Chatbot AI của Google có mở ra bước tiến mới trong chẩn đoán y khoa?

Thói quen tìm kiếm thông tin y tế trên mạng trước khi đi khám từ lâu đã trở nên quen thuộc đối với nhiều người, song ranh giới giữa thông tin tham khảo và chẩn đoán chính xác vẫn là bài toán khó. 

Nhằm giải quyết thách thức này, các nhà nghiên cứu tại Google, phối hợp cùng Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess ở thành phố Boston (Mỹ), vừa triển khai thử nghiệm lâm sàng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) mang tên AMIE. 

"Phụ tá đời mới" với độ chính xác trong chẩn đoán sơ bộ tới 90%

Được ra mắt lần đầu vào tháng 1/2024 và liên tục trải qua những đợt nâng cấp từ năm 2025 đến nay, đây là công cụ chatbot chuyên biệt được huấn luyện nâng cao về khả năng suy luận lâm sàng, cho phép tương tác trực tiếp với bệnh nhân trước buổi khám cấp cứu.

Trong thử nghiệm kéo dài 8 tháng, gần 100 bệnh nhân đã trao đổi về các triệu chứng và tiền sử bệnh lý với AMIE thông qua giao diện tin nhắn bảo mật trước khi gặp bác sĩ chuyên khoa. Hệ thống thực hiện nhiệm vụ lắng nghe, đặt câu hỏi làm rõ vấn đề và tự động tổng hợp thành bản tóm tắt diễn biến sức khỏe gửi tới bác sĩ điều trị. 

Toàn bộ cuộc trò chuyện được diễn ra dưới sự giám sát thời gian thực của các bác sĩ nội khoa qua kết nối video bảo mật, sẵn sàng can thiệp nếu xuất hiện các tình huống nguy hiểm hoặc gây căng thẳng tâm lý đối với người tham gia.

AMIE là công cụ chatbot chuyên biệt được huấn luyện nâng cao về khả năng suy luận lâm sàng, cho phép tương tác trực tiếp với bệnh nhân trước buổi khám cấp cứu. Hình minh họa: AI Strategic Insight

Kết quả thử nghiệm, được công bố trên tạp chí y khoa uy tín The Lancet đầu tháng 10, khẳng định không có bất kỳ cuộc hội thoại nào phải hủy bỏ giữa chừng vì lý do mất an toàn. 

Đáng chú ý, các bác sĩ nhận định bản tóm tắt do máy tính cung cấp đã giúp họ chuẩn bị chu đáo hơn trong khoảng 75% trường hợp, và có thể làm thay đổi phương án tiếp cận chăm sóc ở hơn một nửa số bệnh nhân. Thêm vào đó, tỷ lệ danh sách chẩn đoán sơ bộ của AMIE trùng khớp với kết luận cuối cùng của bác sĩ lên tới 90%.

Nhiều nhân viên y tế, như Bác sĩ nội kPeter Brodeur tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess, ví von năng lực tích tụ dữ liệu của chatbot này "tương đương một sinh viên y khoa hoặc bác sĩ nội trú có thể hiện xuất sắc". 

Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước, buổi khám bệnh trực tiếp chuyển dịch từ khâu thu thập thông tin đơn thuần sang việc xác minh dữ liệu và thảo luận chuyên sâu. Nhờ đó, người bệnh có cơ hội trao đổi nhiều hơn với bác sĩ về phương án điều trị thay vì dành phần lớn thời gian để mô tả lại các triệu chứng ban đầu.

Công cụ thay thế hay chỉ là lớp đệm hỗ trợ?

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng về mặt công nghệ, nghiên cứu cũng ghi nhận một số hạn chế nhất định cần tiếp tục hoàn thiện. Trong hàng trăm lượt tương tác, hệ thống ghi nhận 1 lần cung cấp sai lệch mốc thời gian và 1 trường hợp khiến bệnh nhân lo âu khi tự động đưa ung thư vào danh sách các khả năng nghi vấn. 

"Mô hình của chúng tôi suy luận từ một cuộc trò chuyện tương đối ngắn. Đây là tình huống mà hiện tượng đưa thông tin bịa đặt ít có khả năng xảy ra hơn", Bác sĩ nội khoa Adam Rodman -Giám đốc Chương trình AI tại Viện Nghiên cứu & Giáo dục Carl J. Shapiro thuộc Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess, giải thích.

Song ông Rodman cũng thừa nhận sự đồng hành của bác sĩ con người vẫn là yếu tố bắt buộc để trấn an và đưa ra kết luận chính xác nhất. "Không một bệnh nhân nào của chúng tôi tin tưởng nó cho đến khi họ nhận ra rằng nó đang bàn giao thông tin cho bác sĩ của họ", vị bác sĩ cho hay.

Những mô hình như AMIE chỉ đóng vai trò như một lớp đệm hỗ trợ tiếp nhận thông tin, tạo tiền đề cho những cuộc đối thoại chất lượng hơn giữa người với người trong phòng khám. Hình minh họa: Briefia

Thực tế khảo sát phản ánh rằng, niềm tin của bệnh nhân vào công nghệ y tế chỉ thực sự vững chắc khi họ biết rõ dữ liệu được bàn giao trực tiếp cho bác sĩ chuyên khoa xử lý. Giới chuyên gia nhận định, AI vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn bác sĩ bởi máy tính không thể thực hiện thăm khám lâm sàng hay thay thế mối quan hệ thấu hiểu giữa thầy thuốc và bệnh nhân qua thời gian.

Do đó, những mô hình như AMIE chỉ đóng vai trò như một lớp đệm hỗ trợ tiếp nhận thông tin, tạo tiền đề cho những cuộc đối thoại chất lượng hơn giữa người với người trong phòng khám.

Dù vậy, thử nghiệm lâm sàng tại Boston vẫn đánh dấu bước tiến đầu trong nỗ lực đưa các mô hình ngôn ngữ lớn vào quy trình chăm sóc sức khỏe thực tế. Google hiện tiếp tục mở rộng quy mô nghiên cứu để so sánh hiệu quả giữa các lượt khám có và không có sự hỗ trợ từ máy tính. 

Trong bối cảnh ngành y tế toàn cầu đang đối mặt với áp lực quá tải và thiếu hụt nhân lực, việc ứng dụng AI làm công cụ phụ trợ hứa hẹn sẽ mang lại những thay đổi thiết thực cho cả người bệnh lẫn đội ngũ y bác sĩ.