Châu Á chạy đua bảo đảm nguồn dầu khí khi căng thẳng Trung Đông leo thang

Các nền kinh tế sản xuất lớn của châu Á đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng trong bối cảnh lo ngại xung đột tại Trung Đông có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu khí toàn cầu. Mối quan tâm đặc biệt tập trung vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng nơi phần lớn dầu và khí đốt từ Trung Đông được vận chuyển ra thị trường thế giới.

Một nhà máy lọc dầu của Iran. Ảnh: Boereport.

Eo biển Hormuz từ lâu giữ vai trò then chốt đối với thương mại năng lượng toàn cầu. Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, hoạt động vận tải qua khu vực này bị ảnh hưởng, khiến nhiều thị trường châu Á theo dõi sát diễn biến nguồn cung. Giá dầu và khí đốt tăng mạnh trong tuần qua cũng làm dấy lên lo ngại về tác động đối với lạm phát và chi phí năng lượng tại khu vực.

Trong bối cảnh đó, một số nền kinh tế châu Á đã nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó nhằm ổn định nguồn cung.

Tại Nhật Bản, chính phủ đã thành lập một cơ quan chuyên trách để theo dõi tình hình cung ứng năng lượng. Bộ trưởng Thương mại Ryosei Akazawa cho biết cơ quan này sẽ hoạt động với tinh thần khẩn trương nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho nền kinh tế. Theo ông Akazawa, Nhật Bản hiện có lượng dự trữ dầu đủ sử dụng trong khoảng 254 ngày.

Hàn Quốc cũng kích hoạt các quy trình năng lượng khẩn cấp để chuẩn bị cho khả năng gián đoạn nguồn cung. Chính phủ nước này cho biết sẽ mở rộng hỗ trợ tài chính cho việc nhập khẩu dầu thô từ các khu vực khác thông qua các khoản vay và bảo lãnh tín dụng. Ngoài ra, việc sử dụng một phần kho dự trữ chiến lược cũng được xem xét nếu cần thiết.

Khoảng 70% dầu thô và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Hàn Quốc được nhập khẩu từ Trung Đông, phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Trước nguy cơ gián đoạn vận chuyển, chính phủ đã tổ chức các cuộc họp với doanh nghiệp năng lượng để đánh giá các tuyến vận tải và nguồn cung thay thế. Các nhà máy lọc dầu cũng được yêu cầu duy trì ổn định giá nhiên liệu đối với người tiêu dùng.

Alicia García-Herrero, kinh tế trưởng khu vực châu Á -Thái Bình Dương của ngân hàng Natixis, cho biết một số nền kinh tế như Hàn Quốc và Thái Lan có mức độ phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải Hormuz, trong khi năng lực dự trữ chiến lược còn hạn chế.

Tại Trung Quốc, chính phủ đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu lớn tạm dừng phần lớn hoạt động xuất khẩu các sản phẩm dầu khí nhằm ưu tiên nguồn cung trong nước. Theo một nhà giao dịch năng lượng, cơ quan hoạch định kinh tế của Trung Quốc đã yêu cầu doanh nghiệp hạn chế tối đa xuất khẩu nhiên liệu thành phẩm trong giai đoạn hiện nay.

Một số ngoại lệ vẫn được duy trì, bao gồm nhiên liệu hàng không, nhiên liệu hàng hải và các lô hàng cung cấp cho Hong Kong và Macau. Theo Ye Lin, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ tại Rystad Energy, biện pháp này có thể khiến các nhà máy lọc dầu giảm công suất chế biến trong thời gian tới để bảo đảm nguồn cung trong nước.

Các nhà phân tích cũng cho rằng Trung Quốc có thể tăng nhập khẩu dầu từ Nga nhằm bổ sung nguồn cung nếu thị trường Trung Đông gặp gián đoạn. Việc sử dụng một phần dự trữ dầu chiến lược cũng được xem xét trong trường hợp cần thiết.

Tại Ấn Độ, quốc gia nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới, chính phủ cho biết nguồn dự trữ hiện tại đủ để đối phó với các gián đoạn ngắn hạn. Bộ trưởng Dầu mỏ Hardeep Singh Puri khẳng định nước này có đủ dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ thiết yếu trong kho dự trữ.

Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn phụ thuộc khoảng một nửa lượng dầu tiêu thụ vào nguồn cung từ Trung Đông. Trong trường hợp nguồn cung từ khu vực này bị ảnh hưởng kéo dài, việc tăng nhập khẩu từ các nguồn khác, trong đó có Nga, được cho là một phương án có thể được cân nhắc.

Tại Đông Nam Á, một số quốc gia cũng đang theo dõi sát tình hình. Indonesia cho biết đang tìm cách giảm phụ thuộc vào nguồn dầu từ Trung Đông bằng cách tăng nhập khẩu từ Mỹ. Bộ trưởng Năng lượng Bahlil Lahadalia cho biết nước này hiện có lượng dự trữ dầu đủ dùng trong khoảng 23 ngày và đang xem xét xây dựng thêm các cơ sở lưu trữ.

Pakistan, quốc gia có chung biên giới với Iran, cho biết lượng xăng và dầu diesel dự trữ hiện đủ sử dụng khoảng một tháng, trong khi lượng dầu thô chỉ đủ dùng trong khoảng 10 ngày. Các biện pháp tiết kiệm năng lượng đang được xem xét, bao gồm tăng cường làm việc từ xa và giảm cung cấp khí đốt cho một số ngành công nghiệp.

Australia, dù là một trong những nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn của thế giới, cũng đang theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng. Theo Tim Buckley, Giám đốc tổ chức tư vấn Climate Energy Finance, lượng dự trữ dầu diesel của nước này đủ sử dụng khoảng 25 ngày và xăng đủ dùng khoảng 29 ngày.

Theo Financial Times

Tùng Lâm