Chiêu trò núp bóng 'nhân đạo' để môi giới mang thai hộ, mua bán trứng
Sau khi khởi tố một đối tượng tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng, Công an tỉnh Quảng Ninh tiếp tục phát đi cảnh báo về tình trạng các hội nhóm trên mạng xã hội núp bóng 'hỗ trợ sinh sản' để môi giới mang thai hộ, mua bán trứng, tinh trùng trái phép.
Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh cảnh báo, thời gian gần đây, nhiều đối tượng lợi dụng nhu cầu hỗ trợ sinh sản của các cặp vợ chồng hiếm muộn để lập hội nhóm trên mạng xã hội, quảng cáo với những lời mời gọi như "giúp đỡ nhân đạo", "hỗ trợ chi phí", "kết nối miễn phí"... nhằm môi giới mang thai hộ, mua bán trứng, tinh trùng để trục lợi.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện mang thai và sinh con cho cặp vợ chồng mà người vợ không thể mang thai và sinh con, trên cơ sở không vì mục đích thương mại và phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện do pháp luật quy định. Người mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng, đã từng sinh con, chỉ được mang thai hộ một lần và được tư vấn đầy đủ về y tế, pháp lý, tâm lý.
Trong khi đó, hành vi mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc mang thai để nhận tiền hoặc lợi ích vật chất khác. Đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Người tổ chức, môi giới mang thai hộ vì mục đích thương mại có thể bị xử lý hình sự theo Điều 187, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức phạt tiền hoặc phạt tù tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Tương tự, việc hiến tinh trùng và hiến trứng cũng mang ý nghĩa nhân đạo khi được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, không vì mục đích thương mại và thông qua các cơ sở y tế được cấp phép. Người hiến không được nhận tiền hoặc lợi ích vật chất ngoài các khoản chi phí hợp lý theo quy định. Danh tính của người hiến được bảo mật theo quy định của pháp luật.
Thực tế cho thấy, nhiều hội nhóm trên mạng xã hội đã công khai đăng tải thông tin tìm người mang thai hộ, mua bán trứng, tinh trùng hoặc môi giới các giao dịch này với giá hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. Các đối tượng thường sử dụng những lời quảng cáo như “giúp đỡ nhân đạo”, “hỗ trợ chi phí”, “kết nối miễn phí” để che giấu bản chất thương mại của hoạt động. Không ít trường hợp người tham gia vừa đối mặt với nguy cơ bị xử lý pháp luật, vừa tiềm ẩn rủi ro về sức khỏe, tranh chấp quyền làm cha mẹ và nhiều hệ lụy khác.
Điểm khác biệt cốt lõi giữa hành động giúp đỡ người khác và hành vi vi phạm pháp luật nằm ở mục đích, điều kiện thực hiện và lợi ích vật chất. Nếu việc mang thai hộ hoặc hiến tinh trùng, hiến trứng được thực hiện đúng quy định của pháp luật, không vì lợi ích kinh tế, thông qua cơ sở y tế đủ điều kiện thì đó là hành động nhân văn, góp phần mang lại hạnh phúc cho nhiều gia đình. Ngược lại, khi có yếu tố mua bán, môi giới, hưởng lợi hoặc tổ chức thực hiện trái quy định thì hành vi đó đã vượt qua ranh giới của sự giúp đỡ để trở thành vi phạm pháp luật.
Điển hình, ngày 2/6/2026, Phòng Cảnh sát hình sự phát hiện, bắt giữ Nguyễn Thị H. (sinh năm 1998 trú tại phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh) về hành vi “Tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại”. Thời điểm bắt giữ H đã tổ chức cho ít nhất 6 trường hợp hiến trứng và mang thai hộ với mục đích thương mại, thu lời bất chính hàng trăm triệu đồng. Ngày 12/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị H. theo khoản 2, Điều 187 - Bộ luật Hình sự.

Những tin nhắn đối tượng trao đổi với người mang thai hộ (ảnh: Công an Quảng Ninh).
Phòng Cảnh sát hình sự khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật trước khi tham gia các hoạt động liên quan đến hỗ trợ sinh sản; tuyệt đối không tin tưởng, giao dịch thông qua các hội nhóm, cá nhân quảng cáo trên mạng xã hội. Khi phát hiện các hành vi môi giới, mua bán trứng, tinh trùng hoặc mang thai hộ vì mục đích thương mại, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.
Mang thai hộ và hiến tinh trùng, hiến trứng là những nghĩa cử cao đẹp khi được thực hiện đúng pháp luật. Chỉ một ranh giới rất mong manh giữa sự sẻ chia nhân văn và hành vi trục lợi bất hợp pháp, nhưng hậu quả pháp lý lại hoàn toàn khác nhau. Hiểu đúng, thực hiện đúng quy định của pháp luật không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích của các bên tham gia mà còn góp phần giữ gìn những giá trị nhân văn của y học hiện đại và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.












