Chắp cánh hy vọng cho nạn nhân da cam - Kỳ 2: Chung tay xoa dịu nỗi đau

Anh Daisuke (bên phải), thành viên Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) là tình nguyện hỗ trợ dạy văn hóa, rèn luyện kỹ năng cho trẻ em da cam tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng cơ sở 2 (xã Bà Nà). Ảnh: NGỌC QUỐC

Thầm lặng gieo hạt giống thiện lành

Đằng sau những đổi thay của các nạn nhân da cam là sự cống hiến thầm lặng của đội ngũ giáo viên, cán bộ và các tình nguyện viên. Họ đang kiên trì đồng hành, trở thành điểm tựa tinh thần giúp các em vượt qua mặc cảm, tự tin bước về phía trước.

Tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng (cơ sở 3) ở phường Quảng Phú, bà Đỗ Thị Tiềm được xem là người mẹ thứ hai của nhiều trẻ em, bởi không chỉ dạy văn hóa, bà còn là “người hiểu chuyện” để có thể vỗ về, an ủi các em khi cần...

Bà Tiềm nói, hơn 5 năm làm tình nguyện viên ở trung tâm này, bà bây giờ cũng trở thành “trung tâm” để các em hỏi han, giãi bày tình cảm, đôi khi chỉ bằng những cử chỉ, biểu hiện trên gương mặt mà dường như chỉ bà mới có thể thấu cảm. “Tôi trước đây là giáo viên, sau khi nghỉ hưu là đến với trung tâm này. Công việc dạy văn hóa thì mình quen rồi, nhưng ở đây còn phải làm quen với tính tình, bệnh lý, hoàn cảnh của từng em để đồng hành. Bắt đầu từ 7 giờ sáng là tôi đến với các em, điều quan trọng là mình cảm thấy nhẹ nhàng, vui vẻ ở đây mỗi ngày”, bà Tiềm tâm sự.

Bà Tiềm hướng dẫn các em viết chữ. Ảnh: Hà Quang

Hơn 17 năm gắn bó với công tác giảng dạy tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng (cơ sở 2) xã Bà Nà, bà Nguyễn Thị Kim Yến luôn xem mỗi học viên như con em trong gia đình. Theo bà, dạy trẻ bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam không chỉ cần chuyên môn mà trước hết phải có lòng yêu thương, sự nhẫn nại và khả năng thấu hiểu.

Mỗi em có mức độ tiếp thu khác nhau nên giáo viên phải quan sát kỹ, kiên trì lặp lại bài học và linh hoạt điều chỉnh phương pháp phù hợp. Chính những tiến bộ nhỏ mỗi ngày đã trở thành nguồn động lực để bà tiếp tục gắn bó với công việc đầy ý nghĩa này.

Bên cạnh đội ngũ giáo viên, nhiều tình nguyện viên quốc tế cũng lựa chọn Đà Nẵng làm điểm đến để sẻ chia với các nạn nhân da cam. Gần một tháng qua, anh Daisuke, thành viên Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tham gia giảng dạy văn hóa, rèn luyện kỹ năng và tổ chức các hoạt động giao lưu tại trung tâm bảo trợ cơ sở 2.

Với kế hoạch tình nguyện kéo dài một năm, anh mong muốn góp phần tạo dựng môi trường học tập giàu tình yêu thương. Anh Daisuke chia sẻ: “Được đồng hành với các em là trải nghiệm đặc biệt trong cuộc đời tôi. Mỗi tiến bộ nhỏ đều mang lại niềm vui và tiếp thêm động lực để tôi cống hiến. Tôi mong một năm tình nguyện sẽ góp phần giúp các em tự tin hơn, đồng thời lan tỏa tinh thần sẻ chia giữa cộng đồng”.

Sinh viên đến từ Hàn Quốc giao lưu với trẻ em tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng (cơ sở 3) ở phường Quảng Phú. Ảnh: HÀ QUANG

Ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố kiêm Giám đốc Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh cho biết, hiện có ba cơ sở tại phường Thanh Khê, xã Bà Nà và phường Quảng Phú. Mỗi ngày, trung tâm chăm sóc bán trú, phục hồi chức năng, dạy học và đào tạo nghề cho khoảng 120 trẻ em là nạn nhân chất độc da cam, trẻ khuyết tật.

“Chúng tôi luôn nỗ lực để mỗi em được tiếp thêm niềm tin, khơi dậy khát vọng vươn lên, từng bước hòa nhập cộng đồng. Trung tâm mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và nhà hảo tâm để có thêm nguồn lực chăm lo tốt hơn cho các em, góp phần xoa dịu nỗi đau da cam bằng những hành động thiết thực và nhân văn”, ông An chia sẻ.

