Chàng trai đưa sợi rơm Việt lên sàn thương mại điện tử bán sang Mỹ

Xuất khẩu rơm thu về USD

Anh Nguyễn Xuân Tài (SN 1989) sinh ra và lớn lên tại một làng quê thuần nông thuộc xã Quý Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Tốt nghiệp THPT, Tài thi đỗ Trường đại học Công nghiệp Hà Nội; ra trường anh tiếp tục theo học văn bằng 2 ngành Quản trị kinh doanh, Trường đại học Ngoại thương.

Anh Tài tâm sự, 18 tuổi, khi rời quê nhà ra Hà Nội học anh đã bắt đầu tự lập với rất nhiều việc làm thêm. Tốt nghiệp đại học ra trường, Tài có 5 năm làm cho các công ty với vai trò kỹ sư thiết kế. Là người học và có đam mê kinh doanh, khởi nghiệp, trong một lần lên mạng, anh vô tình xem được tấm ảnh chụp "mồi nhóm lửa" của một người bạn nước ngoài chia sẻ. Từ đó, một ý tưởng mới – hành trình khởi nghiệp của chàng trai xứ Thanh từ những cọng rơm Việt dần hình thành.

Gia đình thuần nông, lớn lên anh đã tiếp xúc và quen thuộc với những sợi rơm vàng sau mỗi vụ gặt. Khi nông nghiệp còn dựa vào sức kéo của gia súc thì rơm là thức ăn chính của trâu bò. Gần đây, cơ giới hóa nông nghiệp, số lượng trâu bò ở nông thôn giảm xuống, rơm sau mỗi vụ gặt sẽ được đốt bỏ tại ruộng. Đốt rơm ngoài lãng phí còn khiến môi trường bị ô nhiễm.

Qua tìm hiểu, anh Tài được biết, tại Mỹ và các nước châu Âu dù khoa học kỹ thuật phát triển, nhưng người dân vẫn giữ thói quen sử dụng lò sưởi thủ công đốt bằng củi hoặc than. Muốn nhóm lò thì phải sử dụng mồi nhóm lửa (firelighter).

Anh tài giới thiệu cho PV về mồi nhóm lửa được tạo bởi rơm và sáp của mình thông qua Amazon đã xuất khẩu sang thị trường Mỹ và châu Âu.

Tại các nước này, mồi nhóm lửa được sử dụng là hỗn hợp của mạt bào, mùn cưa, bột gỗ hoặc giấy kết hợp với sáp nến. Trong khi đó, Tài nhận thấy rơm cũng có những đặc tính tương đồng, phù hợp làm chất dẫn cháy như xốp, mềm và dễ bắt cháy. Quan trọng hơn, đây là phụ phẩm nông nghiệp có sẵn với số lượng lớn tại Việt Nam, giá thành thấp, thậm chí cho không.

Thay vì coi rơm là thứ bỏ đi sau mỗi vụ gặt, chàng trai nông thôn sở hữu hai tấm bằng kỹ sư và quản trị kinh doanh bắt đầu nghĩ tới việc biến nguyên liệu giá rẻ này thành sản phẩm có thể bán tại Mỹ và Châu âu.

Năm 2018, anh Tài bắt tay tự thiết kế dây chuyền và mở xưởng sản xuất ngay tại quê nhà Thanh Hóa. Công ty CP Ulstraw sau đó được thành lập, với tên gọi ghép từ "ultra" và "straw", mang ý nghĩa "siêu rơm".

Quy trình để biến rơm thành một sản phẩm có thể đóng hộp bán ra thị trường cũng trải qua nhiều công đoạn. Rơm được thu mua lại từ người dân trồng lúa với giá rẻ, phơi đưa vào máy nghiền để đạt kích thước phù hợp. Rơm tiếp tục được trộn với sáp theo tỉ lệ nhất định, đưa vào khuôn ép, chờ cứng rồi cắt thành những thỏi mồi lửa có kích thước đồng đều trước khi đóng gói. Sản phẩm mồi nhóm lửa do anh Tài tạo ra đáp ứng được các tiêu chí của sản phẩm cùng loại đang bán trên thị trường.

