Chi hơn 3.000 tỷ đồng, Quỹ BOG 'ghìm' giá xăng giữa sóng tăng toàn cầu

Theo thông tin mới công bố của Bộ Tài chính, về tình hình trích lập, chi sử dụng và lãi phát sinh trên số dư Quỹ BOG quý IV/2025, số dư Quỹ đầu kỳ ở mức gần 5.609 tỷ đồng và tăng lên gần 5.612 tỷ đồng vào cuối kỳ, chủ yếu do khoản lãi phát sinh hơn 3 tỷ đồng. Cơ quan điều hành đã không trích lập và không chi sử dụng số dư Quỹ trong kỳ.

Giá xăng dầu thế giới tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Trong đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nắm giữ tỷ trọng lớn nhất (hơn 55%), tương đương gần 3.088 tỷ đồng. Suốt năm 2025, công cụ này gần như được “đóng băng” do giá xăng dầu thế giới diễn biến ổn định, tạo tiền đề quan trọng về nguồn lực cho giai đoạn biến động sau đó.

Tuy nhiên, bước sang quý I/2026, cục diện thay đổi nhanh chóng. Xung đột tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới tăng vọt, buộc cơ quan điều hành phải xoay trục chiến lược, từ trạng thái tích lũy sang sử dụng mạnh mẽ Quỹ BOG để “hạ nhiệt” thị trường.

Sức mạnh của Quỹ BOG được thể hiện rõ nét nhất qua các con số thực tế trong tháng 3/2026. Chỉ trong vòng 10 ngày (từ 10/3 đến 19/3), liên Bộ Công Thương - Tài chính đã chi hơn 3.000 tỷ đồng – tức hơn một nửa tổng số dư của Quỹ – để trợ giá xăng dầu.

Tại kỳ điều hành ngày 19/3, mức chi Quỹ duy trì ở mức cao, từ 3.000 – 4.000 đồng/lít/kg tùy loại. Nếu không có sự can thiệp của công cụ bình ổn này, giá bán lẻ xăng dầu trong nước sẽ ở mức rất cao. Theo tính toán của Bộ Công Thương, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường hiện nay nêúkhông dùng Quỹ BOG có thể lên mức: xăng E5RON92 ở mức 30.177 đồng/lít; xăng RON95-III ở mức 33.690 đồng/lít (thay vì mức 30.690 đồng hiện tại); dầu diesel 0.05S ở mức 37.420 đồng/lít; dầu hỏa ở mức 38.926 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S ở mức 25.189 đồng/kg.

Sau điều chỉnh, giá xăng RON-95 ở mức cao nhất từ tháng 7/2022 - giai đoạn xảy ra khủng hoảng năng lượng do cuộc chiến giữa Nga - Ukraine. Song mức này vẫn thấp hơn mức đỉnh 32.870 đồng một lít thiết lập vào tháng 6/2022. Còn dầu hỏa và mazut cùng ghi nhận mức cao kỷ lục từ năm 2019 trở lại đây.

Việc chấp nhận chi mạnh Quỹ BOG đã trực tiếp giảm áp lực chi phí đầu vào khoảng 3.000 đồng cho mỗi lít xăng dầu so với giá cơ sở. Đây là nỗ lực rất lớn nhằm ngăn chặn tình trạng "giật cục" về giá, bảo vệ sức mua của người dân và duy trì ổn định sản xuất cho doanh nghiệp.

Trước dự báo Quỹ BOG chỉ có thể cầm cự thêm khoảng 15 ngày nếu duy trì mức chi hiện tại, Chính phủ đã có những động thái quyết liệt. Tại cuộc họp về hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu ngày 20/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đồng ý chủ trương ứng ngân sách nhà nước từ nguồn tăng thu năm 2025 để bổ sung cho Quỹ BOG trong trường hợp thiếu hụt. Đây là giải pháp chưa từng có tiền lệ, khẳng định quyết tâm không để đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 36 của Chính phủ cũng cho phép điều hành giá linh hoạt hơn, không nhất thiết theo chu kỳ 7 ngày khi giá thế giới biến động trên 7%. Các công cụ về thuế, phí cũng đang được xem xét để sẵn sàng phối hợp cùng Quỹ BOG nếu giá dầu thế giới tiếp tục neo cao kéo dài

Dù giá xăng dầu trong nước vẫn chịu áp lực tăng theo xu hướng toàn cầu, nhưng sự hiện diện và cách vận hành quyết liệt của Quỹ Bình ổn giá đã chứng minh vai trò không thể thay thế. Bằng cách giảm trực tiếp hàng nghìn đồng trên mỗi lít xăng dầu, Quỹ BOG không chỉ là công cụ điều tiết kinh tế mà còn là "điểm tựa" giúp ổn định tâm lý thị trường và bảo đảm an sinh xã hội trong giai đoạn khủng hoảng năng lượng.

Ngoài Quỹ bình ổn, lãnh đạo Chính phủ cũng lưu ý các bộ ngành theo dõi sát tình hình, phản ứng kịp thời trên cơ sở dữ liệu và thực tiễn. Các giải pháp cần có lộ trình phù hợp, tránh giật cục, không gây sốc cho thị trường.

Quản lý, điều hành thị trường xăng dầu phải bảo đảm có kiểm soát, góp phần bình ổn giá, đồng thời tính đến mặt bằng giá xăng dầu tại các nước lân cận để vừa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, vừa phòng chống buôn lậu qua biên giới.

Thủ tướng giao Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc chỉ đạo các nội dung về ngân sách, thuế, phí và lệ phí. Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn chỉ đạo về điều hành, bình ổn thị trường xăng dầu.

Thanh Hoa