Chậm nhất năm 2030 vận hành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh

Từng bước chuyển sang mô hình nhiều người mua

Ngày 19/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan về lộ trình, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu ngành điện và các điều kiện hình thành, phát triển thị trường điện cạnh tranh.

Ngày 19/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan về lộ trình, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu ngành điện và các điều kiện hình thành, phát triển thị trường điện cạnh tranh.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ được xây dựng trên cơ sở Luật Điện lực, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chiến lược phát triển ngành điện lực đến năm 2050. Mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện các cấp độ thị trường điện cạnh tranh, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành điện.

Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là xác định thời điểm chính thức vận hành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh chậm nhất vào năm 2030. Việc triển khai chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiên quyết.

Cùng với thị trường bán lẻ, thị trường bán buôn điện cạnh tranh sẽ tiếp tục được hoàn thiện, từng bước chuyển sang mô hình nhiều người mua. Bộ Công Thương đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế vận hành, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong các khâu của ngành điện.

Tại cuộc làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi về khả năng thu hút đầu tư để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng; lộ trình cải cách giá điện; cơ chế tài chính, thanh toán và các điều kiện cần thiết để thị trường điện vận hành ổn định.

Nội dung tái cơ cấu các đơn vị trong ngành điện, vai trò của doanh nghiệp nhà nước và mô hình tổ chức, hoạt động của các đơn vị truyền tải, điều độ, phát điện cũng được xem xét. Đây là những yếu tố có quan hệ trực tiếp với việc hình thành các cấp độ của thị trường điện cạnh tranh.

Kết luận cuộc làm việc, hai Phó Thủ tướng yêu cầu Quyết định về lộ trình, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu ngành điện và các điều kiện phát triển thị trường điện cạnh tranh phải được triển khai đồng bộ với Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Bộ Công Thương được giao tiếp tục nghiên cứu kỹ phương án, lộ trình và các cơ chế liên quan, bảo đảm vừa thúc đẩy cạnh tranh, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống điện và giữ vững an ninh năng lượng.

Cải cách giá điện gắn với bảo đảm nguồn cung

Giá điện là một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm trong quá trình xây dựng thị trường cạnh tranh. Hai Phó Thủ tướng thống nhất định hướng từng bước cải cách giá bán lẻ điện theo lộ trình phù hợp, đồng thời yêu cầu đánh giá tác động và xác định cơ chế hỗ trợ của Nhà nước đối với những đối tượng, khu vực cần bảo đảm an sinh xã hội.

Dự kiến chậm nhất năm 2030 vận hành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị sản xuất sử dụng nhiều năng lượng, giá điện và tính ổn định của nguồn cung là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hoạt động. Vì vậy, việc cải cách giá bán lẻ cần được thực hiện theo lộ trình, đi cùng cơ chế vận hành minh bạch và khả năng cung ứng điện ổn định.

Một thị trường cạnh tranh chỉ có thể vận hành hiệu quả khi hệ thống truyền tải đáp ứng được sự phát triển của nguồn điện và phụ tải. Hai Phó Thủ tướng khẳng định truyền tải điện là hạ tầng chiến lược, cần được đầu tư đồng bộ và đi trước một bước.

Bộ Công Thương phải nghiên cứu kỹ phương án tổ chức, lộ trình, cơ chế tài chính, đầu tư và huy động vốn; bảo đảm việc điều chỉnh mô hình không làm ảnh hưởng đến năng lực đầu tư, vận hành hệ thống truyền tải.

Bên cạnh đó, phương án tái cơ cấu các tổng công ty phát điện cũng phải được đánh giá kỹ, phù hợp với vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng và yêu cầu nâng cao năng lực của EVN. Các cơ chế tài chính, thuế và quy định pháp luật liên quan cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho thị trường điện cạnh tranh.

Sau cuộc họp, Bộ Công Thương được giao khẩn trương phối hợp với EVN, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan hoàn thiện Đề án tái cơ cấu EVN đồng thời với dự thảo Quyết định về thị trường điện cạnh tranh, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 9/2026.