Chờ ngày khai hội Văn Miếu ở Hà Tĩnh

Văn Miếu Hà Tĩnh được xây dựng từ năm Minh Mệnh thứ 14 (1833) ở làng Hoàn, xã Đông Lỗ (nay là tổ dân phố Vĩnh Hòa, phường Thành Sen) trên khuôn viên rộng 5.000m2. Đây là di tích lịch sử - văn hóa nhằm tôn vinh đạo học, thờ phụng các danh nhân văn hóa, bậc hiền tài như: nhà giáo Chu Văn An (1292-1370), Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1724-1791), Thám hoa Nguyễn Huy Oánh (1713-1789), La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp (1723-1804), Đại thi hào Nguyễn Du (1765-1820).

Công trình là niềm tự hào của mỗi người dân Thành Sen nói riêng và Hà Tĩnh nói chung về mảnh đất "địa linh nhân kiệt", có truyền thống hiếu học và tôn vinh, trọng dụng hiền tài.

Trước đây, tại Văn Miếu Hà Tĩnh từng có lễ tế xuân, lễ tế thu và là nơi tổ chức các kỳ thi thời phong kiến. Đây cũng là nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa dân gian khác.

Ngày nay, lễ hội diễn ra mỗi năm một lần, vào tháng 2 âm lịch hằng năm. 2026 là năm thứ 5, lễ hội Văn Miếu được phục hồi, trở thành ngày hội lớn của Đảng bộ, Nhân dân phường thành phố Hà Tĩnh (cũ) và phường Thành Sen bây giờ. Năm nay, lễ hội chính thức diễn ra từ ngày 24 - 26/3 (tức là mùng 6 - 9/2 âm lịch).

Để đảm bảo lễ hội diễn ra tôn nghiêm, trang trọng, đúng nghi thức truyền thống, đồng thời tạo không gian văn hóa đặc sắc, UBND phường Thành Sen xây dựng kế hoạch bài bản, chuẩn bị chu đáo các điều kiện, tổ chức triển khai đồng bộ các hoạt động của lễ hội. Trong ảnh: Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Thành Sen chỉnh trang không gian, chuẩn bị các điều kiện tổ chức lễ hội.

Không gian lễ hội được chia thành 3 khu vực, trong đó, khuôn viên Văn Miếu là khu vực chính, được chia thành 4 cấp: khu vực tổ chức các trò chơi dân gian; sân khấu; sân chính dùng cho việc tế lễ và khu vực thượng điện, trung điện, hạ điện là nơi bày lễ và nơi hành lễ của các tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh kiến trúc cổ kính, không gian bên trong khuôn viên Văn Miếu - nơi diễn ra các hoạt động của lễ hội cũng được trang trí nhiều màu sắc bắt mắt, ấn tượng. Theo kế hoạch, tại lễ hội Văn Miếu, ngoài phần tế lễ thì còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian như: kéo co, cờ thẻ, trưng bày sách báo, thư pháp, cho chữ cầu may...

Ông Phan Xuân Vỹ - Bí thư Chi bộ TDP Vĩnh Hòa chia sẻ: "Tôi tự hào là người con được sinh ra, lớn lên trên mảnh đất truyền thống văn hóa, lịch sử. Trên địa bàn TDP có 3 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh: Điện trung của bà con nhân dân tổ dân phố Vĩnh Hòa, Nhà thờ họ Trương Quang, đặc biệt là Văn Miếu. Hằng năm, tôi cùng liên đoàn cán bộ tổ dân phố đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kêu gọi bà con tham gia vào các hoạt động của lễ hội; động viên các dòng họ tổ chức các hoạt động khuyến học, khuyến tài, giáo dục truyền thống hiếu học cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa của quê hương".

Nhiều người dân trên địa bàn phường Thành Sen, nhất là các bạn trẻ ngày càng quan tâm đến lễ hội và xem Văn Miếu là địa chỉ ý nghĩa để dâng hương, bày tỏ lòng thành kính, tri ân các bậc hiền tài cũng như hướng về cội nguồn truyền thống hiếu học.

Đến nay, công tác chuẩn bị tổ chức lễ hội Văn Miếu đã hoàn tất. Theo kế hoạch, lễ hội chính thức diễn ra từ ngày 24/3 (tức 6/2 âm lịch) với các hoạt động đầu tiên là giải cờ thẻ, giải kéo co; tiếp đó, ngày 25/3 dự kiến diễn ra lễ tế tiên hiền, chư thần, danh nhân văn hóa... Lễ hội sẽ kết thúc vào ngày 26/3.

Nguyễn Oanh