Chiến dịch 'làm sạch mã số thuế': Góp phần cải thiện môi trường kinh doanh

Góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch

Cục Thuế (Bộ Tài chính) đang triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, minh bạch môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Nhân dịp này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Phụng, Chuyên gia cao cấp thuế và quản trị doanh nghiệp, cố vấn xây dựng chính sách về ý nghĩa và tác động của chiến dịch.

- Thưa ông, cơ quan thuế đang triển khai làm sạch mã số thuế đối với các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Ông đánh giá như thế nào về chiến dịch này?

Ông Nguyễn Văn Phụng: Phải nói rằng, Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế” nhằm hỗ trợ những người đã được cấp mã số thuế nhưng lâu nay không sử dụng hoặc đã rời khỏi địa chỉ kinh doanh. Đây là một việc làm rất tốt.

Theo thông tin tôi có, hiện có khoảng 935.000 mã số thuế thuộc diện này, trong đó có 252.000 mã số thuế của doanh nghiệp. Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Có trường hợp người dân bị đánh cắp thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp hoặc đăng ký hộ kinh doanh. Người có thông tin bị lợi dụng không hề biết mình đứng tên một doanh nghiệp hay hộ kinh doanh, nhưng sau đó lại có thể phải chịu những hệ lụy không đáng có. Làm sạch mã số thuế sẽ giúp những người này tránh được cảnh “tai bay vạ gió”, đồng thời có điều kiện chứng minh mình không liên quan đến những hoạt động vi phạm.

Một trường hợp khác là những người trước đây từng kinh doanh nhưng sau đó chuyển đổi nghề nghiệp, không còn tiếp tục hoạt động. Do không nắm rõ quy định pháp luật hoặc không biết phải thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế nên thông tin vẫn tồn tại trên hệ thống. Chiến dịch lần này sẽ giúp họ hoàn thành thủ tục, đóng lại mã số thuế để yên tâm làm công việc mới và bước sang một giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, tình trạng mã số thuế không còn hoạt động nhưng chưa được xử lý cũng có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp đang kinh doanh bình thường. Có những trường hợp mã số thuế bị lợi dụng để phát hành hóa đơn hoặc thực hiện giao dịch với doanh nghiệp khác, khiến những doanh nghiệp có liên quan gặp khó khăn.

Do đó, làm sạch mã số thuế không chỉ giúp giảm áp lực cho bộ máy quản lý thuế mà còn góp phần làm cho môi trường kinh doanh minh bạch hơn. Chiến dịch vừa tháo gỡ khó khăn cho những người không may bị lợi dụng thông tin, vừa hỗ trợ những người đã chấm dứt hoạt động kinh doanh hoàn thiện nghĩa vụ pháp lý. Tôi cho rằng, việc này cần được thực hiện càng nhanh, càng sớm càng tốt và cộng đồng doanh nghiệp, người dân nên ủng hộ chiến dịch.

- Chiến dịch có tạo thêm gánh nặng về thủ tục hành chính đối với những doanh nghiệp vẫn đang hoạt động bình thường hay không, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Phụng: Đối với những doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, chiến dịch này chỉ mang lại lợi ích chứ không tạo thêm gánh nặng. Thực tế, nếu những mã số thuế không còn hoạt động hoặc có dấu hiệu bất thường vô tình xuất hiện trong các giao dịch đầu vào của doanh nghiệp thì chính doanh nghiệp đang hoạt động sẽ gặp khó khăn. Khi hệ thống mã số thuế được làm sạch, những rủi ro như vậy sẽ giảm xuống, hoạt động giao dịch của doanh nghiệp cũng an toàn và minh bạch hơn.

Chỉ có một số trường hợp lãnh đạo hoặc nhân viên của doanh nghiệp trước đây từng đứng tên nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc có nhiều mã số thuế chưa được xử lý. Khi đó, họ cần phối hợp với cơ quan thuế để hoàn tất thủ tục chấm dứt những mã số thuế không còn sử dụng. Đây không phải là gánh nặng hành chính mà là việc hoàn thành nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nước.

