Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM: Phải tạo điều kiện để luật sư công làm tốt 'hai vai'

Bố trí luật sư công tập trung vào 5 nhóm lĩnh vực trọng tâm

- Triển khai thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công (Nghị quyết số 24) trên địa bàn TP.HCM, đến nay, Sở Tư pháp Thành phố đã triển khai thực hiện những nhiệm vụ gì thưa Giám đốc?

Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh:

TP.HCM là trung tâm kinh tế - tài chính lớn của cả nước, với quy mô dân số và tốc độ phát triển đô thị nhanh, nên khối lượng công việc quản lý nhà nước lớn, trong đó phải tập trung giải quyết không ít các vấn đề pháp lý phức tạp phát sinh. Là một trong 10 địa phương thực hiện thí điểm chế định luật sư công, ngay khi Quốc hội thông qua Nghị quyết số 24, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND Thành phố ban hành Kế hoạch số 346/KH-UBND ngày 3/7/2026, đồng thời, Sở cũng ban hành Kế hoạch số 9517/KH-STP ngày 29/7/2026 để tập trung triển khai 11 nhóm việc cụ thể: tổ chức phổ biến, tuyên truyền và tập huấn kỹ năng chuyên sâu; rà soát nguồn nhân lực có thể làm luật sư công; tổng hợp nhu cầu sử dụng luật sư công của đơn vị, địa phương,...

Từ kết quả rà soát tại 106 cơ quan, đơn vị, Thành phố ghi nhận 158 trường hợp đáp ứng tiêu chuẩn, chia thành hai nhóm: Nhóm 1 (Người thuộc đối tượng miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư) có 7 trường hợp (chiếm 4,43%). Trong đó có 1 PGS, 4 TS Luật, 2 chuyên viên cao cấp. Đây là lực lượng đủ điều kiện hành nghề ngay khi Nghị quyết có hiệu lực. Nhóm 2 (Người đã có Giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư; người thuộc đối tượng được miễn đào tạo nhưng phải tập sự (thời gian tập sự 4, 6 hoặc 12 tháng tùy từng chức danh), có 151 trường hợp (chiếm 95,57%). Đây là lực lượng cơ bản để xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp trong thời gian thí điểm.

Bên cạnh đó, qua tổng hợp thực tiễn, Thành phố ghi nhận hơn 1.000 vụ, việc có tính chất pháp lý, với 51/106 cơ quan, đơn vị có nhu cầu sử dụng luật sư công ngay.

Ngày 21/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 364/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16, Sở Tư pháp đang khẩn trương rà soát, cập nhật các nội dung quy định của Nghị định để tiếp tục tham mưu UBND Thành phố việc triển khai, nhất là quy trình thủ tục đề nghị Bộ cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, giới thiệu luật sư công cho các đơn vị, địa phương có nhu cầu,…

-Đến nay Sở Tư pháp Thành phố đã lập, giới thiệu được bao nhiêu luật sư công trong những lĩnh vực gì thưa bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh?

Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh:

Trước khi Nghị quyết số 24 có hiệu lực, Sở Tư pháp đã tiến hành lập danh sách, tham mưu UBND Thành phố trình Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề và chuẩn bị cho việc phối hợp Đoàn Luật sư thực hiện các thủ tục đề nghị cấp Thẻ luật sư công ngay khi Nghị định này có hiệu lực.

Khi các luật sư công đủ điều kiện hành nghề, Sở Tư pháp sẽ tham mưu UBND Thành phố bố trí luật sư công tập trung vào 5 nhóm lĩnh vực trọng tâm: Tham gia các vụ kiện hành chính về đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, xử phạt vi phạm hành chính; Tham gia hỗ trợ pháp lý cho các dự án phát triển kinh tế - xã hội lớn của Thành phố; Tham gia các vụ tranh chấp trong lĩnh vực đầu tư, thương mại, công pháp và tư pháp quốc tế; Tham gia tư vấn và tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; Tham gia các vụ việc pháp lý thường xuyên khác của các cơ quan, tổ chức.

Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh.

Góp phần bảo vệ công lý, nâng cao chất lượng các quyết định hành chính

-Với công chức, viên chức khi trở thành luật sư công mà vẫn đảm nhiệm vai trò ở cơ quan, họ cần làm gì để làm tốt cả 2 vai? Cơ quan, tổ chức nơi luật sư công đang công tác cần tạo điều kiện gì cho họ hoàn thành nhiệm vụ? Theo bà, cần có quy định cụ thể gì để tạo điều kiện cho những luật sư công tham gia thực hiện thí điểm?

Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh:

Mô hình luật sư công kiêm nhiệm là bước đột phá lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao, cần sự phối hợp từ cả hai phía.

Đối với công chức, viên chức làm luật sư công: Phải chủ động cân đối nhiệm vụ; tích cực bồi dưỡng nghiệp vụ; giữ vững bản lĩnh và tuân thủ nguyên tắc độc lập, trung thực. Luật sư công có quyền bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản và từ chối tham gia nếu phát sinh xung đột lợi ích.

Đối với cơ quan, tổ chức quản lý luật sư công: Phải phân công công việc hợp lý, bố trí thời gian để công chức, viên chức tham gia tập sự, bồi dưỡng nghiệp vụ và hành nghề luật sư công; thực hiện chi trả chế độ hỗ trợ hàng tháng (100% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng, không bao gồm phụ cấp) và tiền bồi dưỡng vụ việc (0,5 lần mức lương cơ sở/01 buổi làm việc); bảo đảm kinh phí gia nhập, duy trì tư cách thành viên Đoàn Luật sư. Đặc biệt, bảo đảm cơ chế miễn trừ trách nhiệm khi luật sư công đã tuân thủ đúng quy trình nhưng vẫn xảy ra thiệt hại do rủi ro khách quan.

Về hoàn thiện thể chế, Sở Tư pháp đề xuất 5 kiến nghị trọng tâm gửi các Bộ, ngành Trung ương: Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Nội vụ hướng dẫn cụ thể vị trí việc làm đối với luật sư công để làm cơ sở đánh giá hiệu quả công việc; Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết cơ chế quản lý kinh phí, thù lao, phụ cấp đặc thù và quyết toán chi phí phát sinh; Bộ Tư pháp công bố thủ tục hành chính về cấp, cấp đổi, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư của luật sư công; Xây dựng cơ chế phối hợp (mẫu) giữa các cơ quan, đơn vị có luật sư công cho việc trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ chuyên môn, cử luật sư công hỗ trợ liên cơ quan và liên địa phương; Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, chuẩn hóa quy trình cung cấp hồ sơ, tài liệu và thiết lập cơ chế phối hợp giữa luật sư công và luật sư tư.

-Giám đốc có những kỳ vọng gì vào đội ngũ luật sư công nói chung và chế định luật sư công nói riêng trong 2 năm thí điểm?

Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh:

Tôi hi vọng mỗi luật sư công của Thành phố thể hiện tốt vai trò của mình trong việc kết quả giải quyết hiệu quả những vụ việc có tính chất pháp lý trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ tài sản công, quyền lợi của Nhà nước và nâng cao chất lượng các quyết định hành chính. Thông qua đó, đóng góp thực tiễn sinh động để Trung ương tổng kết, hoàn thiện pháp luật sau thí điểm.