Chia sẻ trách nhiệm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Khóa họp lần thứ 79 của Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA-79) tại Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: Tân Hoa xã

Nền tảng vượt qua thách thức

Khóa họp lần thứ 79 của Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA-79) - cơ quan quyết định và hoạch định chính sách cao nhất của WHO, đang diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ). Khóa họp bàn về sức khỏe nhân loại trước tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, dịch bệnh đang bùng phát đến cơ hội từ năng lượng bền vững và khả năng ứng phó.

Nhiều chuyên gia thế giới gọi “biến đổi khí hậu là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu”. Đây là nguyên nhân làm gia tăng các bệnh và tử vong liên quan đến nhiệt độ, thay đổi mô hình lây truyền bệnh truyền nhiễm, thậm chí mất sinh mạng từ hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lụt, hạn hán và cháy rừng, gây áp lực lên hệ thống y tế. Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo, biến đổi khí hậu có thể dẫn đến chi phí y tế tăng thêm ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình ít nhất 21.000 tỷ USD vào năm 2050.

Trong khi đó, WHO ước tính, cứ 9/10 người trên thế giới đang hít thở bầu không khí có nồng độ chất gây ô nhiễm cao, dẫn tới 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Ngoài ra, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo, việc bùng phát vi rút Hanta trên con tàu du lịch MV Hondius với 3 trường hợp tử vong và dịch bệnh Ebola tại châu Phi khiến hơn 80 ca tử vong, gây lo ngại về nguy cơ lây lan, là những cuộc khủng hoảng mới nhất trong thế giới đầy biến động.

“Từ xung đột đến khủng hoảng kinh tế, biến đổi khí hậu và cắt giảm viện trợ, chúng ta đang sống trong thời kỳ khó khăn”, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus nói, theo AFP. Trong đó, ngân sách của WHO bị cắt giảm khoảng 21%, tương đương gần 1 tỷ USD, hàng trăm việc làm bị cắt giảm, các chương trình bị thu hẹp. Mỹ và Argentina chính thức rút khỏi WHO vào đầu năm 2026.

Đáng chú ý, phát biểu tại WHA-79, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, người mà đất nước của ông được ca ngợi vì cho phép tàu MV Hondius chở các ca nhiễm vi rút Hanta cập cảng tại đảo Tenerife vào ngày 10/5 vừa qua để sơ tán hành khách và thủy thủ đoàn, nhấn mạnh, “bảo vệ người khác là cách tốt nhất để bảo vệ chính mình”.

Định hình lại y tế toàn cầu

WHA-79 diễn ra với chủ đề: “Định hình lại y tế toàn cầu: trách nhiệm chung”. “Sáu năm sau đại dịch toàn cầu COVID-19, kiến trúc y tế thế giới đang thay đổi nhanh chóng,” Tổng thống Ghana John Dramani Mahama phát biểu trước hội nghị, dẫn theo Tân Hoa xã. Trong bài phát biểu khai mạc tại hội nghị, người đứng đầu WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh sự cần thiết phải “xây dựng một kiến trúc y tế toàn cầu mới phù hợp với tương lai”.

Ông Tedros cho biết, kỳ họp năm nay sẽ xem xét đề xuất một quy trình chung do các quốc gia thành viên dẫn đầu do WHO chủ trì để cải cách cấu trúc y tế toàn cầu. Việc định hình lại y tế toàn cầu là yêu cầu cấp bách nhằm tăng cường khả năng ứng phó với các đại dịch có thể xảy ra trong tương lai, cải thiện tính minh bạch, độc lập trước những biến động, căng thẳng địa chính trị trên thế giới. Nhà lãnh đạo WHO nhấn mạnh, WHO đã, đang và sẽ làm để xây dựng một WHO ổn định và kiên cường, cũng như đảm bảo tương lai của tổ chức y tế này.

Ví như, WHO đã thành lập Trung tâm dữ liệu y tế thế giới để phát triển hệ thống dữ liệu hiện đại. Cạnh đó, để hỗ trợ các quốc gia khai thác sức mạnh của công nghệ kỹ thuật số và AI cho y tế, WHO thành lập một bộ phận chuyên trách tại trụ sở chính với các đầu mối liên lạc trên khắp sáu khu vực. Để tăng cường khả năng ứng phó với các mối đe dọa nhanh hơn, WHO thành lập Trung tâm tình báo đại dịch tại thủ đô Berlin...

WHO cho rằng, việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và tiết kiệm năng lượng là yêu cầu cấp thiết khi nhiên liệu hóa thạch gây biến đổi khí hậu và phát thải bụi mịn cướp đi sinh mạng của hàng triệu người mỗi năm. Thế giới cùng nhau hợp tác, chia sẻ thông tin về thành tựu y học, ngăn chặn biến đổi khí hậu đóng vai trò cốt lõi trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.