Chiêng Túp... Thắm tình hữu nghị Việt-Lào! - Bài 2: Những ngày 'vượt nắng, thắng mưa'

>>> Bài 1: Chiêng Túp, cụm bản bên dòng Sê-Băng-Hiêng

Niềm vui từ những mô hình trình diễn

Tháng 7/2025, dấu mốc quan trọng cho sự gắn kết nghĩa tình Việt-Lào ở cụm bản Chiêng Túp khi đội ngũ cán bộ Sở NN-MT tỉnh Quảng Trị, Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị, Trung tâm Giống nông nghiệp Quảng Trị... sang “cắm” tại các bản: Xúp Xa Lu, Na, Coọc, khởi đầu hành trình “ba cùng”, “bắt tay chỉ việc” giúp nhân dân Lào khởi động các mô hình sinh kế.

Mô hình sinh kế đầu tiên được người dân Lào ghi nhận là sản xuất lúa nước tại bản Xúp Xa Lu với diện tích 2,8ha, sử dụng giống lúa nếp 87 thuần chủng từ Việt Nam đưa sang. Mặc dù thời điểm xuống đồng gặp không ít khó khăn do mưa lớn kéo dài, phải tiến hành gieo sạ nhiều lần. Nhưng với tâm huyết của cán bộ kỹ thuật Việt Nam cùng công sức chăm sóc của bà con bản Xúp Xa Lu nên giống lúa nếp 87 sau một quá trình “chìm nổi” đã bén duyên, hợp với đất đai, thổ nhưỡng Lào.

Mô hình lúa nếp 87 tại bản Xúp Xa Lu - Ảnh: TL

Anh Hà Xuân Nam, cán bộ Trung tâm Giống nông nghiệp Quảng Trị, chuyên gia “ba cùng” hướng dẫn người dân bản Xúp Xa Lu trồng lúa nước từ những ngày đầu tiên chia sẻ: “Ruộng đồng bào chủ yếu là ruộng bậc thang, diện tích manh mún, nhỏ lẻ. Ở đây, người dân không chủ động làm đất mỗi khi xuống vụ mà khi nào chuẩn bị gieo mới tiến hành nên ruộng thường bị sìn lầy, bùn lỏng. Quá trình trồng lúa nước truyền thống, bà con không sử dụng các biện pháp kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh, chỉ trông nhờ trời nên năng suất bấp bênh. Cả một cánh đồng rộng lớn nhưng chỉ được mỗi chiếc máy cày mi-ni....

Chúng tôi khởi động mô hình trình diễn với bộn bề khó khăn như vậy. Tuy nhiên bằng quyết tâm cao, bằng tình cảm, sự đoàn kết, chịu thương, chịu khó của người dân bản Xúp Xa Lu mà mô hình trình diễn giống lúa nếp 87 vụ mùa đầu tiên có thể nói là thắng lợi, giúp đội ngũ chuyên gia Việt Nam và người dân Lào thêm động lực để duy trì, mở rộng diện tích”.

Song song với quá trình canh tác lúa nước, các mô hình trình diễn chăn nuôi dê, bò, ngan triển khai thí điểm giúp 17 hộ thuộc 3 bản Xúp Xa Lu, Na, Coọc với số lượng gồm 27 con bò, 45 con dê và 270 con ngan. Để tạo ra mô hình chăn nuôi kết hợp, an toàn, thân thiện với môi trường, cán bộ Việt Nam hướng dẫn bà con xây dựng hệ thống chuồng trại khép kín, khoa học cùng với cơ số thuốc thú y sẵn sàng phòng chống dịch bệnh cho vật nuôi.

Sau gần 5 tháng người dân Lào nhận nuôi, bò, dê, ngan, tỉ lệ sống đạt 100%, trọng lượng tăng mạnh. Những giống vật nuôi từ Việt Nam sang hợp với vùng đất và con người ở cụm bản Chiêng Túp, lớn nhanh, sinh trưởng mạnh, kỳ vọng sẽ hình thành tổng đàn lớn hơn, như mong ước của người dân cụm bản Chiêng Túp.

