'Chốt giờ G' cho Nghị định quản lý mỹ phẩm: Đặt sức khỏe người dân lên trên hết

Sáng 15/4 tại TPHCM, Bộ Y tế tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định về quản lý mỹ phẩm – văn bản được đánh giá có tác động sâu rộng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và trực tiếp đến quyền lợi, sức khỏe người tiêu dùng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức – Trưởng Ban soạn thảo phát biểu khai mạc Hội thảo.

Sức khỏe người dân là ưu tiên số một

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức – Trưởng Ban soạn thảo – nhấn mạnh đây là một trong những nghị định "cực kỳ quan trọng", không chỉ liên quan đến thương mại mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

"Ưu tiên cao nhất là sức khỏe người dân, tiếp đến là doanh nghiệp và cuối cùng mới là cơ quan quản lý" - Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nêu rõ định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng chính sách.

Ban soạn thảo cho biết, dự thảo nghị định được xây dựng trong hơn một năm với hàng chục vòng góp ý, thẩm định, chỉnh sửa. Đại diện Bộ Tư pháp cũng thẳng thắn nhìn nhận đây là một trong những nghị định "phức tạp nhất" từng tham gia thẩm định.

Áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở nội dung mà còn là tiến độ. Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cho biết, dự thảo đã nhiều lần lùi thời hạn và hiện "đã chạm vạch cuối", không thể tiếp tục kéo dài.

"Nếu hội thảo này thành công, có thể đây là lần góp ý cuối cùng trước khi trình Chính phủ ban hành" - ông nói, đồng thời đề nghị các đại biểu tập trung vào những ý kiến mới, đi thẳng vào vấn đề để kịp hoàn thiện dự thảo.

Điểm đáng chú ý là quan điểm điều hành xuyên suốt của Ban soạn thảo: Không siết chặt cực đoan gây khó cho doanh nghiệp, nhưng cũng không buông lỏng để rủi ro dồn về phía người tiêu dùng.

Sự "cân bằng" này thể hiện rõ trong nhiều nội dung được thiết kế theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, song vẫn đảm bảo công cụ quản lý hiệu quả, đặc biệt ở khâu hậu kiểm.

Nhiều điểm mới theo hướng tiệm cận quốc tế

Trình bày tại hội thảo, ông Tạ Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), Phó Ban soạn thảo – cho biết, dự thảo lần này cơ bản nội luật hóa đầy đủ các quy định của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN, đồng thời khắc phục những bất cập trong thực tiễn thời gian qua.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là siết lại điều kiện sản xuất theo chuẩn chung ASEAN (CGMP), thay vì tồn tại song song nhiều tiêu chí như trước đây.

Ông Tạ Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), Phó Ban soạn thảo tóm tắt điểm mới của Dự thảo Nghị định về quản lý mỹ phẩm.

Ở khâu công bố sản phẩm, dự thảo làm rõ cơ chế theo đúng thông lệ quốc tế: Doanh nghiệp tự công bố và chịu trách nhiệm về sản phẩm, cơ quan quản lý tiếp nhận và cấp số để phục vụ truy xuất, thay vì "tiền kiểm" như cách hiểu trước đây.

Đáng chú ý, dự thảo cũng chuyển mạnh sang hậu kiểm theo rủi ro, phân loại mỹ phẩm thành các nhóm để áp dụng mức độ giám sát khác nhau. Nhóm nguy cơ cao sẽ bị kiểm tra chặt hơn, trong khi nhóm rủi ro thấp được giảm tần suất kiểm tra.

"Nguyên tắc là sản phẩm có nguy cơ càng cao thì hậu kiểm càng nhiều, nhằm bảo đảm an toàn cho người sử dụng" - đại diện Ban soạn thảo cho biết.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung hàng loạt quy định cụ thể về: Hồ sơ thông tin sản phẩm; Ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc; Thu hồi, xử lý vi phạm; Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân công bố sản phẩm…

Đặc biệt, lần đầu tiên các tình huống vi phạm được phân loại rõ ràng, thay vì chỉ "thu hồi – tiêu hủy" như trước đây, giúp việc xử lý linh hoạt và phù hợp hơn với từng mức độ.

Doanh nghiệp góp ý, cơ quan quản lý lắng nghe

Tại hội thảo, nhiều ý kiến từ hiệp hội, doanh nghiệp và cơ quan quản lý địa phương đã được đưa ra nhằm hoàn thiện dự thảo.

Một số nội dung được quan tâm gồm: Tiêu chí phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro; Quy định về ghi nhãn và nhãn điện tử; Thời gian báo cáo biến cố bất lợi; Ngưỡng xác định mỹ phẩm giả; Điều kiện chuyển tiếp khi thay đổi thông tin sản phẩm…

Đại diện Hiệp hội Thương mại Mỹ (AmCham) tại Việt Nam đóng góp ý kiến.

Các doanh nghiệp bày tỏ lo ngại một số quy định có thể làm phát sinh chi phí hoặc gây khó khăn trong triển khai thực tế, đặc biệt liên quan đến nhãn mác và thủ tục công bố.

Trong khi đó, đại diện Bộ Tư pháp nhấn mạnh yêu cầu phải đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời duy trì nguyên tắc quản lý theo rủi ro và hậu kiểm.

Đáng chú ý, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ hơn ranh giới giữa xử lý vi phạm theo sản phẩm và theo doanh nghiệp, tránh ảnh hưởng quá rộng đến hoạt động kinh doanh.

Ban soạn thảo ghi nhận và cho biết sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh kỹ thuật, câu chữ để bảo đảm tính khả thi, đồng thời giữ vững mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh hội thảo lần này là "cơ hội cuối" để các bên cùng đóng góp ý kiến.

Hướng tới khung pháp lý minh bạch, bền vững

Theo các chuyên gia, việc ban hành Nghị định quản lý mỹ phẩm trong bối cảnh thị trường phát triển nhanh, sản phẩm đa dạng là yêu cầu cấp thiết.

Không chỉ là công cụ quản lý, Nghị định còn góp phần: Tạo môi trường cạnh tranh minh bạch; Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp; Bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng; Tiệm cận chuẩn mực quốc tế…

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cũng nhấn mạnh, hội thảo lần này là "cơ hội cuối" để các bên cùng đóng góp, tránh tình trạng khi văn bản đã ban hành mới phát sinh ý kiến trái chiều.

"Diễn đàn hôm nay rất cởi mở, các ý kiến đều được lắng nghe để hướng tới một nghị định tốt nhất" - ông nói.

Với khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung phức tạp và áp lực tiến độ, dự thảo Nghị định về quản lý mỹ phẩm đang bước vào "phút 89".

Tuy nhiên, quá trình xây dựng kéo dài với nhiều vòng góp ý cũng cho thấy nỗ lực của cơ quan soạn thảo trong việc tạo dựng một khung pháp lý hài hòa, vừa bảo vệ người dân, vừa thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh.