Chật vật thoái vốn nhà nước tại công ty 'họ' Petrolimex

PIT tăng trần 5 phiên liên tiếp

Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Petrolimex (Mã: PIT) vừa có văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) về việc cổ phiếu PIT tăng trần 5 phiên liên tiếp, từ ngày 4/11 đến ngày 10/11/2026.

PITCO cho biết việc cổ phiếu tăng trần liên tiếp xuất phát từ cung cầu trên thị trường chứng khoán. Hoạt động mua bán do nhà đầu tư quyết định và nằm ngoài khả năng kiểm soát của doanh nghiệp. PITCO khẳng định không thực hiện bất kỳ tác động nào đến giao dịch cổ phiếu PIT.

Cổ phiếu PIT bắt đầu tăng trần từ ngày 4/11 và kéo dài chuỗi tăng đến ngày 10/11, từ mức 6.750 đồng/cp lên 9.440 đồng/cp, tương ứng tăng gần 40%.

Sáng nay 12/11, PIT bất ngờ giảm kịch sàn về mức 9.300 đồng/cp.

PTI tăng trần 5 phiên liên tiếp.

Dù thị giá tăng mạnh, thanh khoản cổ phiếu này vẫn khá thấp. Trong 5 phiên tăng trần từ ngày 4/11 đến ngày 10/11, tổng khối lượng khớp lệnh chỉ đạt 26.400 cổ phiếu.

Trung bình 10 phiên gần nhất, có hơn 8.600 cổ phiếu được sang tay.

'Nhọc nhằn' chuyện thoái vốn nhà nước

PITCO tiền thân là Công ty Xuất nhập khẩu Petrolimex được thành lập từ năm 1999 theo Quyết định của Bộ Thương mại.

Năm 2004, Công ty chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, hiện tại Nhà Nước nắm giữ 51,7% vốn điều lệ Công ty. Trụ sở chính hiện đặt tại đường Bùi Hữu Nghĩa, quận 5, TP HCM.

Năm 2008, cổ phiếu PIT của công ty chính thức niêm yết tại HOSE.

PITCO đang đứng trước giai đoạn biến động cổ đông lớn chưa từng có khi Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhiều lần tìm cách bán toàn bộ cổ phần đang nắm giữ tại công ty con.

Nỗ lực thoái vốn nhà nước thực tế đã diễn ra tại PITCO từ năm 2023. Công ty TNHH MTV - Tổng công ty Xây lắp và Thương mại Petrolimex (PGCC) – do Petrolimex nắm 100% vốn - từng 4 lần đăng ký bán toàn bộ hơn 8 triệu cổ phiếu PIT trong năm 2023, tương đương 52,67% vốn điều lệ công ty.

Các đợt giao dịch diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 12/2023 nhưng đều không bán được cổ phiếu nào.

Trong các báo cáo kết quả giao dịch, PGCC cho biết nguyên nhân chủ yếu do điều kiện thị trường không thuận lợi và giá cổ phiếu chưa đạt kỳ vọng.

Nỗ lực này tiếp tục kéo dài sang năm 2026. PGCC tiếp tục đăng ký bán toàn bộ hơn 8 triệu cổ phiếu PIT trong khoảng thời gian từ ngày 29/7 đến ngày 27/8 nhưng vẫn không có giao dịch thành công.

Mãi đến ngày 4/9 đến 2/10, PGCC mới thoái được gần 3,1 triệu cổ phiếu PIT trong tổng số 8 triệu cổ phiếu đã đăng ký. Giao dịch này đã giảm lượng nắm giữ của cổ đông nhà nước từ 52,67% vốn xuống còn hơn 32,31% vốn PITCO. Giao dịch được thực hiện theo phương thức khớp lệnh.

Theo PGCC, nguyên nhân không bán hết số cổ phiếu đăng ký là không có đủ nhà đầu tư mua cổ phiếu qua hệ thống giao dịch chứng khoán.

Theo thông báo ngày 14/10, PGCC tiếp tục đăng ký bán hơn 4,91 triệu cổ phiếu PIT, tương đương 32,31% vốn điều lệ PITCO. Giao dịch dự kiến thực hiện bằng phương thức khớp lệnh từ ngày 20/10 đến ngày 18/11/2026. Nếu hoàn tất, PGCC sẽ không còn sở hữu cổ phần tại PITCO.

Nhóm cổ đông mới là ai?

Ở chiều ngược lại, một nhóm cổ đông mới đã liên tục gom cổ phần bán ra của PITCO.

