Chi phí logistics leo thang: Tác động mạnh tới hàng xuất khẩu sang Nam Mỹ

Chi phí logistics tăng cao. Ảnh: N.T

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng từ bất ổn địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng quốc tế, hoạt động vận tải biển từ châu Á sang khu vực Nam Mỹ đang đối mặt với giai đoạn biến động lớn nhất kể từ sau đại dịch Covid-19. Đối với các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt là DN xuất khẩu sang thị trường Argentina và khu vực Nam Mỹ, chi phí logistics leo thang đang trở thành một trong những yếu tố gây áp lực lớn nhất tới khả năng cạnh tranh hàng hóa.

Đối với nhiều tuyến vận tải từ Việt Nam sang Argentina, thời gian giao hàng thực tế tăng thêm từ 10 - 18 ngày tùy tuyến và lịch trình trung chuyển.

Một trong những hệ quả lớn nhất của việc kéo dài hành trình là tình trạng mất cân đối container rỗng và suy giảm hiệu quả vòng quay thiết bị vận tải.

Các DN logistics cho biết, trong nhiều thời điểm đầu năm 2026, việc đặt chỗ vận tải container đi Nam Mỹ gặp khó khăn hơn đáng kể so với giai đoạn trước đây. Nhiều hãng tàu ưu tiên phân bổ công suất cho các tuyến có hiệu quả khai thác cao hơn, trong khi các tuyến dài ngày sang khu vực Nam Mỹ tiếp tục chịu tình trạng thiếu slot và kéo dài lịch tàu.

Đối với DN xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt là DN vừa và nhỏ, việc thiếu tính ổn định về lịch trình vận tải gây khó khăn lớn trong việc duy trì tiến độ giao hàng và quản trị hợp đồng quốc tế. Trong một số trường hợp, thời gian giao hàng kéo dài khiến DN nhập khẩu Argentina phải điều chỉnh kế hoạch phân phối hoặc cắt giảm quy mô đơn hàng nhằm hạn chế rủi ro tồn kho.

Song song với vấn đề định tuyến, giá nhiên liệu hàng hải tiếp tục duy trì ở mức cao do ảnh hưởng từ biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông và lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Chi phí nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vận hành của tàu container quốc tế. Khi giá bunker fuel (dầu nhiên liệu hàng hải) tăng mạnh, các hãng tàu đồng loạt điều chỉnh tăng cước vận tải và áp dụng thêm nhiều loại phụ phí. Trong quý I/2026, nhiều DN xuất khẩu ghi nhận các khoản phụ phí tăng đáng kể. Đối với các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là dệt may, da giày và hàng gia công, chi phí logistics tăng mạnh đang ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng cạnh tranh. Đặc điểm của nhiều ngành hàng xuất khẩu sang Argentina là giá trị gia tăng trên từng đơn hàng không quá cao, trong khi sức cạnh tranh chủ yếu dựa trên khả năng tối ưu hóa chi phí sản xuất và chi phí giao hàng.

Khi cước vận tải tăng mạnh, giá CIF của hàng hóa Việt Nam tại cảng Argentina bị đẩy lên đáng kể. Điều này làm thu hẹp lợi thế cạnh tranh so với các nguồn cung gần hơn trong khu vực Mỹ Latinh hoặc Bắc Mỹ. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Argentina giảm mạnh trong quý I, đặc biệt là các mặt hàng nhạy cảm về giá như giày dép, dệt may và nguyên phụ liệu công nghiệp.

Thương vụ Việt Nam tại Argentina cho biết các tập đoàn bán lẻ và công nghiệp lớn bắt đầu ưu tiên các nhà cung cấp có khả năng giao hàng ổn định, thời gian vận chuyển ngắn hơn và năng lực quản trị chuỗi cung ứng tốt hơn. Xu hướng này đặt ra yêu cầu mới đối với DN xuất khẩu Việt Nam trong việc nâng cao năng lực logistics, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và chủ động thích ứng với môi trường thương mại quốc tế nhiều biến động.

Thương vụ Việt Nam tại Argentina khuyến cáo DN xuất khẩu sang Nam Mỹ cần chủ động rà soát lại chiến lược vận tải và quản trị chuỗi cung ứng. DN nên tăng cường phối hợp với các hãng tàu và đơn vị logistics để xây dựng kế hoạch vận chuyển dài hạn, hạn chế phụ thuộc quá lớn vào thị trường cước giao ngay vốn biến động mạnh. Đồng thời, cần chú trọng tới việc tối ưu hóa đóng hàng, quản trị tồn kho và đa dạng hóa tuyến vận tải nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn giao hàng. Đối với các ngành hàng có biên lợi nhuận thấp, DN cần tính toán lại cơ cấu giá thành xuất khẩu, điều chỉnh chiến lược thị trường và lựa chọn phân khúc sản phẩm phù hợp hơn với bối cảnh chi phí logistics quốc tế còn nhiều bất ổn.