Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược của Quốc hội

Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, sáng nay, 13/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc

Triển khai đồng bộ, bài bản, toàn diện

Các báo cáo và ý kiến thảo luận tại cuộc làm việc đều đánh giá cao, ghi nhận sự chủ động, tích cực, nỗ lực của 2 Ban Chỉ đạo kể từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57 ngày 22/12/2024.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu kết luận cuộc làm việc

Trong đó, Ban Chỉ đạo của Quốc hội về Nghị quyết số 57, với cơ quan Thường trực là Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã chủ động, tích cực triển khai nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết số 57; Kế hoạch, chương trình của Đảng ủy Quốc hội; các Nghị quyết, Quyết định, Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia gắn với các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương về Nghị quyết số 57 giao cho Quốc hội.

Ban Chỉ đạo về chuyển đổi số của Quốc hội, với cơ quan Thường trực là Văn phòng Quốc hội đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Lãnh đạo Quốc hội; phối hợp hiệu quả với Tập đoàn Viettel và các chuyên gia.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại cuộc làm việc

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương 2 Ban Chỉ đạo và các cơ quan đã toàn tâm, toàn ý triển khai hiệu quả các nhiệm vụ thời gian qua. Chủ tịch Quốc hội ghi nhận sự phối hợp khá đồng bộ, bài bản, toàn diện, từ xây dựng thể chế, Kiến trúc Quốc hội số, phát triển dữ liệu số, nền tảng số, ứng dụng số; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, an toàn, an ninh thông tin; phát triển nguồn nhân lực số; đến thử nghiệm và vận hành nhiều hệ thống công nghệ thông tin phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại cuộc làm việc

Đến nay, đã có nhiều hệ thống như: Quản lý Văn bản và điều hành điện tử; App Quốc hội; Gỡ băng ghi âm; Phần mềm quản lý thông tin bầu cử; Trang thông tin về ĐBQH; Phòng họp không giấy tờ; Nền tảng Bình dân học vụ số - Quốc hội số; Phần mềm quản lý hồ sơ cán bộ, công chức; Kho dữ liệu số... Các cơ quanđang dần dữ liệu hóa hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng quốc gia. Văn hóa số đã có chuyển biến tích cực.

“Ai không tham gia, không đáp ứng được yêu cầu thì phải đứng sang một bên”

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến chỉ đạo hợp nhất 2 Ban Chỉ đạo, đề xuất để Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt Danh sách thành viên; sửa đổi, thay thế các Nghị quyết có liên quan.

Sau khi kiện toàn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ban Chỉ đạo khẩn trương chỉ đạo, đôn đốc, giám sát, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ tại các Kế hoạch của Đảng ủy Quốc hội (Kế hoạch 3260 ngày 10/1/2025; Kế hoạch 39 ngày 7/7/2025; Kế hoạch 42 ngày 23/4/2026); các Thông báo Kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương, Văn phòng Trung ương, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương; các Nghị quyết, Quyết định, văn bản chỉ đạo của Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội liên quan đến thực hiện Nghị quyết số 57…

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu tại cuộc làm việc

"Đặc biệt, tôi đề nghị Ban Chỉ đạo phải sát sao công việc, không để công việc chậm, muộn. Nếu để các công việc chậm, muộn thì phải xác định rõ trách nhiệm thuộc về đơn vị nào, đồng chí nào để có giải pháp thay thế. Cương quyết thực hiện chủ trương “ai không tham gia, không đáp ứng được yêu cầu thì phải đứng sang một bên” trong quá trình triển khai các nhiệm vụ của Nghị quyết số 57 cũng như công tác chuyển đổi số của Quốc hội", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới phát biểu

Về lan tỏa kết quả thực hiện Phong trào “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” ra toàn hệ thống chính trị, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an. Bên cạnh đó, tiếp tục triển khai những tài liệu về kỹ năng số cho cán bộ, công chức trong Quốc hội để bảo đảm những kiến thức, kỹ năng này có giá trị ứng dụng cao. Ban Chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng các bài học, các tình huống có giá trị thực tiễn cao hơn cho hoạt động của Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông dự cuộc làm việc

Tới đây, giai đoạn 2026 - 2027, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu lĩnh vực nghiên cứu, ứng dụng AI trong hoạt động của Quốc hội phải vận hành theo mô hình "kiềng ba chân": một là, người ra đề bài, nghiệp vụ; hai là, chuyên gia AI; ba là, đơn vị hạ tầng. Tích hợp AI vào 6 quy trình trọng tâm: lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng quốc gia, đối ngoại, công tác đại biểu, dân nguyện... ".

