Châu Phi đặt cược vào hạ tầng khí tự nhiên hóa lỏng nổi
Châu Phi đang đẩy nhanh triển khai các hạ tầng khí tự nhiên hóa lỏng nổi (FLNG) nhằm thương mại hóa nguồn tài nguyên ngoài khơi. Công nghệ mô-đun này được kỳ vọng rút ngắn thời gian đưa dự án vào khai thác và giảm thiểu rủi ro an ninh.
Hiện châu Phi là khu vực tập trung mật độ cơ sở FLNG lớn nhất thế giới. (Ảnh: AFP)
Theo Phòng Năng lượng châu Phi (AEC), hiện châu Phi là khu vực tập trung mật độ cơ sở FLNG lớn nhất thế giới. Trong báo cáo State of African Energy 2026 Outlook, AEC cho biết nhu cầu khí đốt của khu vực này dự kiến tăng 60% vào năm 2050. Trước triển vọng đó, nhiều quốc gia đang tăng tốc đầu tư vào các đơn vị hóa lỏng nổi, được xem là giải pháp nhanh hơn và ít chịu rủi ro trên bờ so với các nhà ga LNG truyền thống.
Các dự án đã vận hành tại Cameroon, Senegal và Mauritania
Cameroon là nước đầu tiên đưa vào vận hành cơ sở FLNG trên lục địa châu Phi với dự án Hilli Episeyo. Theo AEC, dự án này đã chứng minh khả năng của công nghệ LNG nổi trong việc đẩy nhanh xuất khẩu khí từ các mỏ có quy mô trung bình. Tại vùng biển giáp ranh giữa Senegal và Mauritania, tàu Gimi FLNG do Golar LNG vận hành trong khuôn khổ dự án Greater Tortue Ahmeyim do BP dẫn dắt đã đạt mốc vận hành thương mại vào năm 2025. Theo thỏa thuận thuê và vận hành, đơn vị này có thể thương mại hóa tới 15.000 tỷ feet khối khí trong vòng 20 năm.
Gabon cũng đang chuẩn bị gia nhập thị trường này. Perenco đang phát triển dự án Cap Lopez FLNG, với công suất dự kiến khoảng 700.000 tấn/năm từ năm 2026; đơn vị này do Dixstone chế tạo. Ngoài khơi Nigeria, UTM Offshore đang triển khai một cơ sở FLNG cho mỏ nước sâu Yoho. Dự án trị giá khoảng 5 tỷ USD hiện đang tiến gần tới quyết định đầu tư cuối cùng, theo AEC.
Dự án Congo cho thấy tốc độ triển khai nhanh
Dự án Congo LNG do Eni vận hành là ví dụ điển hình cho tính mô-đun của công nghệ FLNG. Sau khi khởi động giai đoạn một vào năm 2023, tập đoàn năng lượng Ý đã đưa giai đoạn hai vào vận hành năm 2025 - chỉ 35 tháng sau khi bắt đầu xây dựng và sớm hơn kế hoạch sáu tháng. Các chuyến hàng xuất khẩu đầu tiên dự kiến diễn ra vào năm 2026. Cách tiếp cận theo từng giai đoạn giúp giảm nhu cầu vốn ban đầu, đồng thời vẫn giữ được khả năng mở rộng tùy theo hiệu quả khai thác và diễn biến nhu cầu thị trường.
Mozambique là một trường hợp khác. Dù sở hữu các phát hiện khí lớn, nhiều dự án trên bờ tại tỉnh Cabo Delgado đã bị chậm trễ do bất ổn an ninh. Tuy vậy, Eni đã đưa dự án Coral Sul FLNG vào vận hành từ năm 2022. Theo AEC, dự án Coral Norte FLNG đã đạt quyết định đầu tư cuối cùng trị giá 7,2 tỷ USD vào năm 2025. Cách tiếp cận ngoài khơi được cho là giúp duy trì hoạt động trong bối cảnh môi trường phức tạp.
Những thách thức về pháp lý và tài chính
Phòng Năng lượng châu Phi nhấn mạnh rằng thành công của FLNG phụ thuộc vào khung pháp lý vững chắc, chính sách thuế rõ ràng và sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, nhà khai thác và các bên tài trợ vốn. Tổ chức này cho rằng công nghệ FLNG có thể cải thiện tính khả thi tài chính của dự án, thu hút nhiều nhà đầu tư hơn nhờ giảm cường độ vốn và rút ngắn thời gian phát triển. FLNG cũng có thể hỗ trợ các chiến lược phát điện bằng khí và phát triển hóa dầu trong khu vực.
Ông NJ Ayuk, Chủ tịch điều hành của AEC, cho biết FLNG giúp các quốc gia khai thác thương mại hóa tài nguyên nhanh hơn và giảm mức độ tiếp xúc với các rủi ro về an ninh và hạ tầng. Những vấn đề này sẽ được thảo luận tại Tuần lễ Năng lượng châu Phi 2026, nơi các chính phủ và doanh nghiệp sẽ cùng đánh giá tiềm năng của các giải pháp LNG nổi đối với phát triển khí đốt của khu vực.
