Chỉ đạo của Phó Thủ tướng để hồi sinh 3 dòng sông ô nhiễm, suy kiệt

Ưu tiên điều hòa nguồn nước, xử lý nước thải

Sáng 4/9, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm trên các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê.

Theo Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia xây dựng dự thảo Hồ sơ Đề án thí điểm phục hồi các nguồn nước này.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về kế hoạch phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm các sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy, Ngũ Huyện Khê. Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Dự thảo xác định 3 mục tiêu cụ thể. Đến năm 2035, phấn đấu điều hòa, phân phối, phục hồi và phát triển nguồn nước mặt, ưu tiên tự chảy từ sông Hồng vào Bắc Hưng Hải với lưu lượng đến 120 m³/s, từ sông Đuống vào Ngũ Huyện Khê đến 28 m³/s và từ sông Đà vào Nhuệ - Đáy đến 200 m³/s. Qua đó duy trì dòng chảy thường xuyên, nâng cao năng lực lấy nước, tiêu úng, giảm ngập lụt, tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Mục tiêu thứ hai là kiểm soát chặt nguồn gây ô nhiễm, đồng bộ thu gom, xử lý nước thải trước khi xả ra nguồn nước. Đến năm 2035, phấn đấu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp có hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; 70% nước thải sinh hoạt đô thị và trên 45% nước thải sinh hoạt nông thôn được xử lý.

Mục tiêu thứ ba là thí điểm cơ chế, chính sách huy động nguồn lực xã hội, nhất là khu vực tư nhân, tham gia cải tạo, phục hồi nguồn nước.

Phục hồi nguồn nước phải được triển khai đồng bộ

Dự thảo kế hoạch đề xuất 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó tập trung thu gom, xử lý các nguồn thải; điều hòa, phân phối nguồn nước; đầu tư, nâng cấp hệ thống quan trắc; cải thiện cảnh quan, không gian đô thị và phát triển kinh tế ven sông.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến nâng cấp, hiện đại hóa 51 điểm quan trắc hiện có, bổ sung 8 điểm mới. Đồng thời, đề xuất cơ chế ưu tiên thu hút doanh nghiệp theo phương thức đối tác công tư để đầu tư các công trình điều tiết, trạm bơm, nạo vét sông, kênh và hệ thống xử lý nước thải.

Các địa phương thống nhất cao với sự cần thiết của kế hoạch. Hà Nội cho biết đang triển khai dự án xử lý ô nhiễm sông Cầu Bây với tổng mức đầu tư khoảng 11.000 tỷ đồng theo hình thức PPP và dự kiến khởi công trong tháng 9/2026. Thành phố cũng chuẩn bị dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm và chỉnh trang cảnh quan sông Nhuệ, dự kiến đầu tư khoảng 75.000 tỷ đồng.

Phó Thủ tướng kết luận cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh các hệ thống sông có vai trò quan trọng đối với an ninh nguồn nước, sản xuất, sinh hoạt và không gian phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên, nhiều dòng sông đã vượt ngưỡng chịu tải, đòi hỏi một kế hoạch phục hồi tổng thể, thay vì triển khai riêng lẻ theo từng địa phương.

Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ danh mục công trình ưu tiên, nguồn lực đầu tư và cơ chế vận hành sau khi hoàn thành; đồng thời thiết lập cơ chế điều phối giữa các địa phương, bảo đảm thống nhất quy hoạch và tránh chồng chéo.

Đáng chú ý, khu vực phục hồi các dòng sông có khoảng 2.100 ha đất. Phó Thủ tướng yêu cầu quản lý, quy hoạch và khai thác hiệu quả quỹ đất này, đồng thời tổ chức lại không gian phát triển ven sông, hình thành hành lang xanh, không gian công cộng và cảnh quan đô thị. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là phục hồi nguồn nước mà còn tạo diện mạo mới, không gian phát triển mới cho các đô thị ven sông.