'Chìa khóa' mở cửa thị trường cho công nghiệp nông thôn

Chuyển đổi xanh - “chìa khóa” mở rộng thị trường cho công nghiệp nông thôn

Áp lực từ thị trường và người tiêu dùng

Hiện nay chuyển đổi xanh không còn là một xu hướng mang tính phong trào, mà đã trở thành yếu tố sống còn. Theo nhiều chuyên gia, người tiêu dùng ngày nay không chỉ mua một sản phẩm mà còn mua cả “câu chuyện” phía sau sản phẩm đó. Bao bì không còn đơn thuần là lớp vỏ bảo vệ, mà đã trở thành “mặt tiền” thể hiện thông tin về nguyên liệu, quy trình sản xuất, các chứng nhận cũng như giá trị thương hiệu. Một sản phẩm có bao bì xanh, sạch, minh bạch sẽ tạo thiện cảm ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Thực tế cho thấy, xu hướng tiêu dùng đang thay đổi rõ rệt. Người mua sẵn sàng chi trả cao hơn để đổi lấy sự an tâm về sức khỏe và môi trường. Điều này, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất xanh có thể gia tăng giá trị sản phẩm, nâng cao uy tín thương hiệu và tiếp cận những phân khúc thị trường có giá trị cao hơn.

Tuy vậy, hành trình chuyển đổi xanh không hề dễ dàng. Ông Nguyễn Minh Thông, CEO Công ty TNHH ENSO DANA (Đà Nẵng) cho biết, chi phí để “xanh hóa” sản xuất có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba so với phương thức truyền thống.

Ở góc độ quản lý, ông Đinh Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đà Nẵng cho rằng, dù nhận thức của doanh nghiệp về chuyển đổi xanh đã được nâng lên, nhưng vẫn còn nhiều rào cản. Theo ông Phúc, có 3 “nút thắt” lớn đang cản trở quá trình này. Thứ nhất là nhận thức, nhiều cơ sở vẫn chưa coi bao bì và yếu tố xanh là một phần trong chiến lược phát triển. Thứ hai là chi phí, khi việc nâng cấp bao bì, cải tiến quy trình có thể làm tăng giá thành từ 10 đến 12%, khiến doanh nghiệp e ngại. Thứ ba, là hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn chưa thật sự rõ ràng, khiến doanh nghiệp còn lúng túng khi triển khai… Chính những rào cản này khiến không ít cơ sở vẫn lựa chọn “an toàn” với cách làm cũ, chờ đợi thị trường và chính sách rõ ràng hơn trước khi mạnh dạn thay đổi.

Mở lối từ chính sách và đổi mới

Trước yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi xanh đang từng bước được hoàn thiện, tạo động lực cho khu vực công nghiệp nông thôn phát triển theo hướng bền vững.

Bà Đỗ Thị Minh Trâm, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không chỉ giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất, mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp. Trong đó, vai trò của Nhà nước, của các chính sách hỗ trợ như khuyến công, xúc tiến thương mại, đổi mới công nghệ… có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Hiện, Bộ Công Thương đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp “xanh hóa” sản xuất, từ sử dụng năng lượng tiết kiệm, sản xuất - tiêu dùng bền vững, chuyển đổi số đến sản xuất thông minh. Các chương trình này không chỉ dừng ở tư vấn, đào tạo, mà còn hỗ trợ đầu tư thiết bị, xây dựng mô hình điểm, giúp doanh nghiệp từng bước thích ứng với yêu cầu mới của thị trường. Đáng chú ý, Nghị định 235/2025/NĐ-CP được ban hành đã bổ sung nhiều cơ chế phù hợp thực tiễn, góp phần thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Trong thời gian tới, các hoạt động hỗ trợ quảng bá, cải tiến bao bì, nhãn mác, xây dựng phòng trưng bày… sẽ được tăng cường. Qua đó. giúp sản phẩm nông thôn nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Tại TP. Đà Nẵng, việc thúc đẩy sản xuất theo hướng tăng trưởng xanh đang được triển khai đồng bộ, với nhiều giải pháp cụ thể. Thành phố ưu tiên hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến nhằm nâng cao hiệu suất sản xuất, giảm tiêu hao tài nguyên và đáp ứng yêu cầu quản lý số hóa. Song song đó, các chương trình hỗ trợ thiết kế, in ấn bao bì thân thiện môi trường cũng được triển khai, khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế, giảm màu sắc và hướng đến thiết kế tối giản. Đây là xu hướng phù hợp với thị hiếu tiêu dùng hiện đại, đặc biệt đối với các sản phẩm quà tặng phục vụ du lịch, một thế mạnh của địa phương. Để sản xuất sạch hơn, thành phố còn hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá, tư vấn và đề xuất các giải pháp cải tiến theo Nghị quyết 324 của HĐND thành phố. Mỗi cơ sở được hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng để đánh giá, và có thể nhận tới 300 triệu đồng để xây dựng mô hình thí điểm.

Nghi Lộc