Chồng, con hóa thân vào đất nước và ước mong của Mẹ Việt Nam Anh hùng 96 tuổi

Hơn 40 năm chờ con hoàn thành nhiệm vụ trở về

Những ngày tháng 7 tri ân, đông đảo người dân và cán bộ tìm về thôn Cát Sơn, xã Bến Hải, tỉnh Quảng Trị để thăm hỏi, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Liền (SN 1930). Mẹ Liền được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng vào năm 2013. Đó là sự ghi nhận đối với những cống hiến, hy sinh to lớn mà Mẹ và gia đình đã dành cho Tổ quốc.

Cán bộ, nhân dân thường xuyên thăm hỏi, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Liền. Ảnh: CAQT

Trong cuộc trò chuyện, khi nhắc đến người chồng và con liệt sĩ, đôi mắt mờ đục vì tuổi già của mẹ ánh lên rồi dần rưng rưng. Tuổi đã cao, nhiều việc nhớ nhớ, quên quên nhưng với mẹ cái tên Hoàng Đỏ (chồng mẹ) và Hoàng Văn Dinh (con trai) là ký ức tự hào và cũng là buồn nhất.

"Chồng của mệ (bà) hy sinh trong chiến đấu, con trai ra chiến trường rồi cũng không về. Mấy chục năm rồi, mệ chỉ mong tìm được hài cốt con trai để đưa về quê hương, khi mệ ra đi thì được nằm gần nó. Mệ già lắm rồi không biết còn chờ được bao lâu", mẹ Liền chậm rãi nói với đôi mắt buồn.

Mẹ Liền xúc động khi nhắc về người chồng và con liệt sĩ. Ảnh: Trần Hùng

Ông Hoàng Văn Lệ (SN 1967, con út của mẹ Liền) cho biết, bố ông là liệt sĩ Hoàng Đỏ, nguyên Xã đội trưởng xã Trung Giang, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị (cũ), nay là xã Bến Hải. Ngày bố hy sinh, ông Lệ chưa tròn một tuổi. Qua lời kể của mẹ và xóm làng ông được biết, trong một trận càn của quân địch vào năm 1967, bố ông cùng đồng đội kiên cường chống trả rồi anh dũng hy sinh.

"Bố hy sinh khi tôi còn rất nhỏ, trong gian khổ của chiến tranh mẹ phải gồng gánh nuôi 4 anh em chúng tôi. Dù khó khăn ra sao, mẹ chưa từng than vãn mà luôn dặn chúng tôi phải sống làm sao xứng đáng với sự hy sinh của bố", ông Lệ chia sẻ.

Năm 1981, người anh cả Hoàng Văn Dinh khi ấy tròn 19 tuổi lại theo bước người bố lên đường nhập ngũ. Ông Lệ nhớ, tháng 4 năm ấy, anh Dinh lên đường với lời dặn nỗ lực thao luyện, anh dũng chiến đấu của mẹ. Trước lúc lên đường nhập ngũ, chàng trai trẻ dặn dò mẹ và các em giữ gìn sức khỏe, khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ trở về.

Rồi một ngày, mẹ Liền lại nhận tin dữ, đồng đội báo tin anh Dinh anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ. Những cánh thư tay mẹ luôn ngóng chờ từ đó không còn được gửi về.

Ông Hoàng Văn Lệ vẫn nhớ những ký ức về người anh cả, liệt sĩ Hoàng Văn Dinh. Ảnh: Trần Hùng

"Trong ký ức của tôi, anh Dinh là người luôn biết đỡ đần mẹ và yêu thương các em. Anh luôn muốn cống hiến cho đất nước như người bố của mình đã từng làm. Ngày đi, anh có hẹn ngày về sẽ cưới người con gái đã đem lòng mến thương. Dù anh hy sinh không quay về để thực hiện lời hứa, chị ấy vẫn xem chúng tôi như gia đình, thường xuyên thăm hỏi, động viên mẹ", ông Lệ cho biết.

Mẹ vẫn ngồi dưới mái hiên chờ tin con

Hàng chục năm qua, ông Lệ không ngừng nghỉ tìm kiếm thông tin về nơi hy sinh và hài cốt của người anh liệt sĩ. Ông Lệ và người thân nhiều lần lặn lội đến các nghĩa trang liệt sĩ phía Nam, dò hỏi từng nguồn tin và liên hệ với các cơ quan chức năng.

Hàng chục năm qua, mẹ Liền vẫn chờ tin con, người thân thực hiện nhiều chuyến đi để tìm thông tin về nơi hy sinh và hài cốt của liệt sĩ Hoàng Văn Dinh. Ảnh: Trần Hùng

"Đồng đội cho biết anh hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia vào năm 1983. Đến nay vẫn chưa biết hài cốt của anh được an táng ở đâu, nên có thông tin về mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính ở phía Nam là anh em chúng tôi lại tìm đến", ông Lệ cho biết.

Hành trình ấy nhiều lần hy vọng le lói rồi vụt tắt, nhưng ông Lệ vẫn không bỏ cuộc bởi đưa anh về là niềm mong mỏi lớn nhất của mẹ và gia đình anh. Khi biết ông Lệ sắp đi tìm anh, mẹ Liền nhiều đêm lặng lẽ thức giấc, đứng trước di ảnh chồng, con khấn nguyện.

"Mỗi lần chúng tôi đi tìm anh là mỗi lần mẹ thắp lên hy vọng, nhiều đêm trằn trọc thức dậy thấy mẹ đứng trước di ảnh anh trai khấn xin anh dẫn đường cho chúng tôi tìm thấy anh. Những lần "tay trắng" trở về, chúng tôi càng chua xót khi thấy mẹ ngồi trước hiên nhà đợi tin. Khi biết chưa có kết quả, mẹ lại buồn những vẫn động viên chúng tôi tiếp tục cố gắng", ông Lệ kể.

Mới đây, cán bộ của Công an tỉnh Quảng Trị mang theo thiết bị đến tận nhà để lấy mẫu ADN của mẹ Liền và ông Lệ, nhằm phục vụ công tác tìm kiếm, xác định thông tin về liệt sĩ Hoàng Văn Dinh. Mẹ Liền lại có thêm hy vọng sẽ đưa người con về an nghỉ trên mảnh đất quê hương.

"Cán bộ công an đến lấy mẫu và giải thích rằng Nhà nước đang quyết tâm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, việc lấy mẫu ADN sẽ giúp công tác xác minh đạt hiệu quả cao hơn. Từ đó mẹ vui vẻ hẳn, hằng ngày mẹ vẫn hỏi chúng tôi xem có thông tin gì chưa. Mong rằng tâm nguyện của mẹ sẽ sớm được thực hiện vì mẹ đã quá già rồi", người con dâu của mẹ Liền chia sẻ.