Châu Âu đồng lòng lên tiếng 'đỡ lời' cho ICC sau đòn trừng phạt của Mỹ

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa (trái) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cùng bày tỏ ủng hộ ICC sau khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt nhằm vào tòa. (Nguồn: EUalive)

Cụ thể, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định ủng hộ ICC, đồng thời nhấn mạnh các thẩm phán và quan chức của cơ quan này cần được bảo đảm khả năng thực thi nhiệm vụ một cách độc lập, không chịu sức ép hay can thiệp từ bên ngoài.

Trong khi đó, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cảnh báo, các biện pháp trừng phạt nhằm vào ICC và nhân sự của tòa có nguy cơ cản trở việc thực hiện sứ mệnh bảo vệ công lý quốc tế. Theo quan chức EU, tính độc lập, công bằng và khả năng thực thi đầy đủ thẩm quyền của ICC cần được bảo vệ trước mọi hình thức gây sức ép, đe dọa hoặc can thiệp.

Các nước châu Âu đồng loạt lên tiếng ủng hộ ICC, phản đối các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào các quan chức của tòa án. (Nguồn: Peoples Gazette)

Lập trường này nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng từ nhiều quốc gia châu Âu, với điểm chung là khẳng định các thiết chế tư pháp quốc tế phải có đủ không gian để thực hiện chức năng theo luật định.

Tại Anh, Bộ Ngoại giao nước này tái khẳng định ủng hộ tính độc lập của ICC, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đưa những cá nhân chịu trách nhiệm về các tội ác quốc tế nghiêm trọng ra trước công lý.

Từ Berlin, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức Martin Giese đánh giá, ICC đã góp phần phơi bày những tội ác chống lại loài người và truy cứu trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nghiêm trọng. Theo nhà ngoại giao Đức, những bất cập trong hoạt động của ICC không thể trở thành cơ sở để phủ nhận vai trò và những đóng góp của cơ quan tư pháp quốc tế này.

Cùng quan điểm, Tây Ban Nha phản đối các biện pháp mới của Washington, cho rằng, động thái này xâm phạm tính độc lập, liêm chính và công bằng của ICC.

Tương tự, Hà Lan cũng nhấn mạnh, các tòa án và thiết chế tư pháp quốc tế cần được bảo đảm điều kiện cần thiết để thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao.

Trong khi đó, Pháp lên án các biện pháp trừng phạt, nhận định động thái này làm suy yếu ICC và đi ngược nguyên tắc độc lập tư pháp. Paris đồng thời bày tỏ đoàn kết với các thẩm phán bị nhắm mục tiêu, qua đó tái khẳng định sự ủng hộ đối với tòa án và đội ngũ nhân sự của cơ quan này.

Không dừng ở phản ứng từ châu Âu, Cao ủy Liên hợp quốc (LHQ) về quyền con người Volker Türk cũng kêu gọi Washington dỡ bỏ các biện pháp mà ông đánh giá là “không thể chấp nhận”, đồng thời đề nghị các quốc gia bảo vệ những thiết chế được thành lập nhằm duy trì nhân quyền và pháp quyền.

Phản ứng trước động thái mới từ Nhà Trắng, ICC cho biết, các biện pháp trừng phạt nhằm vào Chủ tịch Tomoko Akane và công tố viên cấp cao Abdoulaye Seye nằm trong khuôn khổ loạt chế tài được Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với tòa án từ tháng 2/2025.

Bên cạnh đó, ICC cũng bác bỏ mạnh mẽ các lệnh trừng phạt mới, gọi đây là hành động tấn công nghiêm trọng nhằm vào tính độc lập của cơ quan tư pháp. Theo tòa án, hiện 9 trong số 18 thẩm phán, hai phó công tố viên, cựu công tố viên và một nhân viên ICC đang chịu các biện pháp trừng phạt của Mỹ.