Chế độ ăn lành mạnh có liên quan nguy cơ ung thư phổi?

Ảnh: Stocksy

Medical News Today vừa đăng tải thông tin: một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học thuộc Đại học Nam California đang thu hút sự chú ý khi phát hiện mối liên hệ bất ngờ giữa chế độ ăn được đánh giá là lành mạnh - giàu trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt - với nguy cơ ung thư phổi khởi phát sớm ở người không hút thuốc, đặc biệt là phụ nữ trẻ.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng kết quả này không đồng nghĩa các thực phẩm này gây ung thư, mà có thể liên quan đến các yếu tố môi trường như dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Xu hướng đáng lo ngại ở người trẻ không hút thuốc

Trong nhiều thập kỷ qua, tỷ lệ tử vong vì ung thư phổi tại Mỹ đã giảm mạnh nhờ tỷ lệ hút thuốc suy giảm và tiến bộ trong điều trị. Số ca mắc mới cũng giảm ở cả nam và nữ.

Tuy nhiên, giới nghiên cứu gần đây đặc biệt quan tâm đến một xu hướng trái chiều: ung thư phổi đang gia tăng ở nhóm người trẻ tuổi không hút thuốc, nhất là nữ giới.

Thông thường, tuổi trung bình được chẩn đoán ung thư phổi là khoảng 70. Những trường hợp mắc bệnh trước tuổi 50 được xếp vào nhóm “ung thư phổi khởi phát sớm”.

Để tìm hiểu nguyên nhân, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu từ nghiên cứu Dịch tễ học ung thư phổi ở người trẻ, một dự án quan sát quy mô toàn quốc nhằm xác định các yếu tố liên quan đến đột biến ung thư phổi.

Chế độ ăn tốt lại xuất hiện trong nhóm nguy cơ cao

Nghiên cứu khảo sát 187 bệnh nhân ung thư phổi khởi phát sớm, trong đó phụ nữ chiếm tới 78%.

Các nhà khoa học đánh giá thói quen ăn uống bằng chỉ số Healthy Eating Index - Chỉ số ăn uống lành mạnh (HEI) - thang điểm phản ánh mức độ lành mạnh của khẩu phần ăn. Điểm càng cao đồng nghĩa chế độ ăn càng cân bằng, giàu thực phẩm có lợi cho sức khỏe.

Kết quả cho thấy hai nhóm bệnh nhân mang đột biến phổ biến có điểm HEI trung bình khoảng 65, cao hơn đáng kể mức trung bình 57 của người trưởng thành Mỹ. Họ cũng tiêu thụ nhiều rau xanh đậm, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt hơn dân số nói chung.

Giới chuyên gia khuyến cáo không hiểu sai kết quả

Phát hiện này gây bất ngờ, song nhóm nghiên cứu khẳng định không nên hiểu theo hướng thực phẩm lành mạnh làm tăng nguy cơ ung thư phổi.

Tiến sĩ Jorge Nieva, tác giả chính nghiên cứu nhận định, yếu tố cần được xem xét là môi trường sản xuất thực phẩm, đặc biệt là hóa chất nông nghiệp.

Theo ông, bước tiếp theo là đo các chất chuyển hóa của thuốc trừ sâu trong cơ thể bệnh nhân, đồng thời so sánh sự khác biệt giữa các vùng địa lý và từng loại hóa chất cụ thể.

Tiến sĩ David Yashar thuộc Viện Ung thư MemorialCare cho rằng đây là nghiên cứu đáng chú ý nhưng cần được diễn giải cẩn trọng.

Ông nhấn mạnh dữ liệu không cho thấy rau củ, trái cây hay ngũ cốc nguyên hạt là nguyên nhân gây bệnh. Nếu có liên quan, khả năng lớn hơn nằm ở các yếu tố đi kèm như hóa chất canh tác hoặc môi trường sống.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng chế độ ăn lành mạnh vẫn là nền tảng quan trọng giúp phòng ngừa béo phì, tim mạch và nhiều loại ung thư khác.

Cần thêm bằng chứng khoa học

Hiện nghiên cứu mới được trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ và chưa được công bố trên tạp chí khoa học bình duyệt.

Điều đó đồng nghĩa kết quả vẫn mang tính sơ bộ. Để xác định nguyên nhân thực sự đằng sau xu hướng ung thư phổi gia tăng ở người trẻ không hút thuốc, giới khoa học cho rằng cần thêm các nghiên cứu dài hạn, quy mô lớn và kiểm chứng độc lập.

Trong lúc chờ đợi, thông điệp quan trọng nhất vẫn là duy trì lối sống lành mạnh, tránh thuốc lá, hạn chế ô nhiễm và sử dụng thực phẩm có nguồn gốc an toàn.