Chủ tịch Quốc hội: Tiếp tục rà soát để cắt giảm thực chất điều kiện đầu tư kinh doanh

Đề nghị tiếp tục cắt giảm thực chất điều kiện đầu tư kinh doanh

Cho ý kiến tại phiên họp tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục rà soát để cắt giảm thực chất các điều kiện đầu tư kinh doanh, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc xây dựng dự thảo luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện đầu tư kinh doanh. Tuy nhiên, việc cải cách không chỉ dừng lại ở việc giảm số lượng ngành, nghề trong danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện mà quan trọng hơn là phải giảm được chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Quang cảnh Phiên thảo luận tại Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Media Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, quá trình sửa đổi cần tham vấn đầy đủ ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động để bảo đảm các quy định mới thực sự đi vào cuộc sống, nâng cao hiệu quả cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh.

Nhìn lại quá trình hoàn thiện pháp luật, Chủ tịch Quốc hội cho biết danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện lần đầu tiên được quy định tập trung tại Luật Đầu tư năm 2014 với 267 ngành, nghề. Đến năm 2016, danh mục này giảm còn 243 ngành, nghề; Luật Đầu tư năm 2020 tiếp tục quy định 227 ngành, nghề. Trong lần sửa đổi này, dự thảo luật đề xuất đưa thêm 58 ngành, nghề ra khỏi danh mục.

Dù số lượng ngành, nghề đã giảm đáng kể qua các lần sửa đổi, Chủ tịch Quốc hội cho rằng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp vẫn còn lớn. Nhiều doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện, giấy phép và sự chấp thuận của các cơ quan quản lý khác nhau. Bên cạnh đó, vẫn tồn tại không ít điều kiện mang tính hình thức, thiếu tiêu chí định lượng, gây khó khăn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Tổ. Ảnh: Media Quốc hội

Để khắc phục những bất cập này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo hướng chỉ giữ lại những lĩnh vực thực sự cần thiết, liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường, bảo đảm tính hợp lý và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước.

Ông cũng yêu cầu đánh giá kỹ mức độ rủi ro của từng ngành, nghề, đồng thời nghiên cứu thay thế các điều kiện đầu tư kinh doanh bằng những công cụ quản lý khác như quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, ứng dụng công nghệ trong quản lý

Một trong những nội dung được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao việc tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra theo mức độ rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong bối cảnh cả nước đang triển khai Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý là yêu cầu tất yếu, không thể tiếp tục duy trì hoàn toàn phương thức quản lý truyền thống.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để có thể cắt giảm thêm. Ảnh: Media Quốc hội

Mặc dù dự thảo luật đã đề xuất đưa 58 ngành, nghề ra khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để có thể cắt giảm thêm. Tuy nhiên, việc cắt giảm phải đi kèm với cơ chế hậu kiểm phù hợp, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, giấy phép hoặc các hình thức chấp thuận khác. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, nâng cao năng lực thanh tra, giám sát và hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hạn chế tình trạng quy định điều kiện đầu tư kinh doanh phân tán trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật; khắc phục các quy định mang tính định tính, thiếu tiêu chí định lượng, gây khó khăn trong quá trình thực hiện và kiểm tra.

Các điều kiện đầu tư kinh doanh phải được quy định rõ ràng, cụ thể, minh bạch, có thể đo lường, thực hiện và kiểm tra được, tránh tình trạng mỗi cơ quan, địa phương hiểu và áp dụng theo những cách khác nhau.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị thiết lập cơ chế rà soát định kỳ nhằm kịp thời loại bỏ các ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh không còn phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế, đặc biệt trong những lĩnh vực mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và tài chính số.

Nhấn mạnh yêu cầu hài hòa giữa quản lý nhà nước và phát triển doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc quản lý phải bảo đảm cân bằng giữa kiểm soát rủi ro với tạo thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh và đổi mới sáng tạo, không để các quy định trở thành rào cản đối với sự phát triển của doanh nghiệp.