Nguyễn Thị Ngọc Hân (bìa phải) cùng các tình nguyện viên tổ chức nấu ăn cho nạn nhân da cam. Ảnh: Hà Quang

Cộng đồng trách nhiệm

Trong một hoạt động thiện nguyện tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng (cơ sở 3) ở phường Quảng Phú được tổ chức vừa qua, thật khó mô tả hết niềm hạnh phúc chan chứa trên gương mặt của các trẻ em và tình nguyện viên. Hơn 60 giáo viên, sinh viên cùng tập hợp để chung sự sẻ chia với nạn nhân da cam, trẻ em bất hạnh.

Nguyễn Thị Ngọc Hân (thành viên đoàn thiện nguyện) cho biết: “Hai năm trước, khi đang là sinh viên của Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), mình cũng từng đến đây tình nguyện cùng với nhiều thành viên trong đoàn, cảm xúc vẫn vẹn nguyên. Mình chưa có nhiều điều kiện để thường xuyên đến với các bạn nhỏ ở đây, nhưng vẫn luôn cảm thấy ấm áp mỗi khi nhớ lại những giây phút này”.

Nếu chính sách tạo nền tảng an sinh thì nguồn lực xã hội hóa chính là cánh tay nối dài giúp công tác chăm lo nạn nhân chất độc da cam ngày càng thiết thực và hiệu quả. Những năm qua, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố Đà Nẵng huy động được sự đồng hành của hàng trăm tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước, tạo nên mạng lưới sẻ chia rộng khắp.

Theo báo cáo, trong 3 năm qua, Hội đã đón tiếp hơn 200 tổ chức cùng gần 1.350 cá nhân nước ngoài đến thăm, tìm hiểu và hỗ trợ nạn nhân da cam. Tổng nguồn lực vận động đạt hơn 63 tỷ đồng, bao gồm tiền mặt, trang thiết bị, cơ sở vật chất, khám chữa bệnh, thuốc men, nhu yếu phẩm và các chương trình hợp tác quốc tế.

Từ nguồn lực này, khoảng 84.945 lượt nạn nhân tại cộng đồng đã được hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 39,6 tỷ đồng thông qua nhiều hoạt động như trao sinh kế, sửa chữa nhà ở, học bổng, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và chăm sóc bán trú.

Tình nguyện viên thuộc Nhóm Nakulne - Hàn Quốc tổ chức nấu ăn và giao lưu với nạn nhân da cam tại Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh Đà Nẵng (cơ sở 3) ở phường Quảng Phú. Ảnh: Hà Quang

Không chỉ các tổ chức xã hội, ngành giáo dục thành phố cũng tích cực hưởng ứng phong trào “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam”. Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Trần Nguyễn Minh Thành, các trường học đã phát động nhiều hoạt động ý nghĩa như nuôi heo đất, kế hoạch nhỏ, thu gom phế liệu gây quỹ, vận động cán bộ, giáo viên, học sinh cùng chung tay hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam.

Đến tháng 10/2025, toàn ngành đã quyên góp gần 700 triệu đồng chuyển đến Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố để trao tận tay các đối tượng thụ hưởng. Bên cạnh đó, nhiều trường còn chủ động tổ chức thăm hỏi, tặng quà và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh đặc biệt bằng nhiều hình thức thiết thực.

Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố Trà Thanh Lành cho biết, dù công tác vận động nguồn lực những năm gần đây gặp không ít khó khăn, Hội vẫn hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra nhờ sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ cùng uy tín được xây dựng qua nhiều năm hoạt động.

Nguồn lực huy động đã góp phần mở rộng các chương trình chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế, xây mới và sửa chữa nhà ở, trao học bổng, trợ dưỡng thường xuyên, tặng xe lăn, xe lắc và hỗ trợ khẩn cấp cho nạn nhân. Đặc biệt, toàn bộ kinh phí, hiện vật tài trợ đều được Hội tiếp nhận, quản lý và sử dụng công khai, minh bạch, đúng mục đích, đúng đối tượng, qua đó củng cố niềm tin của cộng đồng và lan tỏa thêm nhiều nghĩa cử nhân ái dành cho nạn nhân chất độc da cam.

Theo thống kê, Đà Nẵng hiện có khoảng 37.700 người tham gia kháng chiến hưởng chính sách người có công, trong số này có 4.790 người bị nhiễm chất độc hóa học. Ngoài ra, có khoảng 17.350 công dân bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học, trong đó được hưởng chế độ khuyết tật là 3.900 người.

Ngoài các chế độ theo quy định của Trung ương, thành phố đã ban hành Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND ngày 11/12/2025 quy định về một số chính sách trợ giúp xã hội trên địa bàn thành phố. Nghị quyết số 41 bổ sung chính sách trợ giúp xã hội đối với người khuyết tật là thế hệ thứ ba của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Theo đó, nhóm đối tượng này được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, được cấp thẻ bảo hiểm y tế... Đây là chính sách nhân văn, góp phần chia sẻ khó khăn với những gia đình chịu hậu quả chiến tranh kéo dài qua nhiều thế hệ.