Chanh leo Việt Nam có tỷ lệ vi phạm dư lượng 32% đối mặt rủi ro bị EU siết kiểm soát

Theo báo cáo mới nhất từ Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) công bố vào tháng 02/2026, các mặt hàng chanh leo và thanh long xuất khẩu từ Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị Liên minh châu Âu (EU) siết chặt các biện pháp kiểm soát biên giới. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) vượt mức quy định cho phép (MRL) trong quá trình giám sát định kỳ.

Tỷ lệ vi phạm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ở mức cao

Báo cáo của DGAL dựa trên dữ liệu kiểm tra năm 2024 cho thấy tình trạng đáng lo ngại đối với mặt hàng chanh leo. Trong tổng số 47 mẫu được kiểm tra, có tới 15 mẫu vi phạm giới hạn dư lượng tối đa, tương đương với tỷ lệ không đạt chuẩn lên đến 32%. Đặc biệt, cơ quan chức năng còn phát hiện hoạt chất omethoate – một chất có nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng – trong một số lô hàng.

Chanh leo Việt Nam đứng trước rủi ro bị tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU do tỷ lệ vi phạm dư lượng cao.

Đối với mặt hàng thanh long, tỷ lệ vi phạm ghi nhận ở mức 11%, tương ứng với 1 trên 9 mẫu được kiểm tra. Mặc dù con số này thấp hơn chanh leo, nhưng đây vẫn là tín hiệu tiêu cực khi thanh long Việt Nam vốn đã nằm trong danh mục kiểm soát trọng điểm của EU.

Rào cản kỹ thuật và hệ lụy đối với doanh nghiệp

Hiện nay, thanh long Việt Nam đã được liệt kê trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2019/1793 với tần suất kiểm tra tại cửa khẩu lên tới 50%. Việc tiếp tục phát sinh các ca vi phạm sẽ khiến mặt hàng này khó có cơ hội được EU xem xét giảm mức độ kiểm soát trong các đợt rà soát định kỳ (6 tháng/lần).

Trong khi đó, với tỷ lệ vi phạm 32%, chanh leo đang đối mặt với hai kịch bản kiểm soát nghiêm ngặt từ Ủy ban châu Âu (EC):

Phụ lục I: Tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu, làm kéo dài thời gian thông quan và tăng chi phí lưu kho.
Phụ lục II: Bắt buộc phải có kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm (SPS) đi kèm lô hàng trước khi xuất khẩu.

Các chuyên gia thị trường nhận định, việc bị áp dụng các biện pháp này không chỉ làm tăng đáng kể chi phí logistics và kiểm nghiệm mà còn gây rủi ro chậm giao hàng, trực tiếp làm suy giảm uy tín của nông sản Việt Nam trên toàn thị trường EU, không riêng gì nước Pháp.

Khuyến nghị chấn chỉnh chuỗi giá trị xuất khẩu

Để bảo vệ thị phần và khả năng tiếp cận thị trường EU trong bối cảnh khối này dự kiến tiến hành các đợt rà soát tiếp theo vào nửa cuối năm 2026, Thương vụ Việt Nam tại Pháp khuyến cáo các doanh nghiệp và hợp tác xã cần khẩn trương thực hiện các biện pháp sau:

Rà soát toàn bộ quy trình từ sản xuất, thu hái đến sơ chế và đóng gói để đảm bảo vệ sinh dịch tễ.
Kiểm soát chặt chẽ danh mục và liều lượng thuốc BVTV sử dụng, tuyệt đối tuân thủ quy định MRL của EU.
Các cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát, phát đi các cảnh báo sớm và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Việc chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm là con đường duy nhất để nông sản Việt Nam duy trì vị thế tại các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu.

Tuệ Nhân