Theo các báo cáo sở hữu được công bố, Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ Logigo mua thêm 2,401 triệu cổ phiếu, tương đương 16,89% vốn, qua đó nâng lượng cổ phiếu nắm giữ lên hơn 3,92 triệu đơn vị từ mức 0% ban đầu lên 27,58% vốn PITCO.

Trong báo cáo, Logigo cho biết nguyên nhân thay đổi sở hữu là "mua từ tổ chức công ty vốn nhà nước thoái vốn". Giao dịch làm thay đổi tỷ lệ sở hữu được thực hiện ngày 18/9.

Không chỉ Logigo gia tăng mạnh tỷ lệ sở hữu, ông Bùi Ngọc Bảo – người được kê khai là Chủ tịch và người có liên quan đến Logigo – cũng có động thái mua lượng lớn cổ phiếu PIT.

Trước giao dịch, ông Bảo chỉ nắm 175.100 cổ phiếu PIT, tương ứng 1,23% vốn doanh nghiệp. Ngày 18/9, ông mua thêm 1 triệu cổ phiếu, tương đương 7,04% vốn.

Sau thương vụ, lượng cổ phiếu PIT do ông Bảo sở hữu tăng lên hơn 1,175 triệu đơn vị, tương ứng 8,27% vốn, qua đó chính thức trở thành cổ đông lớn của PITCO.

Như vậy, chỉ tính Logigo và ông Bùi Ngọc Bảo, hai bên đã mua thêm tổng cộng hơn 3,4 triệu cổ phiếu PIT trong cùng ngày 18/9. Sau giao dịch, Logigo sở hữu 27,58% và ông Bảo sở hữu 8,27%, đưa tổng tỷ lệ nắm giữ được Logigo kê khai cùng người có liên quan lên 35,85%, tương ứng hơn 5,095 triệu cổ phiếu.

Báo cáo của ông Bảo còn cho thấy người liên quan cũng đang sở hữu 754.390 cổ phiếu PIT, tương đương 5,31% vốn. Tính riêng ông Bảo và người liên quan, lượng cổ phiếu nắm giữ đạt gần 1,93 triệu đơn vị, tương ứng 13,58% vốn PIT. Nếu chỉ cộng số cổ phần được ghi nhận trong hai báo cáo đối với nhóm cổ đông mới, tổng lượng sở hữu đạt khoảng 5,85 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 41% vốn PIT.

Nhóm cổ đông liên quan đến Logigo đã gia tăng sở hữu tại PITCO trong bối cảnh tỷ lệ nhà nước giảm đi, tính tới ngày 30/9. Nguồn: BCTC quý III/2026.

Bức tranh kinh doanh 'èo uột' của PITCO

Với ngành nghề kinh doanh chính là kinh doanh thương mại, dịch vụ và gia công, chế biến nông sản, 9 tháng đầu năm nay, PITCO ghi nhận doanh thu thuần 344 tỷ đồng, giảm 32% so với cùng kỳ. Trừ giá vốn, công ty chỉ có 22 tỷ đồng lợi nhuận gộp, tương đương tỷ suất lãi gộp hơn 6%.

Trừ chi phí hoạt động và chi phí lãi vay, PITCO báo lỗ sau thuế gần 23 tỷ đồng, cùng kỳ lỗ 133 triệu đồng. Con số này đã đưa tổng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lên hơn 52 tỷ đồng tại cuối tháng 9/2026.

Điểm tích cực là dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đã chuyển từ thâm hụt 41 tỷ cùng kỳ sang thặng dư 61 tỷ đồng. Dù vậy, công ty vẫn phụ thuộc vào lãi vay khi 9 tháng đã đi vay mới thêm 388 tỷ đồng để tài trợ các hoạt động. Trong khi đó vẫn trả nợ gốc vay 441 tỷ. Chi phí lãi vay đã trả gần 12 tỷ đồng.

Nguồn: Báo cáo tài chính PITCO.

Cuối quý III/2026, tổng tài sản giảm 22% về 248 tỷ đồng nhờ vào hàng tồn kho giảm và các khoản phải thu thấp hơn ngày đầu năm. Trong khi đó, lượng tiền và đầu tư chứng khoán tăng nhẹ lên 16 tỷ đồng.

Tổng nợ phải trả của công ty giảm về còn 161 tỷ đồng, trong đó hơn 86% là dư nợ đi vay ngắn hạn.