Nhớ lại thời gian bắt tay vào khởi động các mô hình chăn nuôi, anh Lê Thanh Tùng, Phó Trưởng phòng Chuyển giao kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị, cũng là cán bộ “ba cùng” ở cụm bản Chiêng Túp cho biết: “Khó khăn lớn nhất là bất đồng về ngôn ngữ. Thời gian “cắm” bản, chúng tôi cố gắng tìm được tiếng nói chung thông qua đội ngũ cán bộ kỹ thuật của huyện Sê Pôn, từ đó mới có thể hướng dẫn người dân phát triển chăn nuôi theo phương châm bắt tay chỉ việc, việc đến đâu hướng dẫn người dân đến đó. Ngoài hỗ trợ về cây, con giống, xây dựng thành công các mô hình trình diễn, tỉnh Quảng Trị còn đưa đến cho người dân cụm bản Chiêng Túp một tình cảm quý giá như anh em ruột thịt trong một nhà”.

Giống bò vàng Việt Nam sinh trưởng tốt tại cụm bản Chiêng Túp - Ảnh: TL

Mùa quả ngọt đầu tiên

Trở lại bản Xúp Xa Lu, trên cánh đồng lúa nếp 87 đang vào vụ gặt rộ, vợ chồng anh Nhơn Tam Bin và chị Hồ Thị Xinh cùng với dân bản đang chạy đua cùng thời gian hoàn thành việc thu hoạch. Niềm vui lộ rõ trên gương mặt, anh Nhơn Tam Bin kể: “Trước đây mình làm giống lúa truyền thống, mỗi sào chỉ thu hoạch được khoảng 5 bao lúa. Khi cán bộ Việt Nam sang vận động gia đình mình và bà con làm giống lúa nếp mới theo kỹ thuật canh tác mới của Việt Nam, ban đầu mình rất e ngại. Mà cán bộ Việt Nam tận tình, chu đáo lắm, suốt ngày lăn lộn cùng dân bản, không kể mưa nắng, kể cả phải gieo xạ nhiều lần. Thấy tình cảm cán bộ Việt Nam như thế, bà con vui cái bụng, cố gắng học hỏi, làm theo. Nhìn thấy giống lúa nếp lớn lên hàng ngày, niềm tin của mình với bà con cũng lớn dần. Vụ đầu tiên này, mình ước tính, một sào có thể đạt được 10 bao, năng suất gấp đôi so với giống lúa truyền thống”.

Quá trình cán bộ Việt Nam triển khai các mô hình chăn nuôi tại cụm bản Chiêng Túp, ông Viêng Sa Văn, Trưởng Bản Na xung phong nhận nuôi 3 con bò, 5 con dê. Trưởng Bản Na hồn hậu nói: “Mình phải làm gương mà! Cố gắng nuôi cho thật tốt để bò, dê sinh sản nhiều lên rồi nhân rộng ra khắp bản. Sau 5 tháng nuôi, bò mẹ, dê mẹ nhiều con đang mang thai. Vui lắm!”.

Ông Viêng Sa Văn tâm niệm: “Được tặng bò, dê, ngan..., bà con nói với nhau đây là tình cảm lớn của các bạn Việt Nam. Bà con ghi nhớ, làm theo lời cán bộ Việt Nam, chăn nuôi theo đúng kỹ thuật để không xảy ra dịch bệnh. Mong muốn sau này phía Việt Nam hỗ trợ thêm cho nhiều gia đình khác nữa. Bên cạnh giúp đỡ con giống thì hỗ trợ thêm về kỹ thuật, vật tư, thuốc men phòng dịch bệnh. Cảm ơn các bạn Việt Nam vì các bạn làm rất nhiều việc có lợi cho bà con dân bản”.

Ngô Thanh Long

>>> Bài cuối: Lời hứa nghĩa tình sắt son