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại cuộc làm việc

Chủ tịch Quốc hội cũng "đặt hàng" việc xây dựng hệ sinh thái hợp tác trong và ngoài nước, kết nối với nghị viện toàn cầu và cộng đồng AI tại Việt Nam.

Không để hệ thống xây dựng xong mà không có người dùng, không có dữ liệu, không hiệu quả

Về chuyển đổi số tại Quốc hội,Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải chủ động có kế hoạch khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế; đẩy nhanh tiến độ vận hành chính thức, hoàn chỉnh thủ tục thuê dịch vụ, thanh toán đối với hệ thống, phần mềm, nền tảng số đã thử nghiệm thành công, có nghiệm thu.

"Không để tình trạng hệ thống xây dựng xong mà không có người dùng, không có dữ liệu, không hiệu quả. Đây cũng là một hình thức lãng phí", Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội Tào Đức Thắng phát biểu

Đặc biệt, do có nhiều nhiệm vụ được triển khai cùng một thời điểm nên Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần xác định những phần mềm, ứng dụng nào cần phải được ưu tiên triển khai trước, không để kéo dài; Ban Chỉ đạo rà soát, xác định danh mục các ưu tiên này và thời điểm hoàn thành để báo cáo Lãnh đạo Quốc hội trong tháng 7/2026.

Cùng với đó, Văn phòng Quốc hội tham mưu Ban Chỉ đạo lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiệm vụ chuyển đổi số với quan điểm: chuyển đổi số phải gắn với đổi mới phương thức làm việc, nâng cao chất lượng công việc, cải cách hành chính và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân.

Tiếp tục cập nhật, ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0. Phải tuân thủ Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; tương thích hoạt động chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng; kết nối, tích hợp với các nền tảng số quốc gia, các nền tảng số dùng chung của ngành... Nhiệm vụ này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải hoàn thành vào tháng 10/2026.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy phát biểu

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội và nâng cao chất lượng dữ liệu. "Dữ liệu phải coi là tài sản chiến lược của Quốc hội, từ đó, xây dựng và ban hành Chiến lược dữ liệu số của Quốc hội và kế hoạch số hóa kho dữ liệu lưu trữ của Quốc hội. Phải bảo đảm kết nối, chia sẻ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hạ tầng kết nối dữ liệu của các cơ quan trong hệ thống chính trị", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, cần khẩn trương triển khai mạng Mật và Hệ thống điều hành tác nghiệp Mật dùng chung trong khối các cơ quan của Quốc hội; hoàn thành trong Quý II/2026. Văn phòng Quốc hội phối hợp với cơ quan chuyên trách rà soát, đánh giá an toàn hệ thống; tăng cường kiểm tra, giám sát, diễn tập, cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn thông tin.

Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia Nguyễn Ngọc Cương phát biểu

Tiếp tục phát triển, thử nghiệm, hoàn thiện các nền tảng, phần mềm hỗ trợ chuyên môn cho các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Triển khai nền tảng số dùng chung của Quốc hội đến HĐND các địa phương; bảo đảm tận dụng hiệu quả, tránh trùng lặp, lãng phí, tăng cường liên thông giữa Trung ương và địa phương.

Đẩy nhanh quá trình xây dựng, thẩm định, phê duyệt các kế hoạch thuê dịch vụ công nghệ thông tin và mua sắm trang thiết bị. Xây dựng, thẩm định, phê duyệt kế hoạch thuê dịch vụ công nghệ thông tin đối với các sản phẩm đã thử nghiệm năm 2025 và các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Văn phòng Quốc hội tổ chức mua sắm trang thiết bị, gồm máy tính để bàn, laptop hoặc iPad, trang bị cho cán bộ, công chức, bảo đảm đồng bộ, tiết kiệm.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực số, văn hóa số và cơ chế thu hút chuyên gia. Hoàn thiện quy chế, quy trình, cơ chế phối hợp và bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số. Văn phòng Quốc hội khẩn trương tham mưu Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Quy chế phối hợp trong việc ứng dụng và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội, hoàn thành trong quý IV/2026.

