Chất lượng tài sản - yếu tố khác biệt giữa các ngân hàng

Ảnh minh họa

Đồng quan điểm, nhóm chuyên gia của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho rằng, chất lượng tài sản sẽ là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa các ngân hàng trong thời gian tới, bên cạnh tốc độ tăng trưởng tín dụng. Theo nhóm phân tích, trong bối cảnh dư địa tăng trưởng tín dụng giữa các ngân hàng ngày càng thu hẹp, những tổ chức tín dụng duy trì được chất lượng tài sản ổn định, tỷ lệ nợ xấu ở mức hợp lý và bộ đệm dự phòng phù hợp sẽ có lợi thế hơn trong việc kiểm soát chi phí tín dụng, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng lợi nhuận và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngược lại, các ngân hàng phải dành nguồn lực lớn hơn cho trích lập dự phòng sẽ chịu nhiều áp lực hơn nếu kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng. Điều đó cho thấy, cùng với quy mô và tốc độ tăng trưởng, chất lượng tài sản đang trở thành một trong những thước đo quan trọng phản ánh năng lực quản trị và sức cạnh tranh của mỗi ngân hàng.

Xu hướng này đang được nhiều ngân hàng cụ thể hóa trong chiến lược hoạt động. Tại VietinBank, Chủ tịch HĐQT Trần Minh Bình cho biết, thời gian qua, ngân hàng tiếp tục ưu tiên nâng cao chất lượng tín dụng và chủ động duy trì bộ đệm dự phòng nhằm tăng khả năng chống chịu trước những biến động của môi trường kinh doanh. Đến hết quý I/2026, tỷ lệ nợ xấu của VietinBank được kiểm soát ở mức 1,02%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 167,2%, tiếp tục duy trì ở mức cao. Việc chủ động trích lập dự phòng không chỉ bảo đảm an toàn cho hoạt động hiện tại mà còn tạo dư địa để ngân hàng ứng phó với rủi ro trong các giai đoạn tiếp theo.

Không chỉ các ngân hàng có quy mô lớn, việc nâng cao chất lượng tài sản cũng là ưu tiên của nhiều tổ chức tín dụng đang trong quá trình tái cơ cấu. Tại NCB, sau gần 5 năm triển khai Đề án cơ cấu lại, ngân hàng đã hoàn thành mục tiêu tăng vốn sớm hơn 3 năm so với lộ trình được phê duyệt. Qua 4 đợt tăng vốn liên tiếp, vốn điều lệ được nâng lên 29.280 tỷ đồng. Việc hoàn thành kế hoạch tăng vốn trước thời hạn cũng tạo điều kiện để NCB đẩy nhanh xử lý các tồn tại trong quá trình cơ cấu lại, với hơn 41.400 tỷ đồng nợ xấu và tài sản tồn đọng được xử lý, thu hồi trong giai đoạn 2021-2025. Theo Tổng Giám đốc Tạ Kiều Hưng, nguồn vốn bổ sung không nhằm mở rộng quy mô bằng mọi giá mà được ưu tiên để xử lý các tồn tại, củng cố nền tảng tài chính và tạo dư địa cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo FiinGroup, các ngân hàng niêm yết dự kiến huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần trong năm 2026, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm trước và cao hơn 71,6% so với mức trung bình 5 năm gần đây. Một số kế hoạch tăng vốn cho thấy quy mô cuộc đua đang rất lớn. Agribank dự kiến được bổ sung 29.690 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ từ 51.638 tỷ lên 81.328 tỷ đồng. Techcombank đặt mục tiêu tăng vốn hơn 60%, từ 70.800 tỷ lên 113.700 tỷ đồng… Với bộ đệm vốn dày hơn, các ngân hàng cải thiện hệ số an toàn, hấp thụ rủi ro tốt hơn…

Nhìn về giai đoạn tới, nhiều chuyên gia cho rằng trọng tâm phát triển của các ngân hàng sẽ không còn là mở rộng tín dụng bằng mọi giá mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng. Theo đó, dòng vốn sẽ tiếp tục được ưu tiên cho các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, hạ tầng, logistics, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các doanh nghiệp có nền tảng tài chính minh bạch. Cùng với đó, việc tiếp tục đầu tư cho hệ thống quản trị rủi ro, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong nhận diện, cảnh báo sớm rủi ro, cũng như hoàn thiện cơ chế xử lý tài sản bảo đảm sẽ góp phần nâng cao chất lượng tài sản và tăng sức chống chịu của các tổ chức tín dụng trong dài hạn.

Khi dư địa tăng trưởng tín dụng giữa các ngân hàng ngày càng thu hẹp, lợi thế cạnh tranh sẽ không còn được quyết định chủ yếu bởi tốc độ mở rộng quy mô mà bởi chất lượng tài sản, năng lực quản trị rủi ro và hiệu quả phân bổ dòng vốn. Đây cũng là nền tảng để hệ thống ngân hàng vừa đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế, vừa duy trì sự phát triển an toàn, bền vững trong dài hạn.