Chủ động giữ gìn hòa bình, tăng cường hợp tác và củng cố lòng tin

Củng cố nền tảng xã hội

Tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra tại Singapore vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu đề dẫn gửi tới cộng đồng quốc tế một thông điệp với chủ đề: “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”.

Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng toàn cầu và đề xuất 6 định hướng kiến tạo hòa bình đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của truyền thông, giới nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách quốc tế.

Đáng chú ý, trong sáu đề xuất định hướng kiến tạo khu vực châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và phát triển, nội dung thứ năm về “củng cố nền tảng xã hội và khả năng chống chịu; bảo vệ không gian thông tin và nâng cao nhận thức” không chỉ phản ánh những thách thức nổi bật mà thế giới đang đối mặt, mà còn đưa ra những gợi mở quan trọng về cách thức xây dựng lòng tin và duy trì hòa bình, ổn định trước diễn biến, môi trường cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Ảnh: TTXVN

“Trong thế giới kết nối số sâu rộng, bất ổn không chỉ đến từ xung đột quân sự, đứt gãy chuỗi cung ứng hay tấn công mạng, mà còn có thể bắt đầu từ sự xói mòn niềm tin trong xã hội. Tin giả, thao túng thông tin, kích động cực đoan, phân cực xã hội và các chiến dịch gây ảnh hưởng có chủ đích có thể làm suy yếu đồng thuận quốc gia, làm méo mó nhận thức công chúng, khoét sâu chia rẽ và khiến khủng hoảng lan nhanh hơn.

Vì vậy, bảo vệ hòa bình trong thời đại mới cũng đòi hỏi phải bảo vệ sự thật, củng cố niềm tin xã hội, nâng cao năng lực truyền thông chiến lược, giáo dục công dân số, thúc đẩy trách nhiệm của các nền tảng công nghệ và hợp tác quốc tế trong chống thông tin sai lệch. Một xã hội có khả năng phân biệt đúng sai, giữ được đồng thuận trước biến động và không bị dẫn dắt bởi sợ hãi, thù hận hay thao túng sẽ là nền tảng quan trọng của an ninh bền vững”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu.

Theo TS. Lê Phương Hòa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), bài phát biểu đề dẫn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 được đưa ra vào thời điểm khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang đứng trước nhiều thách thức trong việc xây dựng và củng cố lòng tin giữa các quốc gia.

Đáng chú ý, bài phát biểu đã nhìn nhận các bất ổn khu vực trong bức tranh tổng thể của ba cuộc khủng hoảng xảy ra cùng lúc, gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng các mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Trong đó, TS. Lê Phương Hòa cho rằng, khủng hoảng lòng tin là cuộc khủng hoảng nguy hiểm nhất bởi nó khiến các quốc gia luôn nhìn hành động của nhau qua lăng kính nghi kỵ, dễ dẫn đến những tính toán sai lầm.

Trong điều kiện và hoàn cảnh đó, thông điệp “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động” không chỉ là lời kêu gọi mà còn mang ý nghĩa định hướng tư duy đối với khu vực.

Chủ động và trách nhiệm giữ gìn hòa bình

Trao đổi với báo chí, PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nêu bật: Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ đề cập tới những bất ổn đang hiện hữu mà còn chỉ ra các nguyên nhân mang tính nền tảng đang tác động đến hòa bình, ổn định và phát triển. Việc nhìn nhận đồng thời khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược cho thấy cách tiếp cận toàn diện đối với những thách thức mà cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt. Trong đó, khủng hoảng lòng tin chiến lược được xem là một trong những vấn đề đáng quan tâm bởi khi sự tin cậy giữa các quốc gia bị suy giảm, nguy cơ hiểu lầm và những yếu tố ảnh hưởng tới hòa bình, ổn định cũng có thể gia tăng.

Cũng theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, với thông điệp “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu quan điểm, các quốc gia cần chủ động thiết lập các cơ chế kiểm soát rủi ro, tăng cường sự tin cậy lẫn nhau và ngăn ngừa xung đột từ sớm, từ xa.

PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung bày tỏ, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề cao trách nhiệm của cộng đồng quốc tế trong việc giải quyết bất đồng thông qua đối thoại, kiềm chế và trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc. Đồng thời, bài phát biểu nhấn mạnh tính chủ động và trách nhiệm của mỗi quốc gia trong việc giữ gìn hòa bình, ổn định, tăng cường hợp tác và củng cố lòng tin.

Theo đánh giá của nhiều học giả, nhà ngoại giao và chuyên gia quốc tế, sự hiện diện của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 phản ánh vị thế ngày càng nâng cao của Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng tích cực của Việt Nam trong các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần đầu tiên có bài phát biểu dẫn đề tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á không chỉ thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với vị thế và vai trò của Việt Nam, mà còn khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực đóng góp vào các nỗ lực chung vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực cũng như thế giới.