'Mắt thần' Kalinka Nga săn Starlink và đòn hiểm vào mạng lưới Starshield của Mỹ

Hệ thống EW Kalinka có thể giúp Nga vô hiệu hóa Starlink ở Ukraine. Ảnh: CCO.

Hệ thống Kalinka do Trung tâm Hệ thống và Công nghệ Không người lái (Centre for Unmanned Systems and Technologies) thuộc Bộ Quốc phòng Nga phát triển.

Đây không phải hệ thống gây nhiễu truyền thống theo kiểu phủ sóng diện rộng, mà là tổ hợp giám sát và định hướng tín hiệu (direction-finding/пеленгация).

Nguyên lý cốt lõi nằm ở khả năng thu nhận thụ động các tín hiệu liên lạc vệ tinh phát ra từ thiết bị đầu cuối mặt đất, sau đó tính toán hướng và khoảng cách để xác định vị trí chính xác.

Theo các nguồn tin quân sự, hệ thống Kalinka có thể phát hiện tín hiệu Starlink ở khoảng cách lên tới 15km. Khi định vị được mục tiêu, dù là trạm (terminal) cố định, drone kiểu Baba-Yaga hay thuyền/xuồng không người lái trang bị Starlink, lực lượng Nga có thể chuyển sang tiêu diệt bằng hỏa lực thông thường hoặc hỗ trợ các phương tiện tác chiến điện tử khác.

Điểm khác biệt then chốt so với hệ thống tác chiến điện tử (EW) Tobol nằm ở triết lý tấn công.

Hệ thống Tobol, vốn được thiết kế ban đầu để bảo vệ vệ tinh Nga khỏi nhiễu, sau này được chuyển sang gây nhiễu GPS và tín hiệu vệ tinh trên diện rộng, tạo “ô nhiễu” lớn.

Hệ thống Kalinka đi theo hướng đối lập: tập trung vào từng mục tiêu cụ thể. Nó không chỉ phát hiện tín hiệu Starlink dân sự mà còn được cho là có khả năng theo dõi và khóa mục tiêu Starshield, phiên bản quân sự của SpaceX với mức bảo mật cao hơn, được thiết kế riêng cho lực lượng Mỹ và đồng minh.

Khả năng này khiến Kalinka trở thành mối đe dọa trực tiếp hơn đối với các hoạt động quân sự phụ thuộc vào liên lạc vệ tinh ổn định, đặc biệt là điều khiển drone và truyền dữ liệu chiến trường thời gian thực.

Về mặt kỹ thuật, thông tin công khai vẫn hạn chế, nhưng các nguồn Nga và phương Tây thống nhất ở một số điểm then chốt.

Kalinka hoạt động chủ yếu ở dải tần Ku và Ka, những băng tần mà Starlink sử dụng để truyền dữ liệu tốc độ cao.

Tác chiến điện tử Kalinka, ‘sát thủ’ săn Starlink và hiểm họa với Starshield. Ảnh: 1.ru

Hệ thống sử dụng kỹ thuật định hướng sóng kết hợp thuật toán xử lý tín hiệu để lọc và khoanh vùng nguồn phát, ngay cả khi tín hiệu được mã hóa hoặc sử dụng ăng-ten mảng pha định hướng hẹp.

Theo tuyên bố của Andrei Bezrukov, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trung tâm, Kalinka đang ở giai đoạn sản xuất quy mô nhỏ và đã trải qua thử nghiệm chiến đấu trong khu vực đặc biệt.

Chuyên gia quân sự Aleksey Leonkov cho biết thêm rằng, cả Tobol lẫn Kalinka hiện được triển khai không chỉ gần tiền tuyến mà còn bảo vệ các mục tiêu trọng yếu trong mạng lưới phòng không, tạo thành lớp bảo vệ đa tầng chống lại mối đe dọa từ trên không và liên lạc vệ tinh.

Ưu điểm lớn nhất của Kalinka là tính thụ động và độ chính xác. Vì không phát sóng gây nhiễu mạnh ngay từ đầu, hệ thống khó bị phát hiện hơn so với các máy jammer (gây nhiễu) truyền thống.

Khi đã khoanh vùng được thiết bị Starlink, lực lượng Nga có thể phối hợp hỏa lực chính xác, giảm thiểu rủi ro phơi bày vị trí của chính mình.

Ảnh: timesnownews

Điều này đặc biệt hiệu quả chống lại các phương tiện không người lái trang bị terminal Starlink để duy trì liên lạc ổn định trước nhiễu điện tử thông thường.

Tuy nhiên, giới hạn 15km cũng cho thấy Kalinka vẫn là hệ thống chiến thuật tầm gần, cần được triển khai tương đối sát khu vực hoạt động của đối phương, đồng thời phụ thuộc vào mật độ tín hiệu và điều kiện địa hình, thời tiết.

Từ góc nhìn chiến lược, sự xuất hiện của Kalinka phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy tác chiến điện tử của Nga: từ gây nhiễu diện rộng sang tấn công có chọn lọc, chính xác cao.

Nếu Tobol tạo ra “vùng chết” tín hiệu lớn, thì Kalinka biến mỗi terminal Starlink thành một điểm yếu có thể bị khai thác.

Phương Tây đánh giá đây là thách thức lớn hơn đối với các hoạt động quân sự phụ thuộc vào mạng lưới vệ tinh thương mại và quân sự.

Starlink của tỷ phú Elon Musk. Ảnh: TL.

Dù thông số chi tiết về độ nhạy, độ chính xác định vị hay khả năng chống nhiễu vẫn chưa được công bố đầy đủ, những gì đã lộ diện cho thấy Kalinka đang trở thành mắt xích quan trọng trong bộ công cụ chống Starlink của Nga.

Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào không gian và liên lạc vệ tinh, hệ thống Kalinka minh chứng rằng cuộc đối đầu không chỉ diễn ra trên mặt đất hay trên không, mà còn ở tầng tín hiệu vô hình.

Khả năng “săn” chính xác từng thiết bị đầu cuối có thể buộc đối phương phải thay đổi cách thức sử dụng Starlink và Starshield, đồng thời thúc đẩy cuộc đua công nghệ mới về bảo mật và chống phát hiện tín hiệu vệ tinh.

(Theo 1.ru, rg.ru, aryanews.com, eadaily.com, nationalinterest.org, spacenews.com)