Tăng cường trách nhiệm của cán bộ tham gia thử nghiệm, đánh giá các hệ thống thông tin, ứng dụng số

Đối với các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tăng cường trách nhiệm tham gia trong quá trình thử nghiệm, đánh giá các hệ thống thông tin, ứng dụng số. Đây là yêu cầu bắt buộc, Văn phòng Quốc hội hoặc đơn vị công nghệ không thể tự xác định toàn bộ bài toán nghiệp vụ. Các cơ quan cần thúc đẩy sự tham gia thường xuyên của toàn thể cán bộ, công chức trong thử nghiệm và sử dụng các hệ thống. Chủ động phối hợp với Văn phòng Quốc hội trong chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, dữ liệu, số hóa dữ liệu và cập nhật dữ liệu vào Kho dữ liệu số dùng chung của Quốc hội.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết 57 của Ban Chỉ đạo của Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Tập đoàn Viettel tiếp tục tập trung nguồn lực, đồng hành cùng Văn phòng Quốc hội trong nghiên cứu, phát triển, hoàn thiện các giải pháp công nghệ theo Kiến trúc Quốc hội số; bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn, an ninh thông tin. Bảo đảm hạ tầng máy chủ đáp ứng kịp thời yêu cầu triển khai các hệ thống thử nghiệm; tăng cường bố trí nhân lực chất lượng cao, ổn định, có kinh nghiệm.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, với sự quyết tâm của Lãnh đạo Quốc hội, Ban Chỉ đạo, sự chủ động, nỗ lực của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Văn phòng Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và sự đồng hành của các đơn vị công nghệ, công tác triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và chuyển đổi số của Quốc hội trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 sẽ có chuyển biến rõ nét, thực chất.

"Chúng ta làm được việc này cũng góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Muốn tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, điểm nghẽn trong phát triển kinh tế, xã hội phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu

Trước đó, theo các báo cáo và ý kiến tại cuộc làm việc, Quốc hội đã phản ứng chính sách rất sớm và rất nhanh, rất đồng bộ ngay khi Nghị quyết 57 được ban hành ngày 22/12/2024. Chỉ 9 ngày sau đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về xây dựng và phát triển Quốc hội số giai đoạn 2024 - 2026, định hướng đến năm 2030. Tiếp đó, Đảng ủy Quốc hội đã ban hành kế hoạch, phân công nhiệm vụ triển khai Nghị quyết 57 trong toàn hệ thống của Quốc hội.

Như vậy, thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ cơ chế bên ngoài, Quốc hội đã chủ động thiết lập đồng thời hai trục: trục thể chế và trục tự hiện đại hóa chính Quốc hội của mình, chuyển sang Quốc hội số. Đây là bước đi đúng bản chất của Nghị quyết số 57: muốn dẫn dắt quốc gia số thì Quốc hội phải xây dựng năng lực số của chính mình.

Về lập pháp, các đại biểu đánh giá, kết quả nổi bật nhất là Quốc hội đã hình thành được chuỗi văn bản, chuỗi luật nền cho đột phá khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mở đầu là Nghị quyết số 193 ngày 19/2/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sau đó là các đạo luật có ý nghĩa cấu trúc lại hành lang pháp lý của kinh tế số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, như: Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Công nghệ cao, cùng luật sửa đổi bổ sung một số điều của 8 luật trong lĩnh vực tài chính, đấu thầu, đầu tư và sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Đây chính là bước chuyển từ khuyến khích chung sang thiết kế luật chơi mới cho dữ liệu, cho AI, cho công nghệ chiến lược, tài sản số, đầu tư mạo hiểm, quyền tài sản trí tuệ và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Cùng với đó, Quốc hội đã "kéo nhanh" khâu tổ chức thi hành. Sau khi Quốc hội ban hành các Luật và Nghị quyết, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết cập nhật chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57; đồng thời triển khai hàng loạt các văn bản cụ thể như Nghị định hướng dẫn Nghị quyết số 193 của Quốc hội, các Nghị định hướng dẫn Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo... Điều này cho thấy hoạt động lập pháp của Quốc hội đã tạo sức kéo đủ mạnh để bộ máy hành pháp chuyển ngay sang giai đoạn thi hành.

Trong Quốc hội, trục chuyển đổi số và phong trào Bình dân học vụ số đã được đặt đúng vị trí chiến lược. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết thành lập Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số của Quốc hội; ban hành Nghị quyết phê duyệt Đề án Chuyển đổi số của Quốc hội giai đoạn 2025 - 2030; đồng thời ban hành Nghị quyết 1943 phê chuẩn bộ tài liệu khung kiến thức kỹ năng số và sử dụng trí tuệ nhân tạo AI cho hệ thống các cơ quan của Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước, các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp.