Chọn ngành theo năng lực, đón đầu thị trường lao động

Sinh viên Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên học tập trong môi trường đào tạo hiện đại, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của nền kinh tế số.

Là trung tâm đào tạo lớn của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc với hơn 28.200 chỉ tiêu tuyển sinh năm 2026, Đại học Thái Nguyên đang thể hiện rõ xu hướng chuyển dịch theo nhu cầu phát triển của kinh tế số.

Thay vì chỉ tập trung vào ngành Công nghệ thông tin, nhiều trường thành viên đã mở mới hoặc phát triển các chương trình đào tạo gắn với dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế số, logistics và công nghệ tài chính.

Tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp, bên cạnh các ngành truyền thống, Nhà trường tuyển sinh ngành Công nghệ điện tử, bán dẫn và vi mạch với 100 chỉ tiêu. Ngành Kỹ thuật máy tính được xây dựng theo các chuyên ngành Công nghệ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, Công nghệ phần mềm, Hệ thống nhúng và Internet vạn vật (IoT).

Trong khi đó, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông dự kiến tuyển hơn 4.500 chỉ tiêu, tiếp tục mở rộng các chương trình đào tạo về trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, chuyển đổi số và an toàn thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của doanh nghiệp.

Mô hình mẫu của Samsung Innovation Campus tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC).

Ở lĩnh vực kinh tế, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh cũng có bước chuyển mạnh trong cơ cấu ngành đào tạo. Những ngành mới như: Kinh tế số, Công nghệ tài chính (Fintech), Khoa học dữ liệu, Kinh doanh số, Digital Marketing, Logistics quốc tế và Thương mại điện tử xuyên biên giới được đưa vào tuyển sinh, phản ánh xu hướng tích hợp công nghệ với quản trị kinh doanh. Năm 2026, Nhà trường tuyển 3.500 chỉ tiêu cho 29 ngành và chương trình đào tạo.

Theo các chuyên gia giáo dục, đây là sự thay đổi căn bản về triết lý đào tạo. TS Trần Văn Khánh, Phó Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo (IAI), Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông, cho rằng: AI sẽ thay thế nhiều công việc mang tính lặp lại, đồng thời tạo ra nhiều nghề nghiệp mới. Doanh nghiệp hiện nay không chỉ cần lập trình viên mà còn cần những người có khả năng ứng dụng AI vào từng lĩnh vực như y tế, giáo dục, tài chính, sản xuất và truyền thông. Vì vậy, sinh viên cần được trang bị đồng thời kiến thức chuyên môn, tư duy số và kỹ năng sử dụng AI như một công cụ làm việc.

Quan điểm này cũng được nhiều doanh nghiệp FDI tại Thái Nguyên chia sẻ. Là một trong những trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước với hàng trăm doanh nghiệp công nghệ cao, Thái Nguyên có nhu cầu ngày càng lớn đối với nguồn nhân lực có khả năng làm việc cùng các hệ thống tự động hóa, dữ liệu lớn và AI.

Theo dự báo của tỉnh, các khu công nghiệp mỗi năm cần khoảng 20.000-30.000 lao động, trong đó 60-70% là lao động kỹ thuật. Đây là cơ sở để các trường đại học điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường gắn kết với doanh nghiệp và đẩy mạnh thực hành.

Sinh viên Nguyễn Kế Lương, lớp Công nghệ thông tin K21 Chất lượng cao, Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên), cho biết: Ban đầu em lựa chọn ngành Công nghệ thông tin vì cho rằng đây là ngành của tương lai. Tuy nhiên, sau quá trình học tập và tìm hiểu, em nhận thấy AI và công nghệ số có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, y tế đến quản lý đô thị. AI không lấy mất việc làm, nhưng sẽ lấy mất cơ hội của những người không chịu học hỏi.

Thực tế tuyển sinh năm nay cho thấy nhiều ngành gắn với công nghệ số, bán dẫn, dữ liệu, logistics và kinh tế số thu hút lượng lớn hồ sơ ngay từ những đợt xét tuyển đầu tiên. Điều đó cho thấy nhận thức của học sinh và phụ huynh đang thay đổi theo nhu cầu nhân lực của thị trường lao động trong thời đại số.

Với lợi thế là trung tâm giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang từng bước điều chỉnh hệ thống đào tạo theo hướng đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của nền kinh tế số. Đây vừa là cơ hội để các cơ sở giáo dục đại học nâng cao chất lượng đào tạo, vừa mở ra nhiều lựa chọn nghề nghiệp cho thế hệ trẻ trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong mọi lĩnh vực.