Chia sẻ dữ liệu, niêm yết và kê khai giá trực tuyến để quản lý chặt giá thiết bị y tế

Công khai giá niêm yết, giá kê khai phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá

Chia sẻ tại buổi họp báo sáng 1/10 của Bộ Y tế, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết trong thời gian qua, công tác cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh, số thủ tục trong lĩnh vực thiết bị y tế đã giảm từ 48 xuống 16 (giảm 66,7%), điều kiện kinh doanh giảm từ 45 xuống 24 (giảm 46,7%); 100% thủ tục được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình. 

Theo Nghị định số 148/2025/NĐ-CP, 6/16 thủ tục đã thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ số.

Bộ Y tế đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và BHYT...  Ảnh: Thế Anh

Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cũng thông tin, thiết bị y tế có hàng trăm nghìn chủng loại, khác biệt rất lớn về công nghệ, cấu hình, mục đích và phạm vi sử dụng, dịch vụ bảo hành, bảo trì nên không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá cho toàn bộ. 

Bộ Y tế đang triển khai sửa đổi, bổ sung Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh về thiết bị y tế. Theo đó, nội dung này sẽ trình trong tháng 10, tập trung vào một số giải pháp chính, cụ thể:

Thứ nhất, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và BHYT; công khai giá niêm yết, giá kê khai phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước;
Thứ hai, nghiên cứu mở rộng danh mục thiết bị y tế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với các nhóm sản phẩm phù hợp; nghiên cứu áp dụng mua sắm theo đánh giá tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời thiết bị, không chỉ căn cứ vào giá mua ban đầu.

Bộ Y tế đang hoàn thiện Đề án hiện đại hóa, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ đối với hệ thống phân phối dược giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035. Hướng tiếp cận không phải áp đặt hành chính số tầng phân phối, mà minh bạch hóa chuỗi cung ứng, truy xuất toàn chuỗi, kiểm soát chi phí lưu thông.

Đề xuất chia sẻ dữ liệu, gắn mã định danh vào từng thiết bị y tế

Trao đổi thêm về nội dung được báo chí quan tâm, TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế, cho biết quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tại Nghị định 98 năm 2021. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh một số điểm chưa phù hợp.

Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về việc liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế.

"Điều này góp phần giúp minh bạch hơn chuỗi cung ứng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc thiết bị. Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu phải giải trình minh bạch chuỗi cung ứng của mình.

Mục tiêu đưa về giá đúng, chứ không cấm hay hạn chế các đơn vị phân phối. Nguyên tắc chung của thị trường là để sản phẩm từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng phải trải qua một số công đoạn. Vấn đề là làm thế nào để cắt giảm công đoạn không cần thiết để tránh phát sinh chi phí", ông Lợi nói.

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế. Ảnh: Trần Minh

Một hướng quản lý khác đang được Bộ Y tế nghiên cứu là thực hiện niêm yết và kê khai giá thiết bị y tế trực tuyến trên hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành y tế.

Hệ thống sẽ lưu trữ các thông tin theo quy định của pháp luật về giá, đồng thời bổ sung những thông tin đặc thù của thiết bị y tế để phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước. Bộ Y tế kỳ vọng các cơ chế này sẽ góp phần minh bạch thị trường thiết bị y tế, giúp việc lưu thông, phân phối thiết bị đến các cơ sở sử dụng bảo đảm các nguyên tắc về chất lượng và giá cả.

Tuy nhiên, ông Lợi lưu ý cần phân biệt rõ giữa giá kê khai, giá niêm yết với giá hình thành trong đấu thầu. Theo ông, pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau. Vì vậy, không thể đồng nhất giá kê khai, giá niêm yết với giá kế hoạch trong đấu thầu.

Giá hình thành trong một gói thầu chịu tác động của nhiều yếu tố như giá nhập khẩu, đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và các chi phí liên quan.Bên cạnh đó, giá đấu thầu còn phụ thuộc vào số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng và nhiều yếu tố khác.

"Vì vậy, cần tiếp cận giá trong đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu và phân biệt với cơ chế quản lý giá, kê khai giá, niêm yết giá", ông Lợi nói