Chủ động thích ứng với quy định chống mất rừng

Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đối với các mặt hàng nông - lâm sản xuất khẩu vào thị trường châu Âu (EU) sẽ tác động trực tiếp đến một số sản phẩm nông, lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh như: Gỗ rừng trồng, cao su, cà phê. Nhằm chủ động thích ứng với quy định này, UBND tỉnh vừa ban hành kế hoạch hành động với nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ.

7 nhóm ngành hàng chịu tác động

Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của EUDR cấm nhập khẩu vào thị trường EU đối với các sản phẩm thuộc 7 ngành hàng nông, lâm nghiệp gồm: Gia súc chăn thả, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu nành, gỗ và sản phẩm gỗ có nguồn gốc từ diện tích bị mất rừng, suy thoái rừng sau ngày 31-12-2020 hoặc không tuân thủ quy định pháp luật của quốc gia sở tại. Quy định này sẽ tác động trực tiếp đến một số sản phẩm nông, lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là ngành hàng gỗ - lĩnh vực có kim ngạch xuất khẩu đứng thứ 3 trong tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh 6 tháng đầu năm 2026, đạt 113,3 triệu USD, tăng 38,96% so với cùng kỳ năm trước.

Gỗ từ rừng trồng của người dân xã Nam Ninh Hòa được thu hoạch, tập kết để bán.

Theo quy định của EUDR, 7 nhóm sản phẩm nông, lâm sản nêu trên chỉ được phép lưu thông tại thị trường EU khi đáp ứng 3 điều kiện gồm: Sản phẩm hợp pháp trong toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển...; quá trình sản xuất không gây mất rừng, suy thoái rừng; doanh nghiệp xuất khẩu phải thu thập thông tin về chuỗi cung ứng, trên cơ sở đó đánh giá rủi ro liên quan đến việc tuân thủ pháp luật của quốc gia sản xuất và nguy cơ mất rừng, đồng thời triển khai các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Các thông tin này cần được doanh nghiệp công bố trong bản cam kết và gửi đến cơ quan quản lý nhập khẩu tại EU trước khi đưa hàng hóa vào thị trường EU.

Theo ông Trần Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai các hành động thích ứng với quy định này. Mục tiêu nhằm minh bạch thông tin về vùng sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh; bảo đảm quy định về chuỗi các giá trị sản phẩm không gây mất rừng, suy thoái rừng khi xuất khẩu vào EU nói riêng và thị trường toàn cầu nói chung; thúc đẩy khả năng truy xuất nguồn gốc xuyên suốt chuỗi cung ứng các sản phẩm nông, lâm nghiệp, tiến tới hình thành hệ thống quản lý tuân thủ quy định của EUDR thống nhất trên địa bàn toàn tỉnh.

Thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ

Tại xã Nam Ninh Hòa, bên cạnh gỗ rừng trồng, cây cao su cũng là một trong những sản phẩm chịu tác động bởi quy định của EUDR. Từ những năm 2011, 2012, người dân địa phương đã bắt đầu trồng cây cao su, đến nay đã có 215ha đang cho thu hoạch mủ. Theo ông Lê Ngọc Cơ - Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Ninh Hòa, thực hiện kế hoạch hành động của UBND tỉnh, địa phương tập trung tuyên truyền đến các doanh nghiệp, hộ gia đình trồng rừng, cây cao su trên địa bàn xã nắm bắt và thực hiện nghiêm các quy định của EUDR. Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với các sở, ngành của tỉnh rà soát, xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về khu vực vùng trồng đối với các sản phẩm nông, lâm nghiệp có ảnh hưởng bởi quy định của EUDR...

Đặc biệt, để chứng minh tính hợp pháp, minh bạch và bền vững của sản phẩm hàng hóa xuất khẩu sang thị trường EU, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định của EUDR, việc xây dựng và triển khai hoạt động truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng gắn với tọa độ địa lý và ranh giới vùng trồng đối với các ngành hàng bị ảnh hưởng là nhiệm vụ trọng tâm được UBND tỉnh yêu cầu thực hiện. Thời gian tới, các cơ quan chức năng của tỉnh sẽ hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp và người dân trong việc thu thập, cập nhật thông tin, xác định tọa độ địa lý vùng trồng, vùng nguyên liệu và khu vực sản xuất; bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc hàng hóa theo quy định của EUDR; triển khai việc xác minh, đối chiếu và cập nhật thông tin về ranh giới rừng, ranh giới vùng trồng và tình trạng quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về đất đai và lâm nghiệp. Các dữ liệu số trong các lĩnh vực (lâm nghiệp, đất đai, môi trường, nông nghiệp...) phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc sản phẩm; thiết lập cơ sở dữ liệu điện tử quản lý vùng trồng, chuỗi cung ứng, khu chế biến và xuất khẩu cũng sẽ được kết nối, chia sẻ và liên thông...

Ngoài ra, UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường công tác bảo vệ rừng, giám sát biến động rừng, kiểm kê và theo dõi diễn biến rừng. Cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu biến động rừng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nguồn gốc lâm sản, đáp ứng đầy đủ yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tính hợp pháp theo quy định của EUDR. Đồng thời, tăng cường các hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát rừng nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; tập trung điều tra, xác định hiện trạng rừng; đẩy nhanh giao rừng đồng bộ gắn với giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; từ đó đảm bảo đủ điều kiện pháp lý để chủ rừng thực hiện quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững theo quy định...

Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu yêu cầu các sản phẩm nông, lâm sản xuất khẩu vào thị trường EU phải bảo đảm tính hợp pháp, không gây mất rừng, suy thoái rừng và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Tại Khánh Hòa, các ngành hàng như: Gỗ rừng trồng, cao su, cà phê chịu tác động trực tiếp từ quy định này. UBND tỉnh đã triển khai các giải pháp thích ứng, tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng, vùng nguyên liệu; xác định tọa độ địa lý, ranh giới sản xuất; tăng cường quản lý, bảo vệ rừng, bảo đảm nguồn gốc hợp pháp của sản phẩm xuất khẩu.