Cho vay ủy thác: 'Cánh tay nối dài' của tín dụng chính sách

Hiệu quả từ thực tế

Những năm gần đây, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã triển khai đồng bộ, hiệu quả các chủ trương, chính sách tín dụng ưu đãi của Đảng và Nhà nước. Phương thức cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc chuyển tải nguồn vốn đến người dân.

Cán bộ Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh hướng dẫn người dân làm thủ tục vay vốn tại phường Đa Mai.

Chi nhánh chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương bố trí nguồn vốn ngân sách ủy thác sang Ngân hàng Chính sách xã hội, tạo thêm nguồn lực cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách, làm cơ sở đề xuất Trung ương bổ sung vốn đối ứng. Nhờ đó, khả năng đáp ứng nhu cầu vay vốn ngày càng được mở rộng. Tính đến ngày 31/3/2026, tổng dư nợ toàn Chi nhánh ước đạt 14.750 tỷ đồng, tăng 885 tỷ đồng so với năm 2025 (tương đương 6,38%), với 178.944 khách hàng còn dư nợ; triển khai 23 chương trình tín dụng chính sách.

Tại xã Đồng Việt, hiện có 33 tổ tiết kiệm và vay vốn do các tổ chức hội, đoàn thể quản lý, với 1.146 thành viên tham gia, tổng dư nợ đạt 74,922 tỷ đồng. Riêng Hội Liên hiệp Phụ nữ xã quản lý 18 tổ tại 25 thôn, với 591 thành viên, tổng dư nợ khoảng 41 tỷ đồng. Các tổ tiết kiệm và vay vốn hoạt động nền nếp, đóng vai trò “cánh tay nối dài” giúp ngân hàng quản lý vốn hiệu quả.

Từ nguồn vốn vay ưu đãi, nhiều mô hình kinh tế hiệu quả đã được hình thành. Gia đình bà Vũ Thị Lịch, thôn Nam là một ví dụ điển hình. Từ năm 2013 đến nay, gia đình bà Lịch làm thủ tục vay nhiều đợt theo chương trình giải quyết việc làm, với tổng nguồn vốn gần 200 triệu đồng để đầu tư phát triển mô hình 5.000 m2 ao nuôi ốc nhồi và 1.500 chim bồ câu, mỗi năm thu lãi khoảng 500 triệu đồng. Chia sẻ về hiệu quả nguồn vốn, bà Lịch cho biết: “Do được vay vốn kịp thời, gia đình tôi có điều kiện mở rộng sản xuất, đầu tư bài bản hơn. Quan trọng là nguồn vốn ưu đãi giúp mình yên tâm làm ăn, không bị áp lực lớn về chi phí”.

Siết thẩm định, tăng giám sát

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác cho vay ủy thác vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như tỷ trọng nguồn vốn địa phương còn thấp (12,6% tổng nguồn vốn); cơ sở vật chất tại điểm giao dịch còn khó khăn; chất lượng hoạt động của một số tổ tiết kiệm và vay vốn chưa đồng đều; công tác kiểm tra, giám sát ở cơ sở chưa thường xuyên. Toàn tỉnh hiện có hơn 5.000 tổ tiết kiệm và vay vốn với hơn 181.000 thành viên tham gia, trong đó 76 tổ xếp loại trung bình hoặc yếu.

Trước yêu cầu thực tiễn, Chi nhánh xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động trong thời gian tới. Trước hết, tiếp tục tham mưu cấp ủy, chính quyền và ban đại diện hội đồng quản trị các cấp triển khai hiệu quả các chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về tín dụng chính sách, bảo đảm thực hiện thống nhất trên toàn địa bàn sau sáp nhập; tăng cường huy động và cân đối nguồn vốn, phấn đấu nâng tỷ trọng vốn ngân sách địa phương ủy thác đạt mức bình quân toàn quốc.

Vợ chồng bà Vũ Thị Lịch (thứ 2 từ phải sang), thôn Nam, xã Đồng Việt giới thiệu về mô hình nuôi chim bồ câu.

Ông Đỗ Văn Hiện, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh cho biết: “Để nâng cao chất lượng hoạt động cho vay ủy thác, Chi nhánh tập trung đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là nâng cao chất lượng tín dụng ngay từ cơ sở; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý rủi ro; đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong quản lý, hướng dẫn người vay sử dụng vốn hiệu quả”.

Đáng chú ý, từ thực tiễn cơ sở, nhiều giải pháp cụ thể đang được xác định là hướng đi hiệu quả cần nhân rộng trong thời gian tới. Theo bà Trần Thị Thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đồng Việt, để nâng cao chất lượng tín dụng, cần đặc biệt coi trọng cả hai khâu “trước” và “sau” cho vay. Trước khi giải ngân, chi hội trưởng - tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn phải thẩm định sơ bộ phương án vay vốn của từng hộ; với các khoản vay lớn hoặc mô hình mới, cần phối hợp cán bộ tín dụng kiểm tra thực tế để hạn chế rủi ro ngay từ đầu. Sau giải ngân, việc kiểm tra, giám sát phải được thực hiện nghiêm túc, trong đó 100% hộ vay mới được kiểm tra trong vòng 30 ngày để bảo đảm sử dụng vốn đúng mục đích. Duy trì kiểm tra định kỳ, đột xuất đối với các hộ vay cũ, nhất là những trường hợp có dấu hiệu rủi ro. Không chỉ quản lý vốn, các tổ chức hội còn cần đẩy mạnh phối hợp với ngành chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật, dạy nghề ngắn hạn, giúp người vay nâng cao năng lực sản xuất, sử dụng vốn hiệu quả.

Những giải pháp này cho thấy, hiệu quả của hoạt động ủy thác không chỉ nằm ở việc “đưa vốn” mà quan trọng hơn là “quản vốn” chặt chẽ, khoa học, gắn với hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao năng lực cho người vay. Đây cũng chính là hướng đi căn cơ để nâng cao chất lượng tín dụng, hạn chế nợ quá hạn và bảo đảm tính bền vững của chính sách. Chi nhánh tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát tại các địa bàn có chất lượng tín dụng yếu; củng cố, kiện toàn hoạt động của các tổ tiết kiệm và vay vốn; nâng cao trách nhiệm của các tổ chức nhận ủy thác; gắn tín dụng chính sách với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.