Tôi xin nhắc lại, có những người từng làm người đại diện theo pháp luật của nhiều công ty nhưng đến nay các doanh nghiệp đó không còn hoạt động. Chiến dịch lần này là cơ hội tốt để họ rà soát, hoàn thiện hồ sơ và làm rõ tình trạng pháp lý của mình.

Trong điều kiện thông tin ngày càng được kết nối và đối chiếu giữa các cơ quan, mỗi cá nhân cần chủ động kiểm tra, xử lý những mã số thuế không còn sử dụng. Làm sớm sẽ giúp họ tránh được những rắc rối có thể phát sinh sau này.

Chiến dịch làm sạch mã số thuế sẽ giúp giao dịch của doanh nghiệp an toàn và minh bạch hơn.

Không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh

- Ông có khuyến nghị gì đối với người dân và doanh nghiệp thuộc diện được cơ quan thuế rà soát, làm sạch mã số thuế?

Ông Nguyễn Văn Phụng: Khuyến cáo của tôi đối với doanh nghiệp và người dân là những ai thuộc diện rà soát cần chủ động hợp tác với cơ quan thuế.

Hơn ai hết, mỗi người hiểu rõ nhất quá trình kinh doanh và tình trạng mã số thuế của mình. Vì vậy, khi cơ quan thuế liên hệ hoặc thông báo yêu cầu rà soát, người dân và doanh nghiệp nên phối hợp, cung cấp thông tin và thực hiện các thủ tục cần thiết. Đó cũng là cách mỗi người tự bảo vệ mình trước pháp luật và chứng minh rằng mình không liên quan đến những hoạt động không minh bạch.

Khi được cơ quan thuế gọi tên, người dân không nên nghĩ rằng cơ quan quản lý đang gây khó khăn. Ngược lại, cơ quan thuế đang giúp tháo gỡ một vấn đề có thể gây khó khăn cho chính người dân và doanh nghiệp trong tương lai.

Cơ quan báo chí cũng cần tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu đúng ý nghĩa của chiến dịch, từ đó chủ động ủng hộ và hợp tác. Khi người dân, doanh nghiệp và cơ quan thuế cùng phối hợp, việc rà soát sẽ được thực hiện nhanh hơn và hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh bình thường.

- Từ góc độ kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam có thể tham khảo giải pháp nào để chiến dịch đạt hiệu quả cao nhất?

Ông Nguyễn Văn Phụng: Theo tôi, vấn đề này xuất phát từ chính quá trình phát triển hoạt động kinh doanh tại Việt Nam nên không nhất thiết phải tìm một mô hình quốc tế để áp dụng.

Trong lịch sử phát triển, chúng ta đã mở rộng quyền tự do kinh doanh. Người dân có quyền thành lập doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh; khi kinh doanh thì phải thực hiện nghĩa vụ thuế và được cấp mã số thuế. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, có người kinh doanh không thành công, có người thay đổi công việc hoặc không còn nhu cầu tiếp tục kinh doanh. Nếu họ chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động thì mã số thuế vẫn còn tồn tại. Vì vậy, việc cần làm hiện nay là vận động người dân, doanh nghiệp hợp tác với cơ quan thuế để đóng những mã số thuế không còn sử dụng.

Đây là vấn đề hình thành từ thực tiễn của Việt Nam và chúng ta đang chủ động đưa ra giải pháp xử lý. Nếu thực hiện tốt, kinh nghiệm của Việt Nam thậm chí có thể trở thành một cách làm để các quốc gia khác tham khảo. Điều quan trọng nhất vẫn là sự phối hợp của người dân và doanh nghiệp. Khi mỗi người chủ động rà soát, xử lý dứt điểm mã số thuế không còn sử dụng, hệ thống quản lý sẽ minh bạch hơn, môi trường kinh doanh cũng an toàn và thuận lợi hơn.

- Xin cảm ơn ông!