Anh Tài nhận giải Quán quân toàn cầu cuộc thi Social Business Creation tại Montreal, Canada, với số tiền thưởng khoảng 38.500 đô la Canada năm 2023 (Ảnh nhân vật cung cấp).

Cuối năm 2023, sản phẩm của anh Tài giành Quán quân toàn cầu cuộc thi Social Business Creation tại Montreal, Canada, với số tiền thưởng khoảng 38.500 đô la Canada – tương đương khoảng 500 triệu VNĐ. Năm 2024, team ulstraw giành Quán quân cuộc thi Khởi nghiệp cùng Kawai.

Có được sản phẩm tốt, nhưng muốn đến với tay khách hàng Mỹ và châu Âu không hề dễ dàng. Sau khi bàn bạc, anh Tài và các cộng sự quyết định đưa mồi nhóm lửa lên sàn thương mại điện tử - Amazon để bán hàng. Theo Nguyễn Xuân Tài, khi sản phẩm mới được đưa lên nền tảng và startup triển khai quảng cáo, từng có thời điểm 400 hộp Eco Firelighter được tiêu thụ trong một ngày.

Tuy nhiên, thương mại điện tử xuyên biên giới, startup phải bỏ vốn gửi hàng, tồn kho, logistics, marketing và xây dựng thương hiệu trước khi có thể tạo ra một thị trường ổn định. Đây cũng là trở ngại mà doanh nghiệp phải đối mặt.

Dịch chuyển phương thức bán hàng để tăng lợi nhuận

Anh Nguyễn Xuân Tài và cộng sự đã đầu tư khoảng 1 tỷ đồng vào startup. Nền tảng kỹ sư cơ khí giúp anh giảm được một phần chi phí nhờ tự thiết kế máy móc và dây chuyền sản xuất, nhưng khi sản phẩm bước ra thị trường quốc tế, những khoản chi cho quảng bá, nhận diện thương hiệu và mở rộng phân phối lớn hơn nhiều.

Mỗi sản phẩm đến với khách hàng có giá 13-14 USD – tương đương 300 - 350.000 đồng, trong khi vốn để sản xuất ra mỗi sản phẩm chiếm khoảng 30 - 40%. Tuy nhiên, chi phí gửi hàng, tồn kho, logistics, marketing và xây dựng thương hiệu … sàn thương mại thu khoảng 45%/giá bán sản phẩm. Từ đó, lợi nhuận của doanh nghiệp còn lại rất ít.

Anh Tài bên kho hàng của công ty tại xã Quý Lộc.

Anh Tài chia sẻ, hiện tại công ty đã bán được hàng nghìn sản phẩm mồi nhóm lửa trên sàn thương mại điện tử Amazon, với sự đánh giá tốt từ khách hàng. Đây là cơ sở, tiền đề để anh thay đổi phương thức tiếp cận khách hàng, nhằm tối ưu hóa chi phí, tăng lợi nhuận.

Anh đang đàm phán với hai đại lý ở thị trường châu Âu. Anh Tài đã gửi hàng mẫu cho họ kiểm tra, kết quả phản hồi, sản phẩm của anh thậm chí tốt hơn sản phẩm cùng loại họ đang bán. Các bên đang đàm phán về phương thức gửi hàng, giá thành, và một số điều kiện khác.

"Khi chốt được đơn hàng tôi sẽ đầu tư mở rộng nhà xưởng, máy móc nhân công để sản xuất với số lượng lớn. Tôi và công ty đã tự nghiên cứu về máy móc, công nghệ cùng với nguyên liệu có sẵn nên thời gian ngắn có thể sản xuất với số lượng lớn không hạn chế", anh Tài chia sẻ.

Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Đặng Văn Hiệp, Bí thư Đảng ủy xã Quý Lộc cho biết, mô hình biến rơm thành mồi nhóm lửa của anh Tài xuất khẩu sang Mỹ mang về nguồn thu đã chứng minh được tính hiệu quả, sáng tạo.

Thời gian tới, chính quyền sẽ chỉ đạo các ngành chức năng đồng hành, hỗ trợ, tạo điều kiện cho anh Tài và doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sản xuất, đổi mới sáng tạo để phát triển kinh doanh nhằm mang về nguồn thu và tạo công ăn việc làm cho lao động nông nhàn.