'Chìa khóa' phát triển ngành logistics tại Quảng Trị

Lợi thế trong phát triển logistics

Không chỉ là điểm khởi đầu của Hành lang Kinh tế Đông-Tây (EWEC), Quảng Trị còn được biết đến như một “giao điểm chiến lược” nối liền Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS) với Biển Đông.

Sau hợp nhất, tỉnh Quảng Trị mở rộng không gian hành chính, tạo ra một vị thế địa kinh tế hoàn toàn mới. Cùng với việc sở hữu các tuyến giao thông huyết mạch đi qua như: Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 9, 12A, 15D, cao tốc Bắc-Nam, Quảng Trị là địa phương duy nhất của Việt Nam kết nối trực tiếp 3 tỉnh của Lào qua 3 cửa khẩu quốc tế là Cha Lo, Lao Bảo và La Lay, tạo nên một “vòng cung kết nối EWEC” hiếm có.

Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo giúp việc giao thương hàng hóa giữa Việt Nam-Lào thuận tiện hơn - Ảnh: T.P

Đường bờ biển dài cũng là điều kiện thuận lợi để tỉnh phát triển cảng biển và trung tâm hậu cần logistics ven biển. Hiện nay, các cảng Cửa Việt, Hòn La đang hoạt động hiệu quả, đảm nhiệm vận chuyển hàng hóa nội vùng; đồng thời, dự án Cảng nước sâu Mỹ Thủy với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỉ đồng đang được đẩy mạnh triển khai. Khi hoàn thiện, cảng này sẽ có khả năng tiếp nhận tàu 100.000 DWT, đóng vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế của khu vực miền Trung.

Tất cả những điều này biến Quảng Trị thành cửa ngõ trung chuyển hàng hóa trọng yếu, không chỉ kết nối khu vực Bắc Trung bộ với GMS mà còn mở ra một con đường vận tải quan trọng, giúp hàng hóa ASEAN thuận lợi tiếp cận các thị trường lớn ở Thái Bình Dương như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Đặc biệt, tuyến hành lang này cung cấp lối thâm nhập mới vào Ấn Độ Dương mà không cần qua eo biển Malacca, từ đó giảm đáng kể chi phí logistics và thời gian vận chuyển. Đây là yếu tố then chốt giúp nâng cao tính cạnh tranh quốc tế của hàng hóa khu vực.

Với những lợi thế sẵn có, Quảng Trị được dự đoán sẽ trở thành một “điểm trung chuyển” chiến lược quy mô lớn của khu vực. Trao đổi với phóng viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến khẳng định, Quảng Trị không chỉ tham gia EWEC mà phải trở thành động lực phía Đông của EWEC-trung tâm logistics, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hàng hóa thế hệ mới của toàn khu vực.

“Nhận thức rõ tiềm năng, lợi thế của mình, từ sự ủng hộ của trung ương, tỉnh Quảng Trị quyết tâm cùng các địa phương và đối tác quốc tế đưa EWEC, GMS trở thành hành lang logistics năng động bậc nhất khu vực, góp phần kiến tạo một Quảng Trị phát triển, bền vững, hội nhập sâu rộng với khu vực, thế giới”, ông Tiến cho biết.

Cơ hội lớn để logistics bứt phá

Những năm trở lại đây, logistics được xem là ngành dịch vụ mũi nhọn, có giá trị gia tăng cao, là nền tảng vững chắc cho phát triển thương mại. Đây cũng được xác định là một trong bốn trụ cột kinh tế chính, giúp Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới đầy tiềm năng của khu vực miền Trung.

Trong bối cảnh bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành logistics đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, quá trình CĐS trong hoạt động logistics mang lại nhiều lợi ích chiến lược, bao gồm việc cắt giảm đáng kể chi phí hoạt động, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động và tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Nếu quá trình CĐS trong hoạt động logistics được thực hiện một cách hiệu quả, khát vọng biến Quảng Trị thành trung tâm logistics-thương mại-công nghiệp không chỉ của cả nước mà còn các nước trong EWEC sẽ sớm trở thành hiện thực.

Cảng nước sâu Mỹ Thủy đang được gấp rút hoàn thiện - Ảnh: T.P

Đánh giá rất cao việc đẩy mạnh CĐS, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Quốc tế Đồng Lợi, thành viên Hiệp hội Phát triển nhân lực logistics Việt Nam (VALOMA), chia sẻ kinh nghiệm thực tế khi công ty ứng dụng CĐS trong quản lý nhân sự, quản lý vận hành xe và xử lý các thủ tục xuất, nhập hàng hóa. Bà Vân cho biết, việc ứng dụng công nghệ số được triển khai đồng bộ đã giúp tiết kiệm thời gian và quản lý nguồn nhân lực tốt hơn.

“Chúng tôi nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của CĐS trong ngành logistics. Nhờ có CĐS, thời gian giao nhận hàng hóa được rút ngắn, tối ưu năng suất lao động và nâng cao chất lượng dịch vụ. Trên thực tế, việc ứng dụng CĐS đã giúp ngành logistics của các địa phương trong nước nói riêng và trên toàn thế giới nói chung phát triển một cách vượt bậc. Do đó, tôi mong muốn Quảng Trị sẽ tận dụng tối đa lợi thế của mình, tích cực đẩy mạnh quá trình CĐS để đưa một trong những trụ cột kinh tế của địa phương phát triển mạnh mẽ”, bà Vân chia sẻ.

Tại hội nghị Bộ trưởng Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng lần thứ 27 diễn ra tại Thái Lan vào tháng 11/2025, tỉnh Quảng Trị đã chia sẻ về các nhóm nhiệm vụ chiến lược, được cấu trúc như một chương trình tổng thể nhằm biến EWEC từ một trục giao thông thành một hệ sinh thái kinh tế-công nghệ-logistics hoàn chỉnh. Trong đó nhấn mạnh cụm động lực cảng xanh-cảng số-chuỗi cung ứng số bằng việc xây dựng cảng biển số đầu tiên của Việt Nam. Tại đây, mọi vận đơn chuyển sang điện tử, mọi dữ liệu vận tải được số hóa và kết nối thời gian thực, phương tiện được giám sát bằng công nghệ số, doanh nghiệp các nước EWEC cùng kết nối chung một nền tảng dữ liệu. Đây được xem là những bước đi đầu tiên trong tiến trình CĐS ngành logistics.

Trong bối cảnh kinh tế số, việc ứng dụng công nghệ là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Quảng Trị cần triển khai hệ thống quản lý vận tải, quản lý kho, theo dõi hàng hóa qua mã QR và GPS, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu logistics toàn tỉnh kết nối với các tỉnh trong Hành lang kinh tế Đông-Tây. Song song với ứng dụng công nghệ quản lý chuỗi cung ứng hiện đại, Quảng Trị cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, hoàn thiện hệ thống cảng biển, cảng cạn, kho bãi; đẩy mạnh đào tạo nhân lực chuyên ngành logistics. Xác định rõ tiềm năng và lợi thế chiến lược, tỉnh Quảng Trị đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá, phát triển mạnh ngành logistics-lĩnh vực được xem là “huyết mạch” của nền kinh tế hiện đại.

Trúc Phương