Châu Á tăng cường trao đổi năng lượng trong bối cảnh nguồn cung bị siết chặt

Một trạm xăng tại Hàn Quốc. Ảnh: SBS

Trung Đông vốn là khu vực cung cấp năng lượng quan trọng đối với nhiều nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh xung đột tại khu vực tiếp tục leo thang, cuộc cạnh tranh tìm kiếm nguồn cung trở nên gay gắt hơn khi Trung Quốc áp đặt lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu, trong khi một số quốc gia như Hàn Quốc và Thái Lan tìm cách tận dụng việc Mỹ nới lỏng trừng phạt đối với năng lượng Nga như giải pháp tạm thời.

Tình hình đặc biệt khó khăn đối với các nền kinh tế yếu hơn. Philippines đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia; Sri Lanka cắt giảm tuần làm việc xuống bốn ngày và áp dụng phân phối nhiên liệu theo định mức; trong khi Myanmar hạn chế số ngày người dân được phép sử dụng phương tiện cá nhân.

Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á và là quốc gia đông dân thứ tư thế giới, cũng dự kiến sẽ đưa ra các biện pháp hạn chế trong thời gian tới.

Trong tuần này, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã thăm Tokyo, đánh dấu một trong những nỗ lực mới nhất nhằm tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế.

Phát biểu tại Tokyo, Tổng thống Prabowo nhấn mạnh: “Duy trì các mối quan hệ kinh tế hợp lý là vô cùng quan trọng. Tình hình địa chính trị ở Trung Đông đang tạo ra bất ổn đối với an ninh năng lượng của chúng ta”.

Theo ông Djoko Siswanto, người đứng đầu cơ quan quản lý hoạt động dầu khí thượng nguồn của Indonesia, nươc này có thể đạt được thỏa thuận tăng nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho Nhật Bản để đổi lấy khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) – loại nhiên liệu thiết yếu trong sinh hoạt.

Mặc dù Tổng thống Prabowo và lãnh đạo Nhật Bản Sanae Takaichi đã nhất trí tăng cường hợp tác an ninh năng lượng, song chưa có xác nhận chính thức về thỏa thuận trao đổi cụ thể.

Theo tài liệu nội bộ của chính phủ Nhật Bản, tập đoàn Inpex, nhà sản xuất dầu khí do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn, đang thảo luận với Ấn Độ về khả năng trao đổi LPG lấy naphtha và dầu thô.

Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì nguồn cung nhiên liệu cho các quốc gia Đông Nam Á, song từ chối bình luận về các thỏa thuận cụ thể.

Nhật Bản hiện phụ thuộc vào Trung Đông đối với khoảng 95% lượng dầu mỏ và 11% khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu, dù nước này sở hữu dự trữ năng lượng đáng kể.

Lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu làm gia tăng áp lực

Các chuyên gia cho rằng Australia, với vai trò là nhà xuất khẩu năng lượng lớn, có thể gia tăng ảnh hưởng trong các cuộc đàm phán cung ứng nhiên liệu, đặc biệt trong bối cảnh nguồn nhiên liệu máy bay có nguy cơ thiếu hụt.

Tuy nhiên, quyết định của Trung Quốc về việc cấm xuất khẩu nhiên liệu tinh chế, bao gồm nhiên liệu máy bay nhằm bảo vệ nền kinh tế nội địa đã làm gia tăng áp lực đối với thị trường khu vực.

Theo ông Hiroshi Hashimoto, chuyên gia cao cấp tại Viện Kinh tế Năng lượng Nhật Bản, các thỏa thuận song phương có thể giúp giảm áp lực trước mắt, nhưng nếu khủng hoảng kéo dài, các quốc gia châu Á sẽ cần xây dựng cơ chế hợp tác đa phương để đảm bảo an ninh năng lượng.

Nga nổi lên như nguồn cung thay thế tạm thời

Nga có thể trở thành nguồn cung thay thế trong ngắn hạn, sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt liên quan đến xung đột tại Ukraine.

Hàn Quốc đã nhập khẩu naphtha từ Nga trong tuần này và đang tìm cách đảm bảo thêm nguồn cung dầu thô. Ấn Độ cũng gia tăng mua dầu từ Nga, trong khi Bangladesh, Thái Lan và Sri Lanka đang tiến hành đàm phán.

Tuy nhiên, theo ông Janaka Rajakaruna, Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí Ceylon của Sri Lanka, việc hoàn tất các thỏa thuận trước thời hạn miễn trừ trừng phạt của Mỹ vào ngày 11.4 sẽ không dễ dàng.

Các quốc gia nhỏ hơn như New Zealand cũng đối mặt nguy cơ bị “lép vế” trong cuộc cạnh tranh nguồn cung. Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon gần đây đã trao đổi với lãnh đạo Singapore, Malaysia và Hàn Quốc nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu.

Thứ trưởng Năng lượng New Zealand Shane Jones cho biết nước này đang liên hệ với các nhà giao dịch hàng hóa lớn để củng cố nguồn cung.

“Nếu không chuẩn bị các phương án dự phòng, chúng tôi có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh nhiên liệu ngày càng khốc liệt trong vài tháng tới”, ông Jones nói.

Theo Reuters

NGHIÊM THANH