Chính sách thuế cần đồng bộ, hỗ trợ thực chất doanh nghiệp vận tải

Xăng dầu chiếm khoảng 32-38% giá thành theo cơ cấu chi phí của nhiều doanh nghiệp vận tải. (Ảnh: VATA)

Theo đánh giá của đại diện Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam (VATA), phiên chất vấn diễn ra với tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm; các đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi trực diện, đi sâu vào những vấn đề cử tri và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm; phần trả lời, Bộ trưởng Tài chính đưa ra những giải trình, giải pháp tương đối cụ thể, thiết thực.

Đặc biệt, sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội với cách điều hành linh hoạt, khoa học, vừa bảo đảm chương trình và thời gian phiên họp, vừa tạo điều kiện tối đa để các đại biểu tham gia chất vấn, tranh luận và làm rõ vấn đề. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đối thoại, giúp những vấn đề được đặt ra đi đến trọng tâm, thực chất hơn.

Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu giải pháp phù hợp đối với dầu diesel, tháo gỡ vướng mắc về thuế, hóa đơn. (Ảnh: NGỌC HẢI)

Đặt vấn đề về tiến độ hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), đại biểu cho rằng, việc kiểm soát hoàn thuế cần được thực hiện chặt chẽ để ngăn ngừa gian lận hóa đơn, nhưng cũng phải bảo đảm tiến độ xử lý hồ sơ, tránh để doanh nghiệp bị ảnh hưởng dòng vốn. Tình trạng chậm hoàn thuế đặc biệt tác động đến các doanh nghiệp xuất khẩu có số thuế đầu vào được khấu trừ lớn. Giải trình vấn đề này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhận định, đúng là tiến độ xử lý hoàn thuế vẫn còn chậm so với yêu cầu, nguồn vốn bị tồn đọng ở khâu hoàn thuế VAT đang là trở ngại đối với doanh nghiệp.

Thời gian qua, ngành thuế đã phân loại doanh nghiệp theo mức độ tuân thủ và rủi ro, trong đó khoảng 80% hồ sơ thuộc diện “luồng xanh”, được hoàn thuế trước, kiểm tra sau; 20% còn lại phải kiểm tra trước khi hoàn. Việc triển khai cơ chế này đã góp phần cải thiện tiến độ hoàn thuế, cho đến nay, cơ quan thuế đã hoàn khoảng 79.000 tỷ đồng, tương đương 99% dự toán năm 2026 và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, 100% hồ sơ hoàn thuế hiện được thực hiện trên môi trường điện tử.

Trong nhóm hồ sơ được hoàn trước, kiểm tra sau, 88% được giải quyết trong vòng 7 ngày. Với nhóm phải kiểm tra trước khi hoàn, thời gian xử lý bình quân giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày. Trong 10 tháng năm nay, cơ quan thuế đã từ chối hoàn hơn 10.000 tỷ đồng do hồ sơ chưa đầy đủ hoặc cần đối soát hóa đơn, cho thấy yêu cầu đặt ra cần tiếp tục hoàn thiện quy trình xử lý, nâng cao chất lượng dữ liệu và kiểm soát rủi ro, qua đó vừa bảo vệ ngân sách, vừa rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ đủ điều kiện.

“Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin, vừa bảo vệ chặt chẽ ngân sách nhà nước vừa tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong khâu hoàn thuế”, Bộ trưởng khẳng định.

Một vấn đề khác liên quan trực tiếp đến chi phí tuân thủ của doanh nghiệp được đại biểu nêu ra là những bất cập trong quá trình chuẩn hóa, cập nhật thông tin mã số thuế. Dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ có thể dẫn tới tình trạng mã số thuế bị khóa, trong khi người nộp thuế gặp khó khăn khi thực hiện kê khai, nộp thuế và giao dịch điện tử, một số trường hợp mất nhiều thời gian làm thủ tục chấm dứt mã số thuế, ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và cá nhân.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã rà soát, chuẩn hóa được khoảng 777.000 mã số thuế; vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế cần tiếp tục xử lý. Ngành thuế đang quyết liệt triển khai rà soát và chuẩn hóa dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. Trong bối cảnh cả nước vừa sáp nhập các đơn vị hành chính, các cơ quan phải chuẩn hóa lại toàn bộ hệ thống mã số, định vị chuẩn xác từng thửa đất về mặt diện tích, mục đích sử dụng và cập nhật dữ liệu cùng cơ quan chuyên môn để thống nhất một mã số thuế chuẩn xác,...

Chính phủ đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% là chính sách tích cực, góp phần giảm chi phí đầu vào, thể hiện sự đồng hành với doanh nghiệp và người dân. (Ảnh: NGỌC HẢI)

Từ những vấn đề được đặt ra tại phiên chất vấn, đại diện Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam kỳ vọng các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt Bộ trưởng nêu ra sẽ được triển khai đồng bộ, có trách nhiệm và thời hạn cụ thể. Khi thủ tục được giải quyết nhanh hơn, dòng tiền khơi thông, chi phí đầu vào được kiểm soát và chính sách có tính ổn định, dự báo, doanh nghiệp sẽ có thêm niềm tin để duy trì sản xuất, mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam đánh giá, từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp vận tải, có thể thấy Chính phủ đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% là chính sách tích cực, thể hiện sự đồng hành với doanh nghiệp và người dân, góp phần giảm chi phí đầu vào và hỗ trợ phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, xăng dầu chiếm khoảng 32-38% giá thành theo cơ cấu chi phí của nhiều doanh nghiệp vận tải. Trong đó, nếu xăng tác động trực tiếp đến taxi và phương tiện nhỏ dưới 9 chỗ thì dầu diesel mới là nhiên liệu đặc biệt quan trọng đối với vận tải hàng hóa, xe khách lớn và logistics. Đây cũng là nguồn đầu vào thiết yếu phục vụ lưu thông hàng hóa và hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

“Nếu chỉ giảm thuế xăng trong khi giá dầu diesel vẫn ở mức cao và biến động mạnh, hiệu quả hỗ trợ đối với toàn ngành vận tải sẽ chưa đồng đều. Đặc biệt, khi giá nhiên liệu tăng, doanh nghiệp phải chịu chi phí đầu vào cao hơn nhưng không phải lúc nào cũng có thể điều chỉnh giá cước tương ứng, dẫn đến lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí thua lỗ. Với những doanh nghiệp không được khấu trừ thuế đầu vào theo cơ chế áp dụng cho mình, khoản thuế không được khấu trừ sẽ trở thành chi phí thực tế, làm tăng thêm gánh nặng tài chính.

Do đó, các doanh nghiệp vận tải thuộc Hiệp hội Vận tải ô-tô Việt Nam kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu giải pháp phù hợp đối với dầu diesel, tháo gỡ vướng mắc về thuế, hóa đơn; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, cơ cấu lại nợ đối với những đơn vị có khả năng phục hồi, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và hỗ trợ chuyển đổi xanh”, ông Nguyễn Công Hùng nhấn mạnh.

Thực tế, điều doanh nghiệp cần không chỉ là giảm giá nhiên liệu trong thời điểm, mà là một hệ thống chính sách đồng bộ, ổn định và có tính dự báo, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, duy trì hoạt động, bảo đảm việc làm cho người lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi chi phí vận tải được kiểm soát, doanh nghiệp sản xuất, lưu thông hàng hóa và toàn bộ nền kinh tế đều được hưởng lợi.