ hở pháp lý đang bị tội phạm công nghệ lợi dụng.

Chính thức đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào diện kiểm soát nghiêm ngặt nhằm xóa bỏ các kẽ hở pháp lý đang bị tội phạm công nghệ lợi dụng.

Sự thay đổi quan trọng nhất trong lần sửa đổi này nằm ở việc bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào danh mục các hoạt động phải báo cáo theo Luật Phòng, chống rửa tiền. Đây được xem là lời giải cho bài toán quản lý các dòng tiền kỹ thuật số vốn đang nằm trong "vùng xám" bấy lâu nay.

Việc định danh rõ ràng loại hình dịch vụ này không chỉ giúp Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) để đưa Việt Nam ra khỏi Danh sách Xám. Đồng thời, còn tạo ra rào cản kỹ thuật vững chắc để ngăn chặn các hành vi tống tiền, lừa đảo xuyên biên giới.

Dự thảo Luật đã chi tiết hóa các dấu hiệu đáng ngờ đặc thù trong lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm giúp các tổ chức tài chính dễ dàng nhận diện rủi ro. Luật mới sẽ quy định các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa là đối tượng phải báo cáo về phòng chống rửa tiền.

Các hành vi như chia nhỏ giao dịch để tránh ngưỡng kiểm soát hoặc nạp rút tiền liên tiếp ngay sau khi mở tài khoản sẽ bị đưa vào tầm ngắm của cơ quan quản lý. Những giao dịch không rõ mục đích kinh doanh hoặc việc sử dụng các công cụ ẩn danh danh tính cũng như địa chỉ giao thức Internet để che giấu nguồn gốc dòng tiền đều được coi là tín hiệu cảnh báo đỏ cho các hoạt động phi pháp.

Việc thiết lập "hàng rào" pháp lý này không chỉ giúp quản lý các loại hình tài sản mới mà còn ngăn chặn hiệu quả các hành vi lừa đảo xuyên biên giới và rửa tiền thông qua công nghệ cao.

Bên cạnh việc siết chặt quản lý tài sản mã hóa, dự thảo cũng luật hóa nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam để bảo vệ vị thế của đồng nội tệ. Theo đó, mọi giao dịch, thanh toán, quảng cáo hay định giá trong hợp đồng không được thực hiện bằng ngoại hối trừ các trường hợp đặc biệt được cấp phép. Quy định này nhằm tăng cường hiệu lực pháp lý và tạo nền tảng thống nhất cho công tác quản lý ngoại hối vốn trước đây chỉ mới dừng lại ở cấp Pháp lệnh.

Một nội dung đáng chú ý khác là công tác tái cấu trúc bộ máy quản lý của Ngân hàng Nhà nước theo hướng tinh gọn và hiệu quả. Chức năng thanh tra và giám sát ngân hàng được điều chỉnh để phù hợp với mô hình tổ chức mới nhằm đảm bảo tính độc lập và nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro hệ thống.

Ngân hàng Nhà nước cũng chính thức đảm nhận vai trò chủ trì lập và phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam giúp các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn toàn diện về biến động dòng vốn ngoại cũng như khả năng chi trả nợ quốc gia.

Dự thảo Luật lần này còn mở rộng quyền năng cho các ngân hàng thương mại thông qua việc bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ khơi thông điểm nghẽn trên thị trường vốn và giảm bớt áp lực cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nền kinh tế đang cần những kênh huy động vốn ổn định và minh bạch.

Việc lấy ý kiến công chúng lần này thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một hệ thống tài chính hiện đại đồng thời chuẩn bị sẵn sàng cho các đợt đánh giá đa phương về mức độ an toàn của thị trường tài chính Việt Nam trên bản đồ thế giới.