Chiến đấu cơ tàng hình 117 Nighthawk Mỹ vẫn chưa thực sự biến mất

Dù chính thức ngừng hoạt động từ năm 2008, một số máy bay tàng hình F-117 Nighthawk của Không quân Mỹ vẫn tiếp tục được vận hành tại sân bay Tonopah Test Range ở Nevada.

Không quân Mỹ dự định duy trì những máy bay này cho các nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, đánh giá và huấn luyện ít nhất đến năm 2034.

Việc duy trì một phi đội F-117 sau gần 2 thập kỷ cho thấy những yêu cầu hậu cần đặc biệt đối với một dòng máy bay đã nghỉ hưu.

Một thông báo hợp đồng mới của Không quân Mỹ đã hé lộ một chi tiết đáng chú ý: các máy bay này cần được thay thế những thiết bị nổ thuộc hệ thống móc đuôi khẩn cấp.

Các thiết bị này thuộc nhóm CAD/PAD, tức thiết bị kích hoạt bằng hộp đạn và thiết bị kích hoạt bằng chất đẩy. Đây là những thiết bị nổ và pháo hoa chuyên dụng trên máy bay quân sự, có hạn sử dụng và phải được thay thế định kỳ nhằm bảo đảm độ tin cậy và an toàn.

Trên F-117, CAD/PAD không chỉ phục vụ hệ thống thoát hiểm. Một số thiết bị được sử dụng để phá và đẩy tấm ốp bảo vệ móc đuôi khẩn cấp.

Danh mục đặt hàng mới bao gồm "bộ phận lắp ráp chất nổ bảng móc đuôi" và "bộ phận kích nổ bảng móc đuôi". Đây là các khối thuốc nổ định hình nhỏ cùng kíp nổ kích hoạt bằng điện.

Móc đuôi khẩn cấp là trang bị phổ biến trên nhiều máy bay chiến đấu hoạt động trên đất liền của Mỹ. Trong tình huống khẩn cấp, móc đuôi có thể được sử dụng để bắt cáp hãm tốc được bố trí trên đường băng, giúp máy bay giảm tốc trong trường hợp không thể hạ cánh bình thường.

Với máy bay tàng hình như F-117, việc bố trí móc đuôi phức tạp hơn. Một bộ phận nhô ra khỏi thân máy bay có thể ảnh hưởng đến đặc tính tàng hình.

Vì vậy, móc đuôi của F-117 được đặt hoàn toàn bên trong một khoang phía sau tấm ốp phẳng. Khi được kích hoạt, các khối thuốc nổ sẽ đẩy tấm ốp ra ngoài, cho phép móc đuôi triển khai. Sau khi sử dụng, hệ thống phải được thiết lập lại trên mặt đất.

Thiết kế này phản ánh những yêu cầu đặc biệt mà F-117 đặt ra đối với kỹ thuật tàng hình. Nighthawk là máy bay chiến đấu tàng hình đầu tiên được đưa vào hoạt động và nhiều giải pháp trên máy bay đã trở thành nền tảng cho các thiết kế tàng hình sau này.

Hiện nay, máy bay chiến đấu tàng hình F-22 Raptor và F-35A cũng sử dụng móc đuôi khẩn cấp được giấu trong khoang có tấm ốp phẳng. Trong khi đó, máy bay chiến đấu F-35C hoạt động trên tàu sân bay sử dụng hệ thống móc đuôi khác, được thiết kế để bắt cáp hãm tốc thường xuyên.

Dù đã nghỉ hưu, F-117 vẫn có giá trị đối với Không quân Mỹ nhờ các đặc điểm nhận dạng radar, hồng ngoại và những đặc tính khác đã được nghiên cứu kỹ.

Những máy bay này được sử dụng làm máy bay đối phương giả lập trong các cuộc tập trận và mô phỏng tên lửa hành trình tàng hình, qua đó giúp huấn luyện lực lượng trước những mối đe dọa khó phát hiện.

Việc duy trì F-117 còn kéo theo nhiều yêu cầu hậu cần khác. Không quân Mỹ thậm chí đã chứng nhận máy bay tiếp dầu KC-46 Pegasus để tiếp nhiên liệu trên không cho F-117, dù KC-46 chỉ được bàn giao cho Không quân Mỹ từ năm 2019.

Với kế hoạch tiếp tục sử dụng F-117 ít nhất đến năm 2034, Không quân Mỹ sẽ còn phải duy trì nhiều hệ thống đặc biệt trên những chiếc Nighthawk còn lại.

Việc đặt mua các thiết bị nổ mới cho móc đuôi khẩn cấp chỉ là một trong những ví dụ cho thấy công tác duy trì những máy bay tàng hình đã nghỉ hưu phức tạp